Bàng Uẩn Ngữ Lục

Dương Đình Hỷ dịch

---o0o---

Nguồn

http://www.thuvienhoasen.org

Chuyển sang ebook 10-05-2014

Người thực hiện :

Thu Đinh- Diệu Hương Thủy - thuhoaidinh.hn@gmail.com

Nam Thiên - namthien@gmail.com

Link Audio Tại Website http://www.phapthihoi.org

Mục Lục

01.Đối Thoại Với Thạch Đầu

02.Đối Thoại Với Mã Tổ

03.Đối Thoại Với Tế Phong

04.Đối Thoại Với Đơn Hà

05.Đối Thoại Với Bách Linh

06.Đối Thoại Với Tùng Sơn

07.Đối Thoại Với Bản Khê

08.Đối Thoại Với Đại Mai

09.Đối Thoại Với Đại Dục

10.Đối Thoại Với Tắc Xuyên

11.Đối Thoại Với Thạch Lâm

12.Đối Thoại Với Cốc Ẩn Đạo Giả

13.Đối Thoại Với Đại Đồng Phổ Tế

14.Đối Thoại Với Trương Tư

15.Cư Sĩ Và Giảng Sư

16.Bà Bàng Ở Chùa

17.Lịch Đại Tản Văn

Những Bài Kệ Của Bàng Uẩn

Bài số 01

Bài số 02

Bài số 03

Bài số 04

Bài số 05

Bài số 06

Bài số 07

Bài số 08

Bài số 09

Bài số 10

Bài số 11

Bài số 12

Bài số 13

Bài số 14

Bài số 15

Bài số 16

Bài Số 17

Bài số 18

Bài Số 19

Bài số 20

Bài Số 21

Bài Số 22

Bài Số 23

Bài Số 24

Bài Số 25

Bài Số 26

Bài Số 27

Bài Số 28

Bài Số 29

Bài Số 30

Bài Số 31

Bài Số 32

Bài Số 33

Bài Số 34

Bài Số 35

Bài Số 36

Bài Số 37

Bài Số 38

Bài Số 39

Bài Số 40

Bài Số 41

Bài Số 42

Bài Số 43

Bài Số 44

Bài Số 45

Bài số 46

Bài Số 47

Bài Số 48

Bài Số 49

Bài Số 50

Bài Số 51

Bài Số 52

Bài Số 53

Bài Số 54

Bài Số 55

Bài Số 56

Bài Số 57

Bài Số 58

Bài Số 59

Bài Số 60

Bài Số 61

Bài Số 62

Bài Số 63

Bài Số 64

Bài Số 65

Bài Số 66

Bài Số 67

Bài Số 68

Bài Số 69

Bài Số 70

Bài Số 71

Bài Số 72

Bài Số 73

Bài Số 74

Bài Số 75

Bài Số 76

Bài Số 77

Bài Số 78

Bài Số 79

Bài Số 80

Bài Số 81

Bài Số 82

Bài Số 83

Bài Số 84

Bài Số 85

Bài Số 86

Bài Số 87

Bài Số 88

Bài Số 89

Bài Số 90

Bài Số 91

Bài Số 92

Bài Số 93

Bài Số 94

Bài Số 95

Bài Số 96

Bài Số 97

Bài Số 98

Bài Số 99

Bài Số 100

Bài Số 101

Bài Số 102

Bài Số 103

Bài Số 104

Bài Số 105

Bài Số 106

Bài Số 107

Bài Số 108

Bài Số 109

Bài Số 110

Bài Số 111

Bài Số 112

Bài Số 113

Bài Số 114

Bài Số 115

Bài Số 116

Bài Số 117

Bài Số 118

Bài Số 119

Bài Số 120

Bài Số 121

Bài Số 122

Bài Số 123

Bài Số 124

Bài Số 125

Bài Số 126

Bài Số 127

Bài Số 128

Bài Số 129

Bài Số 130

Bài Số 131

Bài Số 132

Bài Số 133

Bài Số 134

Bài Số 135

Bài Số 136

Bài Số 137

Bài Số 138

Bài Số 139

Bài Số 140

Bài Số 141

Bài Số 142

Bài Số 143

Bài Số 144

Bài Số 145

Bài Số 146

Bài Số 147

Bài Số 148

Bài Số 149

Bài Số 150

Bài Số 151

Bài Số 152

Bài Số 153

Bài Số 154

Bài Số 155

Bài Số 156

Bài Số 157

Bài Số 158

Bài Số 159

Bài Số 160

Bài Số 161

Bài Số 162

Bài Số 163

Bài Số 164

Bài Số 165

Bài Số 166

Bài Số 167

Bài Số 168

Bài Số 169

Bài Số 170

Bài Số 171

Bài Số 172

---o0o---

Nhượng Châu cư sĩ Bàng Uẩn tên tự Đạo Huyền là người huyện Hành Dương, Hành Châu. Gia đình vốn theo Đạo Nho, ông sớm ngộ trần lao, chí cầu chân đế.

Dù cư sĩ ở đâu, hoặc đi và tới nơi nào cũng có người đặt câu hỏi, và cư sĩ đều trả lời thỏa đáng, như vang theo trống. Ông không phải là loại người có thể đánh giá hay xếp hạng vào loại người nào được.

---o0o---

01.Đối Thoại Với Thạch Đầu

1.-Khoảng đầu năm Đường Trinh Nguyên ông đến thăm Thạch Đầu hỏi

-Người không làm bạn với vạn pháp là ai ?

Thạch Đầu lấy tay bịt miệng ông. Ông hoát nhiên có tỉnh.

2.-Một hôm Thạch Đầu hỏi ông :

-Từ khi ông gặp lão tăng, việc hàng ngày thế nào ?

-Nếu hỏi việc hàng ngày thì con không có chỗ mở miệng.

-Vì tôi biết ông như thế nên nay tôi mới hỏi.

Ông bèn trình lên bài kệ :

Việc hàng ngày không khác

Riêng tôi tự thấy vui

Mọi việc chẳng nắm bỏ

Mọi chốn chẳng nghịch suôi

Gò núi hết bụi đời

Thần thông và diệu dụng

Xách nước, bổ củi thôi.

Thạch Đầu chấp nhận và hỏi :

-Ông sẽ mặc áo đen hay áo trắng ?

-Xin cho con theo sở nguyện.

Do đó ông không cạo đầu, không nhuộm áo.

---o0o---

02.Đối Thoại Với Mã Tổ

1.-Sau ông tới Giang Tây tham Mã Tổ. Ông hỏi :

-Người không cùng vạn pháp làm bạn là ai ?

-Đợi tới khi ông hớp một ngụm cạn hết nước Tây Giang tôi sẽ bảo ông.

Ngay câu nói ấy ông lãnh ngộ huyền chỉ. Bèn trình bài kệ :

Mười phương đều tụ lại

Người người học vô vi

Đây là trường chọn Phật

Tâm Không trúng kỳ thi.

Ông ở lại tham học với Mã Tổ hai năm.

Ông có viết bài kệ :

Có trai chẳng cưới vợ

Có gái chẳng gả chồng

Cả nhà vui hội họp

Cùng bàn lý vô sanh.

2.-Một hôm ông hỏi Mã Tổ :

-Một người chẳng rõ bản lai, thỉnh hòa thượng ngưởng mặt.

Mã Tổ cúi mặt xuống.

-Chỉ có hòa thượng là người chơi được đàn không dây.

Cư sĩ bèn lạy. Mã Tổ trở về phòng phương trượng. Bàng Uẩn nói với theo :

-Hòa thượng khéo quá hóa vụng !

3.-Một hôm ông hỏi Mã Tổ :

-Nước không gân cốt sao mang nổi thuyền nặng vạn hộc ?

-Nơi đây chẳng có nước, cũng chẳng có thuyền, nói gân cốt cái gì ?

---o0o---

Đối Thoại Với Dược Sơn

1.-Ông tới tham Dược Sơn. Dược Sơn hỏi :

-Chuyện ấy có thể chứa trong nhất thừa không ?

-Con hàng ngày lo kiếm bữa, không biết chuyện ấy có trong nhất thừa không ?

-Ông chẳng gặp Thạch Đầu có đúng không ?

-Giơ tay lên, hạ tay xuống chưa phải là hảo thủ.

-Làm phương trượng lão tăng bận lắm!

-Trân trọng !

-Giơ tay lên, hạ tay xuống là hảo thủ.

-Câu hỏi về nhất thừa đã mất rồi !

-Phải, phải.

2.-Khi ông từ biệt, Dược Sơn sai 10 thiền khách tiễn đến cửa, ông chỉ tuyết đang rơi nói :

-Tuyết đẹp thay ! Từng phiến, từng phiến không rơi chỗ khác.

Có Toàn thiền khách hỏi :

-Rơi xuống đâu vậy ?

Ông cho một tát tai, Toàn thiền khách kêu lên :

-Sao thô bạo vậy ?

-Vậy cũng xưng là thiền khách, ngay lão Diêm Vương cũng chẳng thể tha ông.

-Còn cư sĩ thì sao ?

Ông lại tát thêm một cái nữa :

-Có mắt như mù, có miệng như câm.

---o0o---

03.Đối Thoại Với Tế Phong

1.-Ông tới thăm Tế Phong, vừa mới bước vào viện Tế Phong đã hỏi :

-Kẻ tục nhân này không ngớt tới viện để được gì ?

Ông ngoảnh nhìn hai bên rồi hỏi :

-Ai nói thế ? Ai nói thế ?

Tế Phong hét lớn .

Ông nói :

-Là tôi đây !

-Nói thẳng có phải không ?

-Còn có gì đàng sau sao ?

Ngoảnh đầu lại Tế Phong kêu :

-Nhìn kìa ! Nhìn kìa !

-Giặc cỏ đại bại !

Tế Phong không nói gì.

2.-Một hôm ông cùng Tế Phong dạo bước, ông bước lên trước một bước và nói :

-Tôi hơn ông một bước.

-Chẳng trước chẳng sau, ông già còn muốn trước.

-Khổ trong khổ không nói thế.

-Sợ tôn ông không cam tâm.

-Nếu tôi không đồng ý thì ông làm gì ?

-Nếu tôi có gậy trong tay thì nện ông một trận không thương sót.

Ông liền thoi cho Tế Phong một đấm :

-Không tốt lắm.

Tế Phong kiếm gậy ông ngăn lại ;

-Hôm nay giặc cỏ đại bại rồi.

Tế Phong cười lớn :

-Là tôi vụng về hay ông khéo léo.

Ông vỗ tay :

-Thế là hòa !

3.-Một hôm ông hỏi Tế Phong :

-Từ đây đến đỉnh núi xa bao nhiêu dậm ?

-Ông từ đâu tới ?

-Dốc không thể nói.

-Dốc nhiều ít ?

-Một, hai, ba.

-Bốn, năm, sáu.

-Sao không nói bẩy ?

-Nếu tôi nói bẩy sẽ có tám.

Cư sĩ nói :

-Ông có thể ngưng ở đó.

-Ông cứ tiếp tục.

Cư sĩ hét lớn đi ra.

Tế Phong cũng hét lớn.

4.-Một hôm ông bảo Tế Phong :

-Không nên nói trực tiếp.

-Xin Bàng công chỉ cho tôi.

-Sao ông thất thần vậy ?

-Tôi có câu hỏi nhưng ông trả lời không được.

-Đúng vậy, đúng như tôi nghĩ.

---o0o---

04.Đối Thoại Với Đơn Hà

1.-Một hôm Đơn Hà Thiên Nhiên đến thăm ông. Vừa tới cửa thì thấy con gái ông là Linh Chiếu đang mang một giỏ rau. Đơn Hà hỏi :

-Cư sĩ có nhà không ?

Linh Chiếu đặt rỏ rau xuống, lễ phép khoanh tay đứng im. Đơn Hà hỏi lại :

-Cư sĩ có nhà không ?

Linh Chiếu nhấc giỏ rau lên, bước đi.

Khi cư sĩ về, Linh Chiếu thuật lại cho ông nghe. Cư sĩ hỏi :

-Đơn Hà có đây không ?

-Ổng đi rồi !

-Sữa vẽ trên đất đỏ (chỉ một việc vô dụng).

2.-Sau, khi Đơn Hà đến thăm ông, mặc dầu ông thấy Đơn Hà đến, ông không đứng dậy nghênh đón hay nói một câu gì. Đơn Hà giơ phất tử lên, ông cũng giơ trùy lên.

Đơn Hà hỏi :

-Chỉ là cái này hay còn gì nữa không ?

-Lần này gập ông không giống các lần trước.

-Chẳng tổn hại thanh danh.

-Ông vừa bị một vố.

-Nếu là vậy tôi đã bị á khẩu.

-Ông bị á khẩu là do bản phận sự của ông, và bây giờ ông làm tôi bị lây.

Đơn Hà ném phất tử xuống và bỏ đi. Ông gọi :

-Nhiên xà lê ! Nhiên xà lê !

Đơn Hà đi không ngoảnh cổ lại.

-Ông ta không những câm mà còn điếc nữa !

3.-Một hôm, Đơn Hà lại đến thăm ông, khi đi tới cửa thì họ gập nhau. Đơn Hà hỏi : -Cư sĩ có nhà không ?

-Người đói không chọn thức ăn.

-Lão Bàng có nhà không ?

-Trời xanh ! Trời xanh !

Bàng cư sĩ nói rồi đi vào nhà.

Đơn Hà cũng than :

-Trời xanh ! Trời xanh !

Than rồi trở về nhà.

4.-Một hôm Đơn Hà hỏi ông :

-Gập mặt hôm nay so với hôm qua thế nào ?

-Trỏ cho tôi việc hôm qua thế nào dưới con mắt Thiền.

-Thiền nhãn có thể chứa ông.

-Tôi trong mắt ông.

-Mắt tôi rất hẹp, ông kiếm đâu ra chỗ để chứa thân ông ?

-Tại sao mắt lại hẹp ? Tại sao lại phải để thân trong đó ?

-Nếu ông nói thêm một lời nữa thì đối thoại đã tròn rồi.

Đơn Hà không trả lời.

-Và lời nói đó thì không ai có thể nói được.

5.-Một hôm ông tới đứng trước mặt Đơn Hà, hai tay khoanh lại trước ngực. Đơn Hà không thèm để ý đến ông, ông đứng một lúc rồi đi ra. Khi ông trở lại Đơn Hà tới đứng trước mặt ông, hai tay khoanh trước ngực, sau một lúc trở về phòng phương trượng.

Đơn Hà nói :

-Tôi tới ông đi, chúng ta không đi đâu cả.

-Cái ông già này tới lui không ngừng bao giờ mới xong ?

-Ông chả có chút từ bi nào.

-Tôi đã dẫn gã tới mộng.

-Lấy gì dẫn ?

Lúc đó Đơn Hà nhấc mũ trên đầu cư sĩ nói :

-Ông giống một vị sư già.

Ông giằng lấy mũ đội lên đầu Đơn Hà :

-Ông giống một người tục.

-Phải đó ! Phải đó !

-Còn tính khí xưa.

Đơn Hà ném mũ xuống đất :

-Giống như mũ quan.

-Phải đó ! Phải đó !

-Làm sao tôi quên được tính khí xưa ?

Ông phẩy tay ba lần :

-Động trời, động đất.

6.-Một hôm Đơn Hà thấy ông đang tới bèn làm vẻ đang chạy, ông nói :

-Đó là thế ném, còn thế gầm thì sao ?

Đơn Hà ngồi xuống.

Ông đứng trước mặt Đơn Hà dùng gậy viết số 7, Đơn Hà viết số 1 ở dưới.

-Vì có số 7 mới thấy số 1. Nhìn thấy số 1 thì quên số 7.

Đơn Hà đứng dậy. Ông bảo :

-Hãy ngồi lâu thêm chút nữa, hãy còn câu nữa.

-Tôi có thể trước ngữ không ?

Ông khóc 3 tiếng rồi đi !

7.-Một hôm ông cùng Đơn Hà đi dạo, trông thấy một ao nước sâu, trong; ông chỉ ao cho Đơn Hà và nói :

-Như thế đó không thể phân biệt được.

-Dĩ nhiên là không.

Ông vốc nước vẩy vào Đơn Hà.

-Đừng làm vậy ! Đừng làm vậy !

-Tôi phải làm.

Đơn Hà cũng vốc nước vẩy vào ông.

-Ông phải làm gì bây giờ ?

-Không làm gì khác.

-Hiếm người được tiện nghi.

-Ai thiếu tiện nghi ?

8.-Một hôm Đơn Hà cầm một chuỗi tràng ở tay, ông đến giật lấy :

-Hai chúng ta đều trắng tay. Bây giờ xong chuyện rồi !

-Ông già ghen tỵ không biết phân phải trái

-Tôi không hiểu . ông, tôi không làm thế nữa.

Đơn Hà hét lớn.

-Ông thiệt đáng sợ !

-Tôi tiếc chẳng có gậy.

-Tôi già rồi không ăn gậy được đâu.

-Đánh ông vô ích.

-Dù vậy ông vẫn chưa cho tôi lời chỉ dẫn nào.

Đơn Hà đưa cho ông chuỗi hạt và đi ra.

-Đồ ăn trộm, ông không lấy lại được đâu.

Đơn Hà ngoảnh đầu lại cười ha hả.

-Ông thua rồi !

Đơn Hà nắm lấy tay ông :

-Ông đừng bảo thủ.

Ông cho Đơn Hà một cái tát.

---o0o---

05.Đối Thoại Với Bách Linh

1.-Một hôm ông và Bách Linh gập nhau trên đường. Bách Linh hỏi ông :

-Nam Nhạc đắc lực cú, ông có chỉ cho ai không ?

-Tôi có chỉ.

-Cho ai ?

Ông tự chỉ vào mình.

-Bàng công.

-Ông thật hơn cả Văn Thù và Tu Bồ Đề.

-Ai được đắc lực cú của ông ?

Bách Linh đội nón lên đầu, bước đi.

-Đi mạnh giỏi.

Bách Linh chẳng quay đầu, đi thẳng.

2.- Một hôm Bách Linh bảo ông :

-Dù ông nói hay không nói thì cũng không thoát, hãy nói cho tôi biết ông không thoát cái gì ?

Ông nhăn mũi.

-Tuyệt diệu !

-Ông khen lầm rồi !

-Ai không ? Ai không ?

-Bảo trọng.

Ông nói rồi đi ra.

3.-Một hôm Bách Linh đang ngồi, ông vừa bước vào Bách Linh nắm lấy ông :

-Người nay nói, người xưa nói, còn ông nói gì ?

Ông cho Bách Linh một cái tát, Bách Linh kêu :

-Ông không thể nói !

-Nếu nói sẽ sai !

-Hãy trả tôi cái tát.

-Hãy tát tôi.

-Bảo trọng !

4.-Một hôm ông hỏi Bách Linh :

-Làm sao khỏi bị người vu cáo ?

-Sao tránh được ?

-Tôi biết rõ !

-Gậy không đánh người chẳng làm gì !

Ông xoay người bảo Bách Linh :

-Hãy đánh tôi !

Khi Bách Linh nhặt gậy giơ lên, ông nắm lấy Bách Linh :

-Xem ông làm sao thoát ?

Bách Linh không trả lời.

---o0o---

06.Đối Thoại Với Tùng Sơn

1.-Khi ông cùng Tùng Sơn uống trà, ông giơ chén trà lên hỏi :

-Ai cũng có vì sao nói không được ?

-Vì ai cũng có nên không nói được.

-Vậy vì sao ông nói ?

-Không thể không nói.

-Hiển nhiên ! Hiển nhiên !

Tùng Sơn uống trà, ông hỏi :

-Ông uống trà sao không vái khách ?

-Ai ?

-Tôi !

-Sao tôi lại phải vái ?

Về sau Đơn Hà nghe chuyện này bảo :

-Nếu không phải là Tùng Sơn thì đã thua lão già này rồi.

Ông nghe được câu ấy bèn sai người nhắn với Đơn Hà :

-Sao không bắt bẻ trước khi tôi giơ tách trà lên ?

2.-Một hôm ông và Tùng Sơn cùng nhìn xem một con trâu cầy, ông chỉ trâu nói :

-Nó an lạc nhưng chưa biết mình an lạc.

-Trừ ông ra thì ai biết tâm trạng nó !

-Cho tôi biết nó chưa biết gì ?

-Tôi chưa tham Thạch Đầu nên không thể nói !

-Nếu tham rồi thì sao ?

Tùng Sơn vỗ tay ba lần.

3.-Một hôm ông tới thăm Tùng Sơn, thấy Tùng Sơn cầm gậy bèn hỏi :

-Tay ông cầm gì đó ?

-Tôi già rồi, không có cái này không bước được một bước.

-Dù vậy ông vẫn còn mạnh.

Tùng Sơn đánh ông.

-Bỏ gậy xuống, tôi hỏi ông một câu.

Tùng Sơn ném gậy xuống đất.

-Ông bạn già lời trước chẳng hợp với lời sau.

Tùng Sơn hét lớn.

-Trời xanh ! Hãy còn oán khổ !

4.-Một hôm ông và Tùng Sơn cùng đi, thấy một đám tăng đang nhặt rau, lá vàng bỏ đi.

-Nếu không xanh, không vàng thì sao ?

-Ông nói đi !

-Đối với hai chúng ta làm chủ, khách là khó nhất.

-Đến đây ông định làm chủ sao ?

-Ai không thế chứ !

-Chẳng phải ! Chẳng phải !

-Nói chẳng rơi vào xanh hay vàng rất khó.

-Nhưng ông vừa nói đó !

Ông bảo đám tăng :

-Trân trọng !

-Đại chúng tha ông lạc cơ xứ !

Ông bèn bỏ đi.

5.-Một hôm ông và Tùng Sơn đang nói chuyện, Tùng Sơn nhấc một cái thước trên bàn lên hỏi :

-Ông có thấy cái này không ?

-Có thấy.

-Thấy gì ?

-Tùng Sơn ! Tùng Sơn !

-Ông không được nói ra.

-Tại sao không ?

Tùng Sơn ném cái thước xuống, ông nói :

-Có đầu không có đuôi làm tôi phát điên.

-Chẳng phải vậy, hôm nay chẳng phải là ông không nói được sao ?

-Không đầu, không đuôi.

-Trong mạnh có yếu, trong yếu có mạnh.

Tùng Sơn ôm ông bảo :

-Bạn già chưa chạm tới nó chút nào !

---o0o---

07.Đối Thoại Với Bản Khê

1.-Ông hỏi Bản Khê :

-Đơn Hà đánh thị giả là có ý gì ?

Đó là đại lão ông xem người dài ngắn thế nào.

-Vì tôi với ông là bạn đồng môn nên mới hỏi.

-Nếu vậy hãy thuật lại từ đầu rồi tôi và ông sẽ thương lượng.

-Đại lão ông không thể nói với ông về thị phi của người.

-Niệm tình ông già cả.

-Tội quá ! Tội quá !

2.-Một hôm Bản Khê thấy ông tới, Bản Khê nhìn ông một lát. Ông dùng gậy vẽ một vòng tròn trên đất. Bản Khê bèn bước vào vòng tròn. Ông hỏi :

-Như thế hay không như thế ?

Ông ném gậy xuống, đứng im.

Bản Khê bảo :

-Ông đến với gậy, ra đi không gậy.

-May được viên thành ! Đừng nhọc xem nó.

Bản Khê vỗ tay :

-Tuyệt diệu ! Không gì để được.

Ông nắm lấy gậy, chống mà đi.

Bản Khê nói với theo :

-Coi chừng đường !

Ông bảo :

-Vì sao ? Vì sao ?

3.-Bản Khê hỏi ông :

-Khi Đạt Ma từ Tây sang câu đầu tiên ông nói là gì ?

-Ai mà nhớ !

-Ông kém trí nhớ.

-Đừng nói chuyện được mất ngày xưa.

Bản Khê hỏi ;

-Vậy chuyện bây giờ thì sao ?

-Không có lời nào để nói.

-Nói câu đó trước mặt hiền giả là xuất sắc.

-Nhưng ông là người có mắt.

-Chỉ khi nói mà không hàm ..

-Không có vật gì để vào mắt.

-Mặt trời đang ở đỉnh đầu, ngước mắt rất khó.

-Sọ khô bị khoan thủng.

-Ai nhận ra ?

-Ông thật là tuyệt !

Bản Khê trở về phòng.

---o0o---

08.Đối Thoại Với Đại Mai

1.-Ông đến tham Đại Mai. Vừa gập nhau ông hỏi :

-Từ lâu đã muốn gập ông, không biết mai đã chín chưa ?

-Chín rồi ! Ông cắn vào đâu ?

-Tôi thích mứt mai.

-Trả hột cho tôi !

Đại Mai nói rồi chìa tay ra, ông bèn đi.

---o0o---

09.Đối Thoại Với Đại Dục

1.-Một hôm ông đến thăm Đại Dục ở núi Phù Dung. Đại Dục dâng cơm, ông đưa tay nhận; Đại Dục rụt tay lại bảo :

-Khi xưa Tịnh Danh chỉ trích thọ khí khi tâm động, nay cơ này ông có chấp nhận không ?

-Lúc đó Thiện Hiện chẳng phải là tác gia sao ?

-Tôi không quan tâm chuyện đó.

-Cơm đến miệng thì đoạt mất.

Đại Dục bỏ cơm xuống, Bàng Uẩn nói :

-Chẳng cần nói thêm một lời nào !

2.-Ông hỏi Đại Dục :

-Mã đại sư có bầy tỏ với ông sự thành thực giúp đỡ kẻ khác của mình không ?

-Tôi còn chưa gập Mã Tổ, làm sao biết đại sư có thành thật hay không ?

-Quan điểm này thật không đâu có !

-Ông không nên chỉ nói một chiều.

-Chỉ nói một chiều ông sẽ mất tông chỉ, nếu nói 2 chiều, 3 chiều ông còn mở miệng được không ?

-Thật không mở miệng được.

Ông vỗ tay rồi đi.

---o0o---

10.Đối Thoại Với Tắc Xuyên

1.-Ông đến thăm Tắc Xuyên ở Thứ Châu. Tắc Xuyên hỏi :

-Ông còn nhớ đạo lý khi đến tham Thạch Đầu không ?

-Ông còn nêu chuyện này ra làm gì ?

-Tôi biết tham lâu sẽ trở thành chậm chạp.

-Ông còn lụ khụ hơn tôi.

-Chúng ta đồng thời nên khắc biệt chẳng bao nhiêu.

-Tôi mạnh hơn ông.

-Chẳng phải ông mạnh hơn, chỉ là tôi thiếu mũ của ông.

Ông bỏ mũ ra nói :

-Giờ tôi như ông.

Tắc Xuyên cười vui vẻ.

2.-Một hôm, Tắc Xuyên đang hái trà, ông nói :

-Pháp giới chẳng chứa thân người, ông còn thấy tôi không ?

-Không ai ngoài tôi trả lời ông.

-Có hỏi có đáp là chuyện thường.

Tắc Xuyên tiếp tục hái trà không thèm để ý.

-Đừng phiền câu tôi vừa hỏi.

Tắc Xuyên tiếp tục hái trà.

Ông hét lớn :

-Lão già vô lễ này, đợi tôi đem chuyện này kể cho những người sáng mắt nghe.

Tắc Xuyên bỏ rổ hái trà xuống, trở về phòng phương trượng.

3.-Một hôm Tắc Xuyên đang ngồi ở phòng phương trượng, ông trông thấy và nói :

-Ông chỉ biết ngồi thẳng, không biết có tăng đến tham.

Tắc Xuyên thòng một chân xuống. Ông đi ra, đi được hai, ba bước quay lại nhìn. Tắc Xuyên lại kéo chân về.

-Ông thật tự do, tự tại.

-Tôi là chủ.

-Ông chỉ biết có chủ, không biết có khách.

Tắc Xuyên gọi thị giả pha trà. Ông múa mà ra.

Đối Thoại Với Lạc Phổ .

Ông đến thăm Lạc Phổ, vái chào rồi nói :

-Mùa hạ thì nóng chết người, mùa đông thì lạnh cóng.

-Không sai !

-Tôi già rồi.

-Sao không nói lạnh khi lạnh, nóng khi nóng ?

-Phát hiện bị điếc có lợi gì ?

-Tha ông 20 gậy.

-Ông làm tôi câm mồm, tôi làm ông mù mắt.

---o0o---

11.Đối Thoại Với Thạch Lâm

1.-Thạch Lâm thấy ông đến bèn giơ phất tử lên :

-Không rơi vào Đơn Hà cơ, hãy nói 1 câu xem ?

Ông cướp lấy phất tử, giơ tay lên. Thạch Lâm nói :

-Đó là Đơn Hà cơ.

-Đừng rơi vào tôi.

-Đơn Hà bị câm, Bàng công bị điếc.

-Đúng vậy !

Thạch Lâm không nói gì.

-Những gì tôi nói chỉ là ngẫu nhĩ.

2.-Một hôm Thạch Lâm bảo ông :

-Tôi có một câu hỏi, xin ông đừng tiếc lời.

-Xin cứ hỏi.

-Sao ông tiếc lời ?

-Câu hỏi này khiến rơi vào bẫy.

Thạch Lâm bịt tai :

-Tác gia ! Tác gia !

3.-Một hôm Thạch Lâm đưa trà cho ông . Ông giơ tay nhận thì Thạch Lâm rụt tay lại, hỏi :

-Giờ thì sao ?

-Có mồm chẳng nói được.

-Ông nên thế đó !

-Vô lý !

Ông phất tay áo đi ra.

-Tôi rõ ông mà !

Ông quay lại.

-Thật vô lý.

Ông không nói gì, Thạch Lâm bảo :

-Ông có thể không lời.

Đối Thoại Với Ngưỡng Sơn.

Ông tới thăm Ngưỡng Sơn bảo :

-Đã lâu tôi muốn đến thăm ông, tới nơi sao ông lại cúi đầu ?

Ngưỡng Sơn đưa phất tử lên.

-Đúng vậy !

-Chỉ lên hay chỉ xuống ?

Ông đánh vào lộ trụ bảo :

-Tuy không ai tôi vẫn muốn lộ trụ chứng minh.

Ngưỡng Sơn ném phất tử xuống :

-Ông có thể đi khắp nơi kể chuyện này !

---o0o---

12.Đối Thoại Với Cốc Ẩn Đạo Giả

Ông đến thăm Cốc Ẩn đạo giả. Cốc Ẩn hỏi :

-Ai ?

Ông giơ phất tử lên. Cốc Ẩn không nói gì. Ông nói :

-Ông chỉ biết thượng thượng cơ, không biết thượng thượng sự.

-Thế nào là thượng thượng sự ?

Ông giơ phất tử lên.

-Đừng thô bạo.

-Khá thương ráng làm chủ.

-Người có cơ không giơ trùy, phất tử hay ngôn từ đối đáp, nếu gập người đó thì ông phải làm sao ?

-Tôi sẽ gập hắn ở đâu ?

Cốc Ẩn nắm lấy ông.

-Đó là cách ông làm đó sao ?

Ông nhổ vào mặt Cốc Ẩn. Cốc Ẩn không nói gì.

Ông làm bài kệ :

Nước lửa không có cá

Buông câu có cá đâu

Cười ông bị chọc giận

Dạy thiền cho ông râu

Bị nhổ vào ngay mặt

Có dám nhìn tôi đâu !

---o0o---

13.Đối Thoại Với Đại Đồng Phổ Tế

1.-Một hôm ông đến thăm Phổ Tế, giơ giỏ tre đang cầm trong tay lên gọi :

-Đại Đồng sư ! Đại Đồng sư !

Phổ Tế không trả lời. Ông bảo :

-Khi Thạch Đầu tới băng tan, ngói vỡ.

-Hiển nhiên là vậy chẳng cần ông nói.

Ông ném giỏ tre xuống hỏi :

-Ai nói không đáng một xu ?

-Dù không đáng một xu, nhưng thiếu nó sao được ?

Ông múa mà đi.

Phổ Tế giơ giỏ tre lên gọi :

-Cư sĩ ?

Ông ngoảnh đầu lại. Phổ Tế múa mà đi. Ông vỗ tay :

-Về đi ! Về đi thôi !

2.-Một hôm Phổ Tế bảo ông :

-Chỉ có một lời vài người trong quá khứ và hiện tại có thể thoát được, ông có thoát được không ?

-Dạ có !

Phổ Tế lập lại câu hỏi, ông hỏi lại :

-Ông từ đâu đến ?

Phổ Tế lập lại câu hỏi nữa, ông cũng hỏi lại :

-Ông từ đâu đến ?

Phổ Tế nói :

-Câu này không chỉ người nay hỏi mà người xưa cũng đã hỏi.

Ông nhẩy múa mà ra. Phổ Tế nói :

-Tên điên này sai rối. Ai sẽ khám phá hắn ?

3.-Một hôm Phổ Tế đến thăm ông. Ông nói :

-Tôi nhớ khi còn trong bụng mẹ tôi có một lời, tôi sẽ chỉ cho ông, nhưng ông đừng coi đó là nguyên lý.

-Ông hãy còn cách đời.

-Tôi vừa nói ông đừng coi đó là nguyên lý.

-Sao tôi không kinh ngạc vì một câu làm kinh ngạc mọi người ?

-Sự hiểu biết của ông đủ để làm cho người ta kinh ngạc.

-Câu không coi đó là nguyên lý đã trở thành nguyên lý.

-Ông chẳng những cách một đời, hai đời.

Ông phẩy tay ba lần.

4.-Một hôm ông đến thăm Phổ Tế. Thấy ông đến Phổ Tế đóng cửa lại nói :

-Ông lão biết nhiều đừng đến thăm tôi.

-Là lỗi ai khiến ông ngồi một mình, mình nói mình nghe ?

Phổ Tế mở cửa, ngay khi ông bước ra liền bị Bàng Uẩn nắm lấy hỏi :

-Là ông biết nhiều hay tôi biết nhiều ?

-Hãy bỏ biết nhiều qua một bên, sự khác biệt giữa mở cửa, đóng cửa và

bầy và dấu thế nào ?

-Câu hỏi này làm người ta tức chết !

Phổ Tế im lặng. Ông nói :

-Khéo quá hóa vụng.

---o0o---

14.Đối Thoại Với Trương Tư

Ông đến thăm Trương Tư nhằm lúc Tư sắp thượng đường. Đại chúng đã tụ họp đầy đủ. Ông bước ra trước nói :

-Các ông hãy tự kiểm điểm cho tốt.

Lúc Trương Tư dạy chúng, ông đứng ở phía bên phải.

Một ông tăng hỏi :

-Không xúc phạm chủ nhân ông, xin thầy cho một lời.

Trương Tư hỏi :

-Ông có biết ông Bàng không ?

-Không biết.

Ông nắm lấy tay ông tăng than :

-Khổ thay ! Khổ thay !

Ông tăng không trả lời, ông đẩy ông tăng ra.

Lát sau Trương Tư hỏi ông :

-Ông tăng vừa rồi có ăn gậy không ?

-Đợi ông ta cam tâm nhận.

-Ông chỉ thấy đầu nhọn của cái trùy, không thấy bề vuông của cái đục.

-Câu nói này chỉ áp dụng cho tôi, còn người ngoài nghe thì chẳng lợi.

-Không lợi cái gì ?

-Ông chỉ thấy bề vuông của cái đục, không thấy mũi nhọn của cái trùy.

Bàng Cư Sĩ Đọc Kinh.

Ông đang nằm trên giường đọc kinh, một ông tăng trông thấy bảo :

-Cư sĩ, ông phải nghiêm trang khi đọc kinh.

Ông giơ một chân lên. Ông tăng không nói gì được.

Gặp Một Ông Tăng Hóa Duyên.

Một hôm, ông đi bán giỏ tre ở chợ Hồng Châu gập một ông tăng hóa duyên, ông lấy ra một xu và hỏi :

-Làm sao không hạnh phụ tín thí, nếu nói được thì tôi cho ông xu này !

Ông tăng không nói được.

-Ông hỏi tôi, tôi sẽ nói cho nghe.

-Làm sao không hạnh phụ tín thí ?

-Ít người nghe, ông có hiểu không ?

-Không hiểu.

-Người không hiểu là ai ?

Gặp Mục Đồng.

Một hôm ông thấy một mục đồng, bèn hỏi :

-Đường này đi đậu ?

-Ngay cả đường tôi cũng không biết.

-Thằng nhỏ chăn trâu !

-Súc sinh !

-Hôm nay ngày mấy ?

-Ngày gieo mạ.

Ông bèn cười.

---o0o---

15.Cư Sĩ Và Giảng Sư

Ông gập vị giảng sư đang giảng kinh Kim Cương tới đoạn vô ngã, vô

nhân ông liền hỏi :

-Giảng sư nếu đã vô ngã, vô nhân thì ai đang giảng và ai đang nghe ?

Giảng sư không trả lời được.

-Tuy tôi chỉ là người thường nhưng biết chút ít.

-Ý ông là sao ?

Ông bèn đọc bài kệ.

1. Tâm như cảnh cũng như

Không thực cũng không hư

Không quản vô vì hữu

Cũng không chấp không là

Không phàm phu thì thánh.

2. Dễ lại dễ

Chân lý ngũ uẩn đây

Mười phương thế giới một thừa đó

Vô tướng pháp thậm há có hai

Vào Bồ đề nếu bỏ được phiền não

Chẳng biết đường nào hướng về Tây.

3. Hộ sinh cần phải giết

Như thế mới an cư

Nếu hiểu được ý đó

Trên nước thuyền sắt ư.

---o0o---

16.Bà Bàng Ở Chùa

Bà Bàng một hôm lên chùa lễ Phật. Một vị sư hỏi :

-Công đức này, thí chủ trao cho ai ?

Bà cắm lược vào búi tóc bảo :

-Công đức này đã truyền xong !

Nói rồi đi thẳng.

Bàng cư sĩ và con gái .

Cư sĩ một hôm ngồi trong lều cỏ bỗng nói :

-Khó ! Khó ! Khó. Mười tạ dầu mè trên đầu nước.

Bà Bàng đáp lời :

-Dễ ! Dễ ! Dễ ! như chân rời giường chạm mặt đất.

Linh Chiếu đáp :

-Cũng chẳng khó, cũng chẳng dễ, trăm đầu ngọn cỏ ý tổ sư.

Năm Nguyên Hòa (806-820) Cư sĩ Bắc du tới Nhương Hán. Linh Chiếu

bán giỏ tre để mưu sinh bữa sáng chiều.

Một ngày kia, cư sĩ hỏi Linh Chiếu :

-Cổ nhân nói : “Sáng sáng trăm đầu cỏ

Sáng sáng ý tổ sư”

Con hiểu thế nào ?

-Lão lão già đầu còn nói thế ?

-Vậy con hiểu cách nào ?

-Sáng sáng trăm đầu cỏ

Sáng sáng ý tổ sư.

Cư sĩ cười lớn.

Bàng cư sĩ bán giỏ tre, xuống cầu và bị ngã. Linh Chiếu nhìn thấy chạy lại, nằm xuống một bên cư sĩ.

-Con định làm gì ?

-Thấy tía ngã, con đến giúp.

-May là chẳng có ai nhìn.

Cư sĩ mất.

Cư sĩ sắp mất bảo Linh Chiếu :

-Con ra xem mặt trời lên tới đâu. Nếu là chính ngọ thì báo cho ta biết.

Linh Chiếu ra xem rồi vào thưa :

-Mặt trời đã chính ngọ, nhưng có nguyệt thực.

Ông tự ra xem thì chả có gì cả, nhưng Linh Chiếu ngồi vào chỗ ông và

đã mất rồi. ông bảo :

-Con ta lanh lợi thật !

Ông lùi lại 7 ngày. Vu công đến thăm bệnh, ông nói :

-Tất cả đều là không. Tất cả các vật đều như bóng theo hình.

Ông gối đầu lên gối Vu công mà mất.

Theo lời dặn tro cốt ông sẽ được rải trên sông hồ. Sư vãi và cư sĩ đều khóc ông, và nhà Thiền coi ông là Duy Ma Cật của Phật giáo Trung Hoa.

Ông để lại cho người đời 300 bài kệ.

---o0o---

17.Lịch Đại Tản Văn

1.-Đại thừa tướng Trương Thiên Giác (1043-1121)

寧 可 饑 寒 死 路 邊

Ninh khả cơ hàn tử lộ biên

不 勞 土 地 強 哀 憐

Bất lao thổ địa cưỡng ai lân

滿 船 家 計 沉 湘 水

Mãn thuyền gia kế trầm tương thuỷ

豈 羡 芒 繩 十 百 錢

Khởi tiền mang thằng thập bách tiền.

Dịch :

Thà chết đói lạnh bên lề đường

Còn hơn phải cầu đến thổ công

Đổ cả tiền tài Tương Giang Thủy

Há sẽ tranh giành một trăm quan.

2.Kinh Sơn Phật Nhật Nại Tuệ Thiền sư (1098-1163)

無 生 本 無 說

Vô sanh bổn vô thuyết

說 著 即 話 墮

Thuyết trứ tức thoại đoạ

骨 肉 團 欒 頭

Cốt nhục đoàn loan đầu

大 虫 看 水 磨

Đại trùng khan thuỷ ma.

Dịch :

Vô sinh vốn không nói

Nói ra liền đọa lời

Gia đình vui xum họp

Đại trung nhìn nước rơi.

Cử :

Cư sĩ hỏi Mã Đại sư :

-Người không cùng vạn pháp làm bạn là ai ?

-Đợi ông hớp một ngụm cạn hết nước sông Tây Giang tôi sẽ bảo.

3-Đông Lâm Quế lão.

大 海 波 濤 淺

Đại hải ba đào tiên

小 人 方 寸 深

Tiểu nhân phương thốn thâm

海 枯 終 見 底

Hải khô chung kiến để

人 死 不 知 心

Nhân tử bất tri tâm.

Dịch :

Biển lớn sóng lại nhỏ

Người nhỏ mà tâm thâm

Biển khô trông thấy đáy

Người chết chẳng thấy tâm.

4- Vân Môn Cảo Công thiền sư.

一 口 吸 盡 西 江 水

Nhất khẩu hấp tận Tây Giang thuỷ

甲 乙 丙 丁 庚 戊 己

Giáp ất bính đinh canh mậu kỷ

咄 咄 咄

Đốt đốt đốt

囉 囉 哩

La la lý.

Dịch :

Một ngụm hấp cạn Tây Giang Thủy

Gíap, ất, bính, đinh, canh, mậu, kỷ

Đốt, đốt, đốt

La, la, lý.

5-Bạch Vân Đoan hòa thượng (1025-1072)

一 口 吸 盡 西 江 水

Nhất khẩu hấp tận Tây Giang Thuỷ

萬 古 千 今 無 一 滴

Vạn cổ thiên kim vô nhất tích

要 須 黨 理 不 黨 親

Yếu tu đảng lý bất đảng thân

馬 祖 可 惜

Mã tổ khả tích.

Dịch :

Một ngụm hớp cạn nước Tây Giang

Vạn cổ ngàn kim không một giọt

Chỉ để đến lý, chẳng tu thân

Thương thay Mã Tổ miệng quá hẹp.

Cử :

Cư sĩ hỏi Ngưỡng Sơn :

-Nghe tiếng đã lâu, tới nơi chỉ thấy phủ phục.

Ngưỡng Sơn giơ phất tử lên

-Đúng đó.

-Là ngưỡng hay là phủ ?

Cư sĩ đánh lộ trụ một cái nói :

Tuy không người tham viếng nhưng cùng lộ trụ chứng minh.

Ngưỡng Sơn vất phất tử đi nói :

-Muốn kể ai nghe cũng được.

6-Phổ Nguyện Tuấn hòa thượng.

兩 箇 八 文 為 十 六

Lưỡng cá bát văn vi thập lục

從 頭 數 過 猶 不 足

Tùng đầu số quá do bất túc

拏 來 亂 撒 向 階 前

Noa lai loạn tán hướng giai tiền

滿 地 團 團 春 蘚 綠

Mãn địa đoàn đoàn xuân tiển lục.

Dịch :

Hai lần tám văn là mười sáu

Từ đầu đã không thể đủ rồi

Trước bệ ném đi rồi ném lại

Đầy đất đều là rêu xanh thôi.

---o0o---

Những Bài Kệ Của Bàng Uẩn

Bài số 01

貪 瞋 不 肯 捨

Tham sân bất khẳng xả

徒 勞 讀 釋 經

Đồ lao độc thích kinh

看 方 不 服 樂

Khán phương bất phục lạc

病 從 何 處 輕

Bệnh tùng hà xử khinh.

Dịch :

Tham sân không chịu bỏ

Lao khổ đọc các kinh

Xem toa chẳng uống thuốc

Bệnh làm sao giảm khinh.

---o0o---

Bài số 02

無 求 勝 禮 佛

Vô cầu thắng lễ Phật

知 足 勝 持 齋

Tri túc thắng trì trai

本 自 無 薪 火

Bổn tự vô tân hoả

何 勞 更 拾 柴

Hà lao cánh thập sài.

Dịch :

Không cầu hơn lễ Phật

Biết đủ hơn ăn chay

Vốn không có củi lửa

Lượm củi nhọc sức ai ?

---o0o---

Bài số 03

說 事 滿 天 下

Thuyết sự mãn thiên hạ

入 理 實 無 多

Nhập lý thực vô đa

常 被 有 為 縛

Thường bị hữu vi phược

何 日 見 彌 陀

Hà nhật kiến Di Đà.

Dịch :

Nói chuyện khắp thiên hạ

Hợp lý chẳng nhiều à

Thường bị hữu vi buộc

Ngày nào thấy Di Đà.

---o0o---

Bài số 04

起 時 惟 法 起

Khởi thời duy pháp khởi

行 時 共 佛 行

Hành thời cộng Phật hành

騰 騰 三 界 內

Đằng đằng tam giới nội

諸 法 自 無 生

Chư pháp tự vô sanh.

Dịch :

Khởi thời chỉ pháp khởi

Hành thì cùng Phật hành

Thấy được trong ba giới

Các pháp vốn không sanh.

---o0o---

Bài số 05

大 海 淼 無 涯

Đại hải miểu vô nhai

眾 生 自 著 枷

Chúng sanh tự trước gia

無 求 出 妙 德

Vô cầu xuất diệu đức

心 生 勞 算 沙

Tâm sanh lao toán sa.

Dịch :

Biển khổ không bờ bến

Chúng sanh tự mang gông

Vô cầu sinh diệu đức

Tâm sinh khổ vô cùng.

---o0o---

Bài số 06

一 念 心 清 淨

Nhất niệm tâm thanh tịnh

處 處 蓮 花 開

Xứ xứ liên hoa khai

一 華 一 淨 土

Nhất hoa nhất tịnh thổ

一 土 一 如 來

Nhất thổ nhất Như Lai.

Dịch :

Một niệm tâm thanh tĩnh

Khắp chốn sen nở đầy

Một hoa, một tĩnh thổ

Một thổ, một Như Lai.

---o0o---

Bài số 07

勸 君 師 子 吼

Khuyến quân sư tử hống

莫 學 野 干 鳴

Mạc học dã can minh

若 能 香 象 起

Nhược năng hương tượng khởi

感 得 鳳 凰 迎

Cảm đắc phượng hoàng nghinh.

Dịch :

Khuyên ông học sư tử

Chớ học như sói rừng

Mạnh được như voi chúa

Phượng hoàng cũng đón mừng.

---o0o---

Bài số 08

前 人 若 有 事

Tiền nhân nhược hữu sự

我 猶 佯 不 知

Ngã do dương bất tri

何 況 他 無 問

Hà huống tha vô vấn

讒 舌 強 卑 卑

Sàm thiệt cưỡng ty ty.

Dịch :

Người trước nếu có chuyện

Tôi vờ chẳng biết gì

Huống chi nếu không hỏi

Nói sàm có biết chi !

---o0o---

Bài số 09

心 王 不 了 事

Tâm vương bất liễu sự

卻 被 六 賤 使

Khước bị lục tiện sử

共 賊 作 火 下

Cộng tặc tác hoả hạ

無 繇 出 生 死

Vô diêu xuất sanh tử .

Dịch :

Tâm vương chẳng xong chuyện

Liền bị sáu tiện sai

Cùng giặc nổi ngọn lửa

Sao thoát sanh tử đây ?

---o0o---

Bài số 10

四 性 同 一 舍

Tứ tính đồng nhất xá

三 身 同 一 室

Tam thân đồng nhất thất

一 切 惡 知 識

Nhất thiết ác tri thức

總 見 彌 陀 佛

Tổng kiến Di Đà Phật.

Dịch :

Bốn tánh cùng một xá

Ba thân cùng một nhà

Tất cả tu thức ác

Đều sẽ thấy Di Đà.

---o0o---

Bài số 11

道 是 無 為 道

Đạo thị vô vi đạo

修 人 自 有 為

Tu nhân tự hữu vi

假 即 無 頭 數

Giả tức vô đầu số

真 中 實 是 稀

Chân trung thực thị hy.

Dịch :

Đạo là vô vi đạo

Người tu tự hữu vi

Giả sử nếu có đếm

Tu thực chẳng nhiều gì !

---o0o---

Bài số 12

教 君 一 箇 法

Giáo quân nhất cá pháp

有 事 無 處 避

Hữu sự vô xứ tỵ

若 能 如 理 修

Nhược năng như lý tu

存 本 卻 有 利

Tồn bổn khước hữu lợi.

Dịch :

Dạy ông một phương pháp

Có chuyện chẳng trốn xa

Nếu cứ tu như thế

Bản thân có lợi mà.

---o0o---

Bài số 13

經 體 本 無 名

Kinh thể bổn vô danh

受 持 無 色 聲

Thụ trì vô sắc thanh

心 依 無 相 理

Tâm y vô tướng lý

真 是 金 剛 經

Chân thị Kim Cương kinh.

Dịch :

Thể kinh vốn vô danh

Thọ trì không sắc thanh

Tâm nương lý vô tướng

Đúng thật Kim Cương kinh.

---o0o---

Bài số 14

孫 兒 正 啼 哭

Tôn nhi chánh đề khốc

母 言 來 與 金

Mẫu ngôn lai dữ kim

捻 他 黃 葉 把

Niệm tha hoàng diệp bả

便 即 正 聲 音

Tiện tức chánh thanh âm.

Dịch :

Con trẻ chính đang khóc

Bà mẹ gọi cho vàng

Rồi đưa cho chiếc lá

Cùng âm gọi lá vàng.

---o0o---

Bài số 15

別 淚 成 河 海

Biệt lệ thành hà hải

骨 如 毗 富 山

Cốt như tỷ phú sơn

祇 緣 塵 識 法

Kỳ duyên trần thức pháp

所 以 遣 心 然

Sở dĩ khiển tâm nhiên

Dịch :

Đừng nhỏ lệ thành biển

Xương như tỷ phú Sơn

Chỉ luyện trần thức pháp

Làm tâm bị sai lầm.

---o0o---

Bài số 16

別 人 終 不 賤

Biệt nhân chung bất tiện

別 寶 終 不 貧

Biệt bảo chung bất bần

祇 今 擔 鐵 漢

Kỳ kim đảm thiết hán

不 肯 博 金 銀

Bất khẳng bác kim ngân.

Dịch :

Mọi người chẳng hạ tiện

Có báu thì không bần

Nay hảo hán gánh vác

Chẳng chịu lo bạc tiền.

---o0o---

Bài Số 17

一 種 學 事 業

Nhất chủng học sự nghiệp

亦 來 登 選 場

Diệc lai đăng tuyển trường

祇 緣 口 義 錯

Kỳ duyên khẩu nghĩa thác

落 第 在 他 鄉

Lạc đệ tại tha hương.

Dịch :

Một loại học sự nghiệp

Cũng lại đến tuyển trường

Chỉ duyên miệng sai khác

Thi rớt tại tha hương.

---o0o---

Bài số 18

極 目 觀 前 境

Cực mục quán tiền cảnh

寂 寥 無 一 人

Tịch liêu vô nhất nhân

迴 頭 看 後 底

Hồi đầu khan hậu đắc

影 亦 不 隨 身

Ảnh diệc bất tuỳ thân.

Dịch :

Cố nhìn cảnh phía trước

Vắng vẻ không một ai

Ngoảnh đầu về sau ngó

Bóng đâu có theo người.

---o0o---

Bài Số 19

取 空 是 取 色

Thủ không thị thủ sắc

取 色 色 無 常

Thủ sắc sắc vô thường

色 空 非 我 有

Sắc không phi ngã hữu

端 坐 見 家 鄉

Đoan toạ kiến gia hương.

Dịch :

Nắm Không là nắm Sắc

Nắm Sắc, Sắc vô thường

Sắc Không, không có Ngã

Ngồi nghiêm thấy gia hương.

---o0o---

Bài số 20

有 男 不 肯 婚

Hữu nam bất khẳng hôn

有 女 不 肯 嫁

Hữu nữ bất khẳng giá

父 子 自 團 欒

Phụ tử tự đoàn loan

共 說 無 生 話

Cộng thuyết vô sanh thoại.

Dịch :

Có trai chẳng cưới vợ

Có gái chẳng gả chồng

Cả nhà vui xum họp

Cùng bàn lời vô sanh.

---o0o---

Bài Số 21

凡 夫 貪 著 事

Phàm phu tham trước sự

不 免 三 界 輪

Bất miễn tam giới luân

與 說 無 生 理

Dữ thuyết vô sanh lý

閉 耳 佯 不 聞

Bế nhĩ dương bất văn

如 斯 之 等 類

Như tư chi đẳng loại

何 日 出 囂 塵

Hà nhật xuất hiêu trần.

Dịch :

Người phàm tham chấp sự

Không thoát khỏi luân hồi

Nói tới vô sanh lý

Bịt tai không nghe rồi

Những hạng người thế đó

Ngày nào thoát trần ai.

---o0o---

Bài Số 22

壁 畫 枉 用 色

Bích hoạ uổng dụng sắc

不 如 脫 空 佛

Bất như thoát không Phật

住 法 比 無 住

Trụ pháp tỷ vô trụ

陰 中 對 白 日

Âm trung đối bạch nhật

不 信 有 無 言

Bất tín hữu vô ngôn

看 取 波 羅 蜜

Khán thủ Ba la mật.

Dịch :

Vẽ tường uổng dụng mầu

Chẳng như thoát không Phật

Pháp chấp trụ vào đâu

Bóng tối đối bạch nhật

Chẳng tin lời có đâu

Nhìn xem Ba La Mật.

---o0o---

Bài Số 23

無 求 乃 法 眼

Vô cầu nãi pháp nhãn

有 念 卻 成 魔

Hữu niệm khước thành ma

無 求 復 無 念

Vô cầu phục vô niệm

即 是 阿 彌 陀

Tức thị A Di Đà

真 如 共 菩 薩

Chân như cộng Bồ tát

總 祇 較 無 多

Tổng kỳ giác vô đa.

Dịch :

Vô cầu là pháp nhãn

Có niệm là thành ma

Vô cầu và vô niệm

Đó là A Di Đà

Chân như và Bồ tát

Không có nhiều đó nha.

---o0o---

Bài Số 24

心 如 即 是 坐

Tâm như tức thị toạ

境 如 即 是 禪

Cảnh như tức thị thiền

如 如 都 不 動

Như như đô bất động

大 道 無 中 邊

Đại đạo vô trung biên

若 能 如 是 達

Nhược năng như thị đạt

所 謂 火 中 蓮

Sở vị hoả trung liên.

Dịch :

Tâm như tức là tọa

Cảnh như tức là thiền

Như như đều bất động

Đại đạo không trung biên

Nếu đạt được như thế

Trong lửa nở hoa sen.

---o0o---

Bài Số 25

智 者 觀 財 色

Trí giả quán tài sắc

了 知 是 幻 虛

Liễu tri thị huyễn hư

衣 食 支 身 命

Y thực chi thân mệnh

相 勸 學 如 如

Tướng khuyến học như như

時 至 移 庵 去

Thời chí di am khứ

無 物 可 盈 餘

Vô vật khả doanh dư.

Dịch :

Người trí xem tài sắc

Liền biết là ảo hư

Cơm áo để giữ mạng

Khuyên nên học như như

Đến am khi đúng lúc

Không vật nên đầy dư.

---o0o---

Bài Số 26

鍊 盡 三 山 鐵

Luyện tận tam sơn thiết

鎔 銷 五 岳 銅

Dung tiêu ngũ nhạc đồng

林 枯 鳥 自 散

Lâm khô điểu tự tán

海 竭 絕 魚 龍

Hải kiệt tuyệt ngư long

無 師 破 戒 行

Vô sư phá giới hành

有 法 盡 皆 空

Hữu pháp tận giai không.

Dịch :

Luyện hết ba núi sắt

Nấu chẩy năm non đồng

Rừng khô, chim tự tán

Bể cạn hết cá rồng

Không thầy phá giới hạnh

Có pháp đều là không.

---o0o---

Bài Số 27

菩 薩 無 煩 惱

Bồ tát vô phiền não

眾 生 愛 皺 眉

Chúng sanh ái trứu mi

無 惱 緣 無 賊

Vô não duyên vô tặc

皺 眉 被 賊 欺

Trứu mi bị tặc khi

不 須 問 師 匠

Bất tu vấn sư tượng

心 王 應 自 知

Tâm vương ứng tự tri.

Dịch :

Bồ tát không phiền não

Chúng sinh thích nhăn mi

Không phiền không duyên giặc

Nhăn mày bị giặc khi

Chẳng nên hỏi thầy xảo

Tâm vương sẽ tự tri.

---o0o---

Bài Số 28

一 生 解 縛 鈍

Nhất sanh giải phược độn

渾 身 納 裡 眠

Hồn thân nạp lý miên

心 中 無 意 識

Tâm trung vô ý thức

耳 無 繩 索 牽

Nhĩ vô thằng tác khiên

心 本 無 繫 縛

Tâm bổn vô kế phược

同 塵 亦 無 喧

Đồng trần diệc vô huyên.

Dịch :

Một đời chuyên giải mã

Toàn thân đều ngủ yên

Trong tâm vô ý thức

Tai không có giây thừng

Tâm vốn không bị buộc

Chẳng huyên náo cùng trần.

---o0o---

Bài Số 29

齋 須 實 相 齋

Trai tu thực tướng trai

戒 須 實 相 戒

Giới tu thực tướng giới

有 相 持 齋 戒

Hữu tướng trì trai giới

到 頭 歸 敗 壞

Đáo đầu quy bại hoại

敗 壞 屬 無 常

Bại hoại chúc vô thường

從 何 免 三 界

Tùng hà miễn tam giới.

Dịch :

Tu trai là tu trai

Tu giới chính là giới

Hữu tướng trì trai giới

Cuối cùng bại hoại rồi

Bại hoại thuộc vô thường

Từ đâu ba giới thôi ?

---o0o---

Bài Số 30

無 事 被 他 罵

Vô sự bị tha mạ

佯 佯 耳 不 聞

Dương dương nhĩ bất văn

舌 亦 不 須 動

Thiệt diệc bất tu động

心 亦 不 須 瞋

Tâm diệc bất tu sân

關 津 無 障 礙

Quan tân vô chướng ngại

即 是 出 纏 人

Tức thị xuất triền nhân.

Dịch :

Vô sự bị người mắng

Vờ vịt tai chẳng nghe

Lưỡi cũng không chuyển động

Tâm chẳng nổi giận gì

Tâm chả bỏ chướng ngại

Tức là không buộc chi.

---o0o---

Bài Số 31

緣 事 求 解 脫

Duyên sự cầu giải thoát

累 劫 無 出 期

Luỹ kiếp vô xuất kỳ

直 須 入 理 性

Trực tu nhập lý tính

成 佛 更 無 疑

Thành Phật cánh vô nghi

雖 然 不 受 記

Tuy nhiên bất thụ ký

見 是 世 尊 兒

Kiến thị Thế Tôn nhi.

Dịch :

Duyên sự cầu giải thoát

Vạn kiếp chẳng lúc ra

Nên vào thẳng lý tánh

Thành Phật có hại gì

Tuy nhiên không thọ ký

Chỉ là Thế Tôn nhi.

---o0o---

Bài Số 32

真 如 本 無 相

Chân như bổn vô tướng

所 得 是 凡 流

Sở đắc thị phàm lưu

昔 時 為 父 子

Tích thời vi phụ tử

長 大 出 外 遊

Trưởng đại xuất ngoại du

今 日 相 遇 見

Kim nhật tướng ngộ kiến

父 少 子 白 頭

Phụ thiếu tử bạch đầu.

Dịch :

Chân như vốn vô tướng

Cái được là phàm thôi

Xưa vốn là phụ tử

Lớn lên ra ngoài chơi

Ngày nay khi gập lại

Cha yếu, con già rồi.

---o0o---

Bài Số 33

心 王 不 了 事

Tâm vương bất liễu sự

遮 莫 向 名 山

Già mạc hướng danh sơn

縱 令 見 佛 像

Túng lệnh kiến Phật tượng

實 以 不 相 關

Thực dĩ bất tướng quan

猿 猴 見 水 月

Viên hầu kiến thuỷ nguyệt

捉 月 始 知 難

Tróc nguyệt thuỷ tri nan.

Dịch :

Tâm vương chẳng xong chuyện

Chớ hướng các danh san

Tham bái các tượng Phật

Thật ra chẳng tương quan

Khỉ vượn thấy trăng nước

Nắm trăng thật khó khăn.

---o0o---

Bài Số 34

佛 遣 滅 生 滅

Phật khiển diệt sanh diệt

生 滅 長 相 隨

Sanh diệt trưởng tướng tuỳ

不 學 大 人 相

Bất học đại nhân tướng

卻 作 小 孫 兒

Khước tác tiểu tôn nhi

持 心 更 覓 佛

Trì tâm cánh mịch Phật

豈 不 是 愚 癡

Khởi bất thị ngu si.

Dịch :

Phật khiến diệt sanh diệt

Sanh diệt theo nhau đi

Chẳng học đại nhân tướng

Chỉ theo tiểu tôn nhi

Giữ tâm mà tìm Phật

Há chẳng là ngu si.

---o0o---

Bài Số 35

欲 得 真 解 脫

Dục đắc chân giải thoát

持 刀 且 殺 牛

Trì đao thả sát ngưu

牛 死 人 亦 亡

Ngưu tử nhân diệc vong

佛 亦 不 須 求

Phật diệc bất tu cầu

全 身 空 裡 坐

Toàn thân không lý toạ

即 度 死 生 流

Tức độ tử sanh lưu.

Dịch :

Nếu muốn giải thoát thật

Cầm dao để giết trâu

Trâu chết người cũng mất

Phật cũng chẳng nên cầu

Toàn thân ngồi trong không

Vòng sanh tử ở đâu ?

---o0o---

Bài Số 36

見 時 如 不 見

Kiến thời như bất kiến

聞 時 如 不 聞

Văn thời như bất văn

喜 時 如 不 喜

Hỷ thời như bất hỷ

瞋 時 如 不 瞋

Sân thời như bất sân

一 切 盡 歸 如

Nhất thiết tận quy như

自 然 無 我 人

Tự nhiên vô ngã nhân.

Dịch :

Thấy như không thấy

Nghe như không nghe

Vui không vui vẻ

Giận không giận chi

Tất cả về như

Không người không ta.

---o0o---

Bài Số 37

世 人 重 珍 寶

Thế nhân trọng trân bảo

我 貴 剎 那 靜

Ngã quý sát na tĩnh

金 多 亂 人 心

Kim đa loạn nhân tâm

靜 見 真 如 性

Tĩnh kiến chân như tính

性 空 法 亦 空

Tánh không pháp diệc không

十 八 絕 行 蹤

Thập bát tuyệt hành tung

但 自 心 無 礙

Đản tự tâm vô ngại

何 愁 神 不 通

Hà sầu thần bất thông.

Dịch :

Người đời quý châu báu

Tôi chỉ quý lặng yên

Vàng làm lòng người loạn

Tĩnh thì thấy được chân

Tĩnh không pháp cũng không

Mười tám tuyệt hành tung

Nếu tâm mà vô ngại

Đâu buồn thần không thông.

---o0o---

Bài Số 38

慚 愧 好 舌 根

Tàm quý hảo thiệt căn

常 開 大 道 門

Thường khai đại đạo môn

世 間 三 有 事

Thế gian tam hữu sự

實 是 不 能 論

Thực thị bất năng luận

相 逢 唯 說 道

Tương phùng duy thuyết đạo

更 莫 敘 寒 溫

Cánh mạc tự hàn ôn

了 知 世 相 假

Liễu tri thế tương giả

俗 禮 也 徒 煩

Tục lễ dã đồ phiền.

Dịch :

Cái lưỡi rất hổ thẹn

Thường mở đại đạo môn

Thế gian ba sự có

Thật là không thể bàn

Gập nhau chỉ nói đạo

Cũng chẳng có hàn ôn

Đã biết tướng đời giả

Tục lễ chỉ phiền ông.

---o0o---

Bài Số 39

慚 愧 好 心 王

Tàm quý hảo tâm vương

生 在 蓮 華 堂

Sanh tại liên hoa đường

恆 持 般 若 劍

Hằng trì bát nhã kiếm

終 日 帶 浮 囊

Chung nhật đái phù nang

常 懷 第 一 義

Thường hoài đệ nhất nghĩa

外 國 賴 恩 光

Ngoại quốc lại ân quang

五 百 長 者 子

Ngũ bách trưởng giả tử

相 隨 歸 故 鄉

Tướng tuỳ quy cố hương.

Dịch :

Tâm vương rất hổ thẹn

Sinh ở Liên hoa đường

Thường cầm kiếm Bát nhã

Cả ngày đeo phù nang

Thường nhủ đệ nhất nghĩa

Chịu ngoại quốc ân quang

Năm trăm con trưởng giả

Cùng theo về cố hương.

---o0o---

Bài Số 40

慚 愧 好 意 根

Tàm quý hảo ý căn

無 自 亦 無 他

Vô tự diệc vô tha

無 自 身 無 垢

Vô tự thân vô cấu

無 他 塵 不 加

Vô tha trần bất gia

常 居 清 淨 地

Thường cư thanh tịnh địa

知 有 不 能 過

Tri hữu bất năng quá

舊 時 惡 知 識

Cựu thời ác tri thức

總 見 阿 彌 陀

Tổng kiến A Di Đà.

Dịch :

Ý căn rất hổ thẹn

Không mình không người ta

Thân mình không có bụi

Không thân bụi đâu ra

Thường ở đất thanh tĩnh

Tri hữu không thể tà

Ác tri thức lúc trước

Đều thấy A Di Đà.

---o0o---

Bài Số 41

不 用 苦 多 聞

Bất dụng khổ đa văn

看 他 彼 上 人

Khán tha bỉ thượng nhân

百 憶 及 日 月

Bách ức cập nhật nguyệt

元 在 一 毛 塵

Nguyên tại nhất mao trần

心 但 寂 無 相

Tâm đản tịch vô tướng

即 出 無 明 津

Tức xuất vô minh tân

若 能 如 是 學

Nhược năng như thị học

幾 許 省 精 神

Cơ hứa tỉnh tinh thần.

Dịch :

Nghe nhiều chi cho khổ

Hãy xem bậc thượng nhân

Trải qua bao năm tháng

Ở nguyên một sợi lông

Tâm tịnh và vô tướng

Bến vô minh đã tiêu

Nếu học được như thế

Tinh thần tỉnh bao nhiêu ?

---o0o---

Bài Số 42

教 君 殺 賊 法

Giáo quân sát tặc pháp

不 用 苦 多 方

Bất dụng khổ đa phương

慧 劍 當 心 剌

Tuệ kiếm đương tâm thích

心 亡 法 亦 亡

Tâm vong pháp diệc vong

心 亡 極 樂 國

Tâm vong cực lạc quốc

法 亡 即 西 方

Pháp vong tức tây phương

賊 為 象 馬 用

Tặc vi tượng mã dụng

神 自 作 空 王

Thần tự tác không vương.

Dịch :

Dạy ông phép giết giặc

Không phải dùng nhiều phương

Dùng kiếm tuệ mà thích

Tâm vong pháp cũng vong

Tâm vong nước Cực lạc

Pháp vong là Tây phương

Dùng voi ngựa là giặc

Thần tự làm không vương.

---o0o---

Bài Số 43

睡 來 展 腳 睡

Thuỵ lai triển giác thuỵ

悟 理 起 題 詩

Ngộ lý khởi đề thi

詩 中 無 別 意

Thi trung vô biệt ý

唯 勸 破 貪 癡

Duy khuyến phá tham si

貪 瞋 癡 若 盡

Tham sân si nhược tận

便 是 世 尊 兒

Tiện thị thế tôn nhi

無 煩 問 師 匠

Vô phiền vấn sư tượng

心 王 應 自 知

Tâm vương ứng tự tri.

Dịch :

Lúc ngủ ruỗi chân ngủ

Ngộ lý khởi đề thi

Trong thi không ý khác

Chỉ khuyên phá tham si

Tham sân si trừ hết

Thì là con Như Lai

Không cần hỏi thầy giỏi

Tâm vương tự mình hay.

---o0o---

Bài Số 44

行 學 非 真 道

Hành học phi chân đạo

徒 勞 神 與 軀

Đồ lao thần dữ khu

千 里 尋 月 影

Thiên lý tầm nguyệt ảnh

終 是 枉 工 夫

Chung thị uổng công phu

不 悟 緣 聲 色

Bất ngộ duyên thanh sắc

當 今 學 者 疏

Đương kim học giả sớ

但 看 起 滅 處

Đản khan khởi diệt xứ

此 箇 是 真 如

Thử cá thị chân như.

Dịch :

Học hành chẳng đạo thật

Chỉ khổ tâm và thân

Tìm bóng trăng ngàn dậm

Thật chỉ là uổng công

Duyên thanh, sắc đâu ngộ

Nay những người học sơ

Khi thấy chỗ khởi diệt

Đó chính là Chân Như.

---o0o---

Bài Số 45

四 大 本 無 情

Tứ đại bổn vô tình

清 虛 無 色 聲

Thanh hư vô sắc thanh

達 人 悟 空 理

Đạt nhân ngộ không lý

知 法 本 無 生

Tri pháp bổn vô sanh

諸 佛 常 現 前

Chư Phật thường hiện tiền

妙 德 亦 同 行

Diệu đức diệc đồng hành

無 無 無 障 礙

Vô vô vô chướng ngại

心 牛 不 肯 耕

Tâm ngưu bất khẳng canh.

Dịch :

Vô tình là tứ đại

Thanh hư không sắc thanh

Người đạt ngộ không lý

Biết pháp vốn vô sinh

Chư Phật thường hiện trước

Diệu đức cũng đồng hành

Không không không chướng ngại

Tâm trâu chẳng chịu canh.

---o0o---

Bài số 46

日 用 事 無 別

Nhật dụng sự vô biệt

惟 吾 自 偶 偕

Duy ngô tự ngẫu giai

頭 頭 非 取 捨

Đầu đầu phi thủ xả

處 處 勿 張 乖

Xứ xứ vật trương quai

朱 紫 誰 為 號

Chu tử thùy vi hiệu

丘 山 絕 點 埃

Khâu sơn tuyệt điểm ai

神 通 並 妙 用

Thần thông tịnh diệu dụng

運 水 與 搬 柴

Vận thủy dữ ban sài.

Dịch :

Việc hàng ngày không khác

Riêng tôi tự thấy vui

Mọi việc chẳng nắm, bỏ

Mọi chốn chẳng nghịch, suôi

Đỏ tía ai ra hiệu

Gò núi hết bụi đời

Thần thông và diệu dụng

Xách nước, bửa củi thôi.

---o0o---

Bài Số 47

識 業 人 稀 少

Thức nghiệp nhân hy thiểu

迷 途 者 眾 多

Mê đồ giả chúng đa

苦 中 生 樂 想

Khổ trung sanh lạc tưởng

無 喜 強 絃 歌

Vô hỷ cưỡng huyền ca

不 飲 尋 常 醉

Bất ẩm tầm thường tuý

昏 昏 溺 愛 河

Hôn hôn nịch ái hà

含 笑 造 殃 咎

Hàm tiếu tạo ương cữu

後 苦 莫 繇 他

Hậu khổ mạc dao tha.

Dịch :

Ít người biết đến nghiệp

Kẻ mê thì nhiều à

Trong khổ sinh lạc tưởng

Không vui cố đàn ca

Vẫn say dù không uống

Mê mẩn trong ái hà

Ngậm cười tạo tai họa

Khổ, đừng trách người ta.

---o0o---

Bài Số 48

我 是 凡 夫 身

Ngã thị phàm phu thân

樂 說 真 如 理

Lạc thuyết chân như lý

為 性 不 慳 貪

Vi tính bất khan tham

常 行 平 等 施

Thường hành bình đẳng thi

凡 夫 事 有 為

Phàm phu sự hữu vi

佛 智 超 生 死

Phật trí siêu sanh tử

作 佛 作 凡 夫

Tác Phật tác phàm phu

一 切 自 繇 你

Nhất thiết tự dao nễ.

Dịch :

Tôi có thân phàm phu

Vui nói lý Chân như

Vì tánh chẳng tham luyến

Thường bình đẳng mà cho

Chuyện phàm là hữu vi

Trí Phật vượt sinh tử

Làm Phật, làm phàm phu

Đều tự mình tất cả.

---o0o---

Bài Số 49

名 相 本 來 無

Danh tướng bổn lai vô

迷 人 意 欲 須

Mê nhân ý dục tu

須 時 權 為 說

Tu thời quyền vi thuyết

迷 過 患 須 除

Mê quá hoạn tu trừ

般 若 無 是 非

Bát nhã vô thị phi

無 實 亦 無 虛

Vô thực diệc vô hư

八 萬 四 千 卷

Bát vạn tứ thiên quyển

終 歸 同 一 如

Chung quy đồng nhất như.

Dịch :

Vốn là vô danh tướng

Người mê cứ muốn tu

Lúc tu cần phải nói

Bệnh mê cần phải trừ

Bát nhã chả sai đúng

Không thật cũng không hư

Tám vạn bốn ngàn pháp

Đều trở về nhất như.

---o0o---

Bài Số 50

人 有 一 卷 經

Nhân hữu nhất quyển kinh

無 相 亦 無 名

Vô tướng diệc vô danh

無 人 能 轉 讀

Vô nhân năng chuyển độc

有 我 不 能 聽

Hữu ngã bất năng thính

如 能 轉 讀 得

Như năng chuyển độc đắc

入 理 契 無 生

Nhập lý khế vô sanh

非 論 菩 薩 道

Phi luận bồ tát đạo

佛 亦 不 勞 成

Phật diệc bất lao thành.

Dịch :

Người có một cuốn kinh

Vô tướng lại vô sanh

Không ai có thể đọc

Có ngã chẳng nghe thanh

Nếu như có thể đọc

Hiểu lý khế vô sanh

Chẳng những là Bồ Tát

Ngay Phật cũng dễ thành.

---o0o---

Bài Số 51

意 根 無 自 性

Ý căn vô tự tánh

萬 法 本 來 虛

Vạn pháp bổn lai hư

外 塵 都 不 有

Ngoại trần đô bất hữu

三 界 自 然 無

Tam giới tự nhiên vô

五 蘊 今 何 在

Ngũ uẩn kim hà tại

盡 總 入 無 餘

Tận tổng nhập vô dư

河 沙 過 去 佛

Hà sa quá khứ Phật

並 在 一 毛 如

Tịnh tại nhất mao như.

Dịch :

Ý căn không tự tánh

Vạn pháp vốn là hư

Ngoại trần vốn không có

Ba giới tự nhiên vô

Năm uẩn nay đâu nhỉ

Đều vào cõi vô dư

Hà sa quá khứ Phật

Đều tại một lông tơ.

---o0o---

Bài Số 52

欲 得 真 醍 醐

Dục đắc chân đề hồ

三 毒 須 去 除

Tam độc tu khứ trừ

嗅 無 酥 酪 氣

Khứu vô tô lạc khí

自 見 如 意 珠

Tự kiến như ý châu

劫 火 燒 不 然

Kiếp hoả thiêu bất nhiên

泛 海 浪 中 浮

Phiếm hải lãng trung phù

昔 日 強 索 者

Tích nhật cưỡng tác giả

今 日 作 他 奴

Kim nhật tác tha nô.

Dịch :

Muốn được đề hồ thật

Ba độc phải khử trừ

Không ngửi mùi Tô Lạc

Tự thấy như ý châu

Kiếp hỏa thiêu chẳng được

Trên sông nước nổi trôi

Ngày xưa là kẻ mạnh

Ngày nay là nô tài.

---o0o---

Bài Số 53

智 度 本 來 如

Trí độ bổn lai như

眾 生 病 盡 除

Chúng sanh bệnh tận trừ

又 度 作 護 法

Hựu độ tác hộ pháp

一 切 入 無 餘

Nhất thiết nhập vô dư

過 去 恆 沙 佛

Quá khứ hằng sa Phật

皆 同 此 一 途

Giai đồng thử nhất đồ

如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý

凡 夫 非 凡 夫

Phàm phu phi phàm phu.

Dịch :

Trí độ vốn là như

Chúng sinh bệnh phải trừ

Lại độ làm hộ pháp

Tất cả vào vô dư

Quá khứ hằng sa Phật

Cùng một con đường đi

Nếu đạt được lý đó

Phàm phu đâu phàm phu.

---o0o---

Bài Số 54

入 理 如 箭 射

Nhập lý như tiễn xạ

尋 文 轉 相 背

Tầm văn chuyển tương bối

直 道 不 肯 行

Trực đạo bất khẳng hành

識 路 成 迷 退

Thức lộ thành mê thoái

心 王 不 了 事

Tâm vương bất liễu sự

公 臣 生 執 礙

Công thần sanh chấp ngại

為 此 一 群 賊

Vi thử nhất quần tặc

生 死 如 踏 碓

Sanh tử như đạp đối.

Dịch :

Thiền lý như tên bắn

Tìm văn như xoay lưng

Không chịu đi đường thẳng

Mê man bị lạc đường

Tâm vương chả xong chuyện

Khiến lòng thiền ngại ngần

Do đó một đám giặc

Sinh tử cối xoay vần.

---o0o---

Bài Số 55

耳 聞 他 罵 詈

Nhĩ văn tha mạ lỵ

心 知 口 莫 對

Tâm tri khẩu mạc đối

惡 亦 不 須 嫌

Ác diệc bất tu hiềm

好 亦 不 須 愛

Hảo diệc bất tu ái

豁 達 無 關 津

Khoát đạt vô quan tân

虛 空 無 罣 礙

Hư không vô quái ngại

此 真 不 動 佛

Thử chân bất động Phật

亦 名 觀 自 在

Diệc danh quán tự tại.

Dịch :

Tai nghe lời mắng chửi

Nhưng miệng không mua l ời

Ác không cần phải ghét

Tốt cũng chẳng thương ai

Người đạt không cần bến

Hư không chẳng ngại gì

Đó là bất động Phật

Quán Thế Âm đó mà !

---o0o---

Bài Số 56

仰 手 是 天 堂

Ngưỡng thủ thị thiên đường

覆 手 是 地 獄

Phúc thủ thị địa ngục

地 獄 與 天 堂

Địa ngục dữ thiên đường

我 心 都 不 屬

Ngã tâm đô bất thuộc

化 城 猶 不 止

Hoá thành do bất chỉ

豈 況 諸 天 福

Khởi huống chư thiên phước

一 切 都 不 求

Nhất thiết đô bất cầu

曠 然 無 所 得

Khoáng nhiên vô sở đắc.

Dịch :

Ngửa tay là thiên đường

Sấp tay là địa ngục

Địa ngục và thiên đường

Tâm tôi đều không thuộc

Hóa thành do không chỉ

Huống chi là phước trời

Chẳng cần gì tất cả

Cho nên không được gì.

---o0o---

Bài Số 57

佛 有 一 等 慈

Phật hữu nhất đẳng từ

有 人 心 不 知

Hữu nhân tâm bất tri

一 切 皆 平 等

Nhất thiết giai bình đẳng

貧 富 總 憐 伊

Bần phú tổng lân y

富 者 你 莫 貪

Phú giả nễ mạc tham

貧 者 你 莫 癡

Bần giả nễ mạc si

無 貪 心 自 靜

Vô tham tâm tự tĩnh

無 癡 意 莫 思

Vô si ý mạc tư .

Dịch :

Lòng từ Phật bậc nhất

Người có biết hay chăng

Tất cả đều bình đẳng

Giầu, nghèo cũng đều thương

Xin ông đừng tham phú

Nghèo khó cũng đừng chê

Không tham tâm tự tĩnh

Không si ý không tư.

---o0o---

Bài Số 58

一 日 復 一 日

Nhất nhật phục nhất nhật

百 年 漸 漸 畢

Bách niên tiệm tiệm tất

急 急 除 妄 想

Cấp cấp trừ vọng tưởng

無 念 成 真 佛

Vô niệm thành chân phật

更 莫 苦 攀 緣

Cánh mạc khổ phan duyên

窺 他 世 上 物

Khuy tha thế thượng vật

忽 然 無 常 至

Hốt nhiên vô thường chí

累 劫 出 不 得

Luỹ kiếp xuất bất đắc.

Dịch :

Một ngày lại một ngày

Trăm năm dần dần hết

Vọng tưởng phải loại ngay

Vô niệm thành Phật thật

Chớ dính vào duyên khổ

Cứ xem vật trên đời

Bỗng nhiên vô thường tới

Kiếp nào ra khỏi đây ?

---o0o---

Bài Số 59

慚 愧 一 雙 耳

Tàm quý nhất song nhĩ

常 思 解 脫 聲

Thường tư giải thoát thanh

若 論 俗 語 話

Nhược luận tục ngữ thoại

實 是 不 能 聽

Thực thị bất năng thính

聞 財 耳 不 納

Văn tài nhĩ bất nạp

聞 色 心 不 生

Văn sắc tâm bất sanh

不 受 有 無 語

Bất thụ hữu vô ngữ

何 慮 不 惺 惺

Hà lự bất tỉnh tỉnh.

Dịch :

Một đôi tai hổ thẹn

Thường nghĩ thanh nào ra

Nếu bàn theo lời tục

Thật là chẳng thể nghe

Nghe của bịt tai lại

Nghe tiếng tâm chẳng sanh

Chẳng thọ không và có

Sợ gì tâm chẳng minh ?

---o0o---

Bài Số 60

惡 心 滿 三 界

Ác tâm mãn tam giới

口 即 念 彌 陀

Khẩu tức niệm di đà

心 口 相 違 背

Tâm khẩu tướng vi bối

群 賊 轉 轉 多

Quần tặc chuyển chuyển đa

一 塵 起 萬 境

Nhất trần khởi vạn cảnh

倏 忽 遍 娑 婆

Thúc hốt biến Ta bà

色 聲 求 佛 道

Sắc thanh cầu Phật đạo

結 果 盡 成 魔

Kết quả tận thành ma.

Dịch :

Tâm ác đầy ba giới

Miệng chuyên niệm Di Đà

Miệng tâm đều nghịch lại

Quần tặc chuyển nhiều mà

Một bụi khởi vạn cảnh

Bỗng biến thành Ta bà

Sắc thanh cầu Phật Đạo

Kết quả đều thành ma.

---o0o---

Bài Số 61

萬 法 從 心 起

Vạn pháp tùng tâm khởi

心 生 萬 法 生

Tâm sanh vạn pháp sanh

法 生 有 日 了

Pháp sanh hữu nhật liễu

來 去 枉 虛 行

Lai khứ uổng hư hành

寄 語 修 道 人

Ký ngữ tu đạo nhân

空 生 有 莫 生

Không sanh hữu mạc sanh

如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý

不 動 出 深 坑

Bất động xuất thâm kháng.

Dịch :

Vạn pháp từ tâm sinh

Tâm sinh vạn pháp sinh

Pháp sinh có ngày tận

Tới lui uổng hư hành

Chuyển cho người học đạo

Có sinh và không sinh

Nếu đạt được lý này

Không động ra khỏi hang.

---o0o---

Bài Số 62

佛 亦 不 離 心

Phật diệc bất ly tâm

心 亦 不 離 佛

Tâm diệc bất ly Phật

心 寂 即 菩 提

Tâm tịch tức bồ đề

心 然 即 有 物

Tâm nhiên tức hữu vật

物 即 變 成 魔

Vật tức biến thành ma

無 即 無 諸 佛

Vô tức vô chư Phật

若 能 如 是 用

Nhã năng như thị dụng

十 八 從 何 出

Thập bát tùng hà xuất.

Dịch :

Phật cũng chẳng lìa tâm

Tâm cũng chẳng lìa Phật

Bồ Đề là tịnh t âm

Tâm nhiên tức có vật.

Vật nếu biến thành ma

Vô là vô chư Phật

Nếu làm được như t hật

Mười tám ở đâu ra ?

---o0o---

Bài Số 63

牽 牛 駕 空 車

Khiên ngưu giá không xa

共 入 無 為 宅

Cộng nhập vô vi trạch

無 為 宅 甚 寬

Vô vi trạch thậm khoan

眾 生 卻 嫌 窄

Chúng sanh khước hiềm trách

十 方 同 一 室

Thập phương đồng nhất thất

何 曾 有 間 隔

Hà tằng hữu gian cách

有 法 人 不 得

Hữu pháp nhân bất đắc

無 心 自 度 厄

Vô tâm tự độ ách.

Dịch :

Buộc trâu vào không xa

Cùng vào vô vi nhà

Chúng sinh nhà rất rộng

Đều hoan hỷ tác gia

Mười phương cùng một nhà

Vì đâu có gián cách

Có pháp, người đâu ta

Vô tâm tự độ ách. 68

---o0o---

Bài Số 64

寶 珠 內 衣 裡

Bảo châu nội ý lý

繫 來 無 量 時

Kích lai vô lượng thời

遇 六 惡 知 識

Ngộ lục ác tri thức

又 常 假 慈 悲

Hựu thường giả từ bi

牽 我 飲 欲 酒

Khiên ngã ẩm dục tửu

醉 臥 都 不 知

Tuý ngoạ đô bất tri

情 盡 酒 復 醒

Tình tận tửu phục tỉnh

自 見 本 道 師

Tự kiến bản đạ sư.

Dịch :

Ngọc báu trong quần áo

Lúc buộc vô tận thời

Gập sáu trí thức ác

Lại thường giả từ bi

Muốn tôi uống chút rượu

Say nằm chẳng biết gì

Hết rượu thì lại tỉnh

Tự thấy bản đạo sư.

---o0o---

Bài Số 65

世 間 最 上 事

Thế gian tối thượng sự

唯 有 修 道 強

Duy hữu tu đạo cường

若 悟 無 生 理

Nhược ngộ vô sanh lý

三 界 自 消 亡

Tam giới tự tiêu vong

蘊 空 妙 德 現

Uẩn khôn diệu đức hiện

無 念 是 清 涼

Vô niệm thị thanh lương

此 即 彌 陀 土

Thử tức di đà thổ

何 處 覓 西 方

Hà xứ mịch tây phương.

Dịch :

Việc đời quan trọng nhất

Là tu đạo rất cường

Lý vô sinh nếu ngộ

Ba giới tự tiêu vong.

Uẩn không diệu đức hiện

Vô niệm là thanh lương

Đây đất Di Đà Phật

Nơi nào là Tây Phương.

---o0o---

Bài Số 66

凡 夫 智 量 狹

Phàm phu trí lương hiệp

妄 說 有 難 易

Vọng thuyết hữu nan dị

離 相 如 虛 空

Ly tướng như hư không

盡 契 諸 佛 智

Tận tiết chư Phật trí

戒 相 如 虛 空

Giới tướng như hư không

迷 人 自 作 持

Mê nhân tự tác trì

病 根 不 肯 拔

Bệnh căn bất khẳng bạt

執 是 弄 花 枝

Chấp thị lộng hoa chi.

Dịch :

Chí phàm phu nhỏ tí

Nói vọng là nan, dị

Ly tướng là hư không

Chẳng khế chư Phật trí

Hư không là giới tướng

Người mê tự nắm ghì

Tìm chẳng ra căn bệnh

Chấp đùa cành hoa thôi.

---o0o---

Bài Số 67

淼 淼 長 江 水

Diểu diểu trường giang thuỷ

周 而 還 復 始

Chu nhi hoàn phục thuỷ

昏 昏 三 界 人

Hôn hôn tam giới nhân

輪 迥 亦 如 此

Luân quýnh diệc như thử

輪 迥 改 形 貌

Luân quýnh cải hình mạo

長 江 色 不 異

Trường giang sắc bất dị

改 貌 勞 神 識

Cải mạo lao thần thức

終 須 到 佛 地

Chung tu đáo Phật địa .

Dịch :

Sông Trường giang cuồn cuộn

Trở về buổi ban sơ

Mê man người ba giới

Luân hồi như vậy ư !

Luân hồi thay hình dạng

Trường giang sắc chẳng thay

Cải dạng nhọc thần thức

Tu đến đất Phật này.

---o0o---

Bài Số 68

有 人 嫌 龐 老

Hữu nhân hiềm bang lão

龐 老 不 嫌 他

Bàng lão bất hiềm tha

開 門 待 知 識

Khai môn đãi tri thức

知 識 不 來 過

Tri thức bất lai quá

心 如 具 三 學

Tâm như cụ tam học

塵 識 不 相 和

Trần thức bất tương hoà

一 丹 療 萬 病

Nhất đan liệu vạn bệnh

不 假 藥 方 多

Bất giả dược phương đa.

Dịch :

Có người ghét lão Uẩn

Lão Uẩn chẳng ghét ai

Mở cửa đợi trí thức

Trí thức chẳng quá lai

Tâm biết cả ba học

Trần thức chẳng tương hòa

Một viên chữa trăm bệnh

Thuốc thật có nhiều toa.

---o0o---

Bài Số 69

一 宿 復 一 宿

Nhất tú phục nhất tú

光 陰 漸 漸 促

Quang âm tiệm tiệm xúc

報 你 心 王 道

Báo nễ tâm vương đạo

依 智 莫 依 識

Y trí mạc y thức

依 智 見 真 佛

Y trí kiến chân Phật

依 識 入 地 獄

Y thức nhập địa ngục

若 淪 六 趣 中

Nhược luân lục thú trung

受 苦 無 時 足

Thụ khổ vô thời túc.

Dịch :

Một đêm lại một đêm

Quang âm dần dần xúc

Bảo ông đường vua tâm

Theo trí chẳng theo thức

Theo trí thấy chân Phật

Địa ngục, thức vào theo

Nếu luận theo lục đạo

Thọ khổ chẳng đủ đeo.

---o0o---

Bài Số 70

世 人 重 名 利

Thế nhân trọng danh lợi

余 心 總 不 然

Dư tâm tổng bất nhiên

束 薪 貨 升 米

Thúc tân hoá thăng mễ

清 水 鐵 鐺 煎

Thanh thuỷ thiết đang tiễn

覺 熟 捻 鐺 下

Giác thục niệm đang hạ

將 身 近 畔 邊

Tướng thân cận bạn biên

時 時 拋 入 口

Thời thời phao nhập khẩu

腹 飽 肚 無 言

Phúc bão đỗ vô ngôn.

Dịch :

Người đời trọng danh lợi

Tôi thấy chẳng phải đâu

Bỏ rau và bát gạo

Trong nồi sắt đun lâu

Thấy chín đảo xuống dưới

Sáp người lại bếp chơi

Mọi lúc bỏ vào miệng

No bụng dạ chẳng lời.

---o0o---

Bài Số 71

羊 車 誘 下 愚

Dương xa dụ hạ ngu

鹿 車 載 中 夫

Lộc xa tải trung phù

大 乘 為 上 士

Đại thừa vi thượng sĩ

鵬 巢 鶴 不 居

Bằng sào hạc bất cư

鷦 鷯 住 蚊 睫

Tiêu liêu trú văn tiệp

居 士 咄 盲 驢

Cư sĩ đốt manh lư

若 論 質 利 帝

Nhược luận chất lợi đế

畢 竟 一 乘 無

Tất cánh nhất thừa vô.

Dịch :

Xe dê độ kẻ ngu

Xe nai độ trung phu

Xe lớn độ thượng sĩ

Tổ bằng, hạc nào cư

Hạc đâu ở nơi muỗi

Cư sĩ hô lừa mù

Nếu luận chất lợi đế

Cuối cùng một thừa vô.

---o0o---

Bài Số 72

端 坐 求 如 法

Đoan toạ cầu như pháp

如 法 轉 相 違

Như pháp chuyển tướng vi

拋 法 無 心 取

Phao pháp vô tâm thủ

始 自 卻 來 歸

Thuỷ tự khước lai quy

無 求 出 三 界

Vô cầu xuất tam giới

有 念 則 成 癡

Hữu niệm tắc thành si

求 佛 覓 解 脫

Cầu Phật mịch giải thoát

不 是 丈 夫 兒

Bất thị trượng phu nhi.

Dịch :

Ngồi nghiêm cầu như pháp

Như pháp chuyển đối đầu

Bỏ pháp không tâm nắm

Quay về phút ban đầu

Không cầu ra ba giới

Có niệm tức thành si

Cầu Phật tìm giải thoát

Chẳng là con trượng phu.

---o0o---

Bài Số 73

白 衣 不 執 相

Bạch y bất chấp tướng

真 理 從 空 生

Chân lý tùng không sanh

祇 為 心 無 礙

Kỳ vi tâm vô ngại

智 慧 出 縱 橫

Trí tuệ xuất túng hoành

唯 論 師 子 吼

Duy luận sư tử hống

不 許 野 干 鳴

Bất hứa dã can minh

菩 提 稱 最 妙

Bồ đề xứng tối diệu

猶 呵 是 假 名

Do kha thị giả danh.

Dịch :

Bạch y chẳng chấp tướng

Chân lý từ tâm sinh

Chỉ vì tâm vô ngại

Trí huệ mặc tung hoành

Chỉ luận sư tử rống

Chẳng hứa sói hoang kêu

Bồ đề xưng tối diệu

Do đặt tên tào lao.

---o0o---

Bài Số 74

覺 他 欲 打 你

Giác tha dục đả nễ

著 腳 即 須 抽

Trước giác tức tu trừu

已 後 再 相 見

Dĩ hậu tái tương kiến

他 羞 我 不 羞

Tha tu ngã bất tu

忍 辱 第 一 道

Nhẫn nhục đệ nhất đạo

歷 劫 無 冤 讎

Lịch kiếp vô oan thù

此 是 無 生 縣

Thử thị vô sanh huyện

不 屬 涅 槃 洲

Bất chúc niết bàn châu.

Dịch :

Thấy hắn muốn đánh lão

Muốn đá, rút chân ra

Khi nào phải gập mặt

Hắn thẹn, không phải ta

Nhẫn nhục điều thứ nhất

Là muôn kiếp chẳng thù

Đây là vô sinh huyện

Chẳng thuộc Niết bàn châu.

---o0o---

Bài Số 75

阿 爺 當 殿 坐

A gia đương điện toạ

子 向 前 頭 立

Tử hướng tiền đầu lập

父 子 同 宅 住

Phụ tử đồng trạch trú

小 魔 不 敢 入

Tiểu ma bất cảm nhập

時 開 無 盡 藏

Thời khai vô tận tạng

貧 者 相 供 給

Bần giả tương cung cấp

得 之 永 不 窮

Đắc chi vĩnh bất cùng

免 得 生 憂 悒

Miễn đắc sanh ưu ấp.

Dịch :

Ông già ngồi trong điện

Đứa con đứng hàng đầu

Cha con cùng một chỗ

Ma nhỏ dám vào đâu ?

Lúc mở vô tận tạng

Kẻ nghèo được cúng dường

Vĩnh viễn không nghèo khổ

Khỏi phải lo khổ buồn.

---o0o---

Bài Số 76

外 求 非 是 寶

Ngoại cầu phi thị bảo

無 念 自 家 珍

Vô niệm tự gia trân

心 外 求 佛 法

Tâm ngoại cầu phật pháp

總 是 倒 行 人

Tổng thị đảo hành nhân

般 若 名 尚 假

Bát nhã danh thượng gia

豈 可 更 依 文

Khởi khả cánh y văn

有 相 皆 虛 妄

Hữu tướng giai hư vọng

無 形 實 是 真

Vô hình thực thị chân.

Dịch :

Cầu ngoài chẳng của quý

Vô niệm là báu nhà

Tìm tâm ngoài Phật pháp

Chỉ tìm bất đảo gia

Bát nhã nếu là giả

Há chẳng nghe lời chăng

Có tướng đều hư vọng

Vô hình chính là chân.

---o0o---

Bài Số 77

報 汝 尋 真 理

Báo nhữ tầm chân lý

偷 生 佯 不 聞

Thâu sanh dương bất văn

及 其 身 命 卒

Cập kỳ thân mệnh tốt

心 口 便 紛 紜

Tâm khẩu tiện phân vân

我 命 不 能 與

Ngã mệnh bất năng dữ

將 錢 別 僱 人

Tướng tiền biệt cố nhân

為 讀 如 來 教

Vi độc như lai giáo

救 護 我 精 神

Cứu hộ ngã tinh thần.

Dịch :

Bảo ông tìm chân lý

Sống trộm chẳng nghe lời

Cho đến thân tổn hại

Tâm miệng liền rối bời

Mạng tôi chẳng hưng thịnh

Đem cho người khác tiền

Vì đọc Như Lai dạy

Nên mạnh mẽ tinh thần.

---o0o---

Bài Số 78

眾 生 多 品 類

Chúng sanh đa phẩm loại

諸 佛 祇 一 般

Chư Phật kỳ nhất ban

庶 人 見 天 子

Thứ nhân kiến thiên tử

知 隔 幾 重 關

Tri cách cơ trọng quan

若 有 過 人 策

Nhã hữu qua nhân sách

欲 見 亦 不 難

Dục kiến diệc bất nan

策 中 契 聖 理

Sách trung khế thánh lý

坐 取 國 家 官

Toạ thủ quốc gia quan .

Dịch :

Chúng sinh có nhiều loại

Chư Phật một bọn thôi

Người thường thấy thiên tử

Chẳng biết cách bao nơi

Nếu như có phương cách

Thì có khó cái gì ?

Kế này hợp thánh lý

Làm một chức quan đi !

---o0o---

Bài Số 79

從 根 誅 則 絕

Tùng căn tru tắc tuyệt

從 根 修 則 滅

Tùng căn tu tắc diệt

若 能 雙 株 斷

Nhã năng song chu đoạn

三 乘 盡 超 越

Tam thừa tận siêu việt

此 非 凡 夫 言

Thử phi phàm phu ngôn

妙 吉 分 明 說

Diệu cát phân minh thuyết

如 來 所 療 治

Như lai sở liệu trì

一 差 不 復 發

Nhất sai bất phục phát.

Dịch :

Trừ căn cây chắc tuyệt

Trừ căn tu chắc diệt

Nếu chém được cả hai

Ba thừa tận siêu việt

Đó là lời phàm phu

Nếu phân tích cho rõ

Như Lai trị dân ngu

Đã sai còn đâu tỏ.

---o0o---

Bài Số 80

罵 他 無 便 宜

Mạ tha vô tiện nghi

不 應 卻 得 穩

Bất ưng khước đắc ổn

無 瞋 神 自 安

Vô sân thần tự an

罵 他 還 自 損

Mạ tha hoàn tự tổn

忍 得 有 法 利

Nhẫn đắc hữu pháp lợi

罵 他 還 折 本

Mạ tha hoàn triết bản

瞋 喜 同 一 如

Sân hỷ đồng nhất như

遁 世 不 悶 悶

Độn thế bất muộn muộn.

Dịch :

Mắng hắn chẳng tiện nghi

Chẳng ưng được bình ổn

Không sân, thần tự an

Mắng hắn tự thương tổn

Nhẫn nhục được pháp lợi

Phân tích còn hét la

Sân hỷ, cùng một nhà

Trốn đời chẳng phiền toái.

---o0o---

Bài Số 81

塵 六 門 前 喚

Trần lục môn tiền hoán

無 情 呼 不 入

Vô tình hô bất nhập

二 彼 總 空 空

Nhị bỉ tổng không không

自 然 唇 不 濕

Tự nhiên thần bất thấp

從 此 絕 因 緣

Tùng thử tuyệt nhân duyên

葛 五 隨 緣 出

Cát ngũ tuỳ duyên xuất

惟 有 空 寂 舍

Duy hữu không tịch xá

圓 八 同 金 七

Viên bát đồng kim thất.

Dịch :

Sáu trần ngoài hô hoán

Vô tình gọi chẳng vào

Hai cái này không cả

Nên môi chẳng ngọt ngào

Từ đó nhân duyên tuyệt

Năm uẩn từ duyên sang

Tuy có không tịnh xá

Tám viên cùng bẩy vàng.

---o0o---

Bài Số 82

城 內 數 萬 戶

Thành nội số vạn hộ

不 柰 我 恆 一

Bất nại ngã hằng nhất

時 時 師 子 吼

Thời thời sư tử hống

禽 獸 俱 皆 卒

Cầm thú câu giai tốt

教 作 羅 侯 羅

Giáo tác la hầu la

無 蹤 持 戒 律

Vô tung trì giới luật

但 知 入 理 坐

Đản tri nhập lý toạ

日 頭 骨 咄 出

Nhật đầu cốt đốt xuất.

Dịch :

Trong thành có vạn hộ

Chẳng ngại một mình tôi

Mọi lúc sư tử rống

Cầm thú đều ngất ngây

Dạy ông học Hầu La

Giữ giới luật không vết

Nếu biết ngồi đúng cách

Có ngày cất đầu ra.

---o0o---

Bài Số 83

迷 時 三 界 有

Mê thời tam giới hữu

悟 即 出 囂 纏

Ngộ tức xuất hiêu triền

心 無 六 入 跡

Tâm vô lục nhập tích

清 淨 達 本 源

Thanh tịnh đạt bổn nguyên

地 獄 成 淨 土

Địa ngục thành tịnh thổ

招 手 別 諸 天

Chiêu thủ biệt chư thiên

報 語 三 塗 宅

Báo ngữ tam đồ trạch

共 你 更 無 緣

Cộng nễ cánh vô duyên

非 論 早 與 晚

Phi luận tảo dữ vãn

悟 理 即 無 邊

Ngộ lý tức vô biên.

Dịch :

Mê thời ba giới có

Ngộ thời ra khỏi triền

Vô tâm, sáu xứ nhập

Thanh tịnh đạt bản nguyên

Địa ngục thành tịnh thổ

Vẫy tay biệt chư thiên

Ba đồ là báo ngữ

Cùng ông là vô duyên

Chẳng luận chiều và sớm

Ngộ lý tức vô biên.

---o0o---

Bài Số 84

心 王 不 能 了

Tâm vương bất năng liễu

何 不 依 真 智

Hà bất y chân trí

一 吼 百 獸 伏

Nhất hống bách thú phục

盡 見 無 生 理

Tận kiến vô sanh lý

無 生 理 甚 寬

Vô sanh lý thậm khoan

無 心 無 可 看

Vô tâm vô khả khán

非 內 外 中 間

Phi nội ngoại trung gian

非 生 死 涅 槃

Phi sanh tử niết bàn

諸 法 無 住 處

Chư pháp vô trụ xứ

遨 遊 神 自 安

Ngao du thần tự an.

Dịch :

Tâm vương chẳng thể xong

Sao chẳng theo chân trí

Một tiếng rống thú lồng

Thấy hết vô sanh lý

Lý vô sinh rất rộng

Vô tâm, có thể xem

Không trung gian, nội, ngoại

Không sinh tử, Niết bàn

Chư pháp không chỗ trú

Thần ngao du tự an.

---o0o---

Bài Số 85

山 中 失 卻 心

Sơn trung thất khước tâm

任 運 騰 騰 語

Nhậm vận đằng đằng ngữ

語 即 說 空 空

Ngữ tức thuyết không không

空 中 無 蛇 鼠

Không trung vô xà thử

有 心 波 浪 起

Hữu tâm ba lãng khởi

無 心 是 淨 土

Vô tâm thị tịnh thổ

淨 土 生 真 佛

Tịnh thổ sanh chân Phật

佛 還 傳 佛 語

Phật hoàn truyền Phật ngữ

佛 能 度 眾 生

Phật năng độ chúng sanh

眾 生 是 佛 母

Chúng sanh thị Phật mẫu.

Dịch :

Ở núi mất cả t âm

Mặc kệ các đằng ngữ

Ngữ tức nói không, không

Trong không, không xà thử

Có tâm sóng mới khởi

Không tâm là Tây phương

Tịnh thổ sinh chân Phật

Phật truyền lời Phật thương

Chúng sinh được Phật độ

Chúng sinh là Phật nương.

---o0o---

Bài Số 86

故 宅 有 寶 珠

Cố trạch hữu bảo châu

卻 向 田 野 求

Khước hướng điền dã cầu

這 箇 一 群 賊

Giá cá nhất quần tặc

賺 你 徒 悠 悠

Khiêm nễ đồ du du

泥 上 搽 粧 粉

Nê hượng trà trang phấn

壁 上 塗 渾 油

Bích thượng đồ hồn du

愚 人 見 夢 事

Ngu nhân kiến mộng sự

讚 歎 道 能 修

Tán thán đạo năng tu

臘 月 三 十 日

Tích nguyệt tam thập nhật

元 無 一 物 收

Nguyên vô nhất vật thu .

Dịch :

Nhà cũ có châu báu

Chẳng cần ruộng hoang rồi

Chỉ là một bầy giặc

Lừa ông chạy xa thôi

Trên bùn thêm phấn trắng

Trên tường pha thêm dầu

Người ngu hay nằm mộng

Khen rằng đạo khả (dễ) tu

Ngày ba mươi tháng chạp

Chẳng thu vật nào ư ?

---o0o---

Bài Số 87

五 蘊 若 實 有

Ngũ uẩn nhược thực hữu

則 合 有 色 形

Tắc hợp hữu sắc hình

五 蘊 若 實 無

Ngũ uẩn nhược thực vô

則 合 無 形 聲

Tắc hợp vô hình thanh

祇 為 假 名 字

Kỳ vi giả danh tự

所 以 妄 來 停

Sở dĩ vọng lai đình

若 了 名 相 空

Nhược liễu danh tướng không

事 盡 總 惺 惺

Sự tận tổng tỉnh tỉnh

心 王 無 障 礙

Tâm vương vô chướng ngại

擺 撥 三 界 行

Bãi bát tam giới hành.

Dịch :

Năm uẩn nếu thực có

Hợp lại có sắc hình

Năm uẩn nếu không thực

Tất sẽ không hình thanh

Chỉ là danh tự giả

Cho nên vọng sẽ thôi

Nếu rõ không danh tướng

Thì là giả cả thôi

Tâm vương không chướng ngại

Ba giới mặc rong chơi.

---o0o---

Bài Số 88

慈 悲 說 斯 法

Từ bi thuyết tư pháp

現 疾 為 眾 生

Hiện tật vị chúng sanh

純 陀 獻 後 供

Thuần đà hiến hậu cúng

妙 德 亦 同 行

Diệu đức diệc đồng hành

名 相 有 差 別

Danh tướng hữu sai biệt

法 身 同 一 形

Pháp thân đồng nhất hình

化 身 千 萬 億

Hoá thân thiên vạn ức

方 從 立 空 名

Phương tùng lập không danh

不 須 執 有 法

Bất tu chấp hữu pháp

圓 通 最 大 精

Viên thông tối đại tinh.

Dịch :

Từ bi nói ra pháp

Có bệnh vì chúng sinh

Thuần đà hiến và cúng

Diệu đức cũng đồng hành

Danh tướng có sai biệt

Pháp thân cùng một hình

Hóa thân muôn vạn ức

Vừa mới lập không danh

Chẳng nên chấp có pháp

Viên thông tối đại linh.

---o0o---

Bài Số 89

君 家 住 聚 落

Quân gia trụ tụ lạc

余 自 居 山 谷

Dư tự cư sơn cốc

山 空 無 有 物

Sơn không vô hữu vật

聚 落 百 種 有

Tụ lạc bách chúng hữu

有 者 喫 飯 食

Hữu giả khiết phạn thực

無 者 空 張 口

Vô giả không trương khẩu

口 空 肚 亦 空

Khẩu không đỗ diệc không

還 將 空 喫 有

Hoàn tướng không khiết hữu

有 盡 物 歸 空

Hữu tận vật quy không

同 體 無 前 後

Đồng thể vô tiền hậu.

Dịch :

Nhà ông trú tụ lạc

Tôi tự trú sơn am

Núi không, không có vật

Tu lạc có cả trăm

Người có, ăn cơm được

Người không, không mở mồm

Mồm không, bụng trống rỗng

Cứ tưởng hữu khế không

Vật về không là hết

Cùng thể trước, sau không.

---o0o---

Bài Số 90

欲 得 真 成 佛

Dục đắc chân thành Phật

無 心 於 萬 物

Vô tâm ư vạn vật

心 如 境 亦 如

Tâm như cảnh diệc như

真 智 從 如 出

Chân trí tùng như xuất

定 慧 等 莊 嚴

Định tuệ đẳng trang nghiêm

廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn Ba la mật

流 通 十 方 界

Lưu thông thập phương giới

諸 有 不 能 疾

Chư hữu bất năng tật

報 汝 學 道 人

Báo nhữ học đạo nhân

祇 麼 便 成 佛

Kỳ ma tiện thành Phật.

Dịch :

Muốn trở thành Phật thật

Vô tâm với vạn vật

Tâm như cảnh cũng như

Chân trí từ như xuất

Trang nghiêm với định tuệ

Quảng diễn Pháp Ba La

Lưu thông cả mười giới

Hữu vi có bệnh gì

Bảo ông người học đạo

Thành Phật có khó chi ?

---o0o---

Bài Số 91

讀 經 須 解 義

Độc kinh tu giải nghĩa

解 義 始 修 行

Giải nghĩa thuỷ tu hành

若 能 依 義 學

Nhược năng y nghĩa học

即 入 涅 樂 城

Tức nhập niết lạc thành

讀 經 不 解 義

Độc kinh bất giải nghĩa

多 見 不 如 盲

Đa kiến bất như manh

緣 文 廣 占 地

Duyên văn quảng chiêm địa

心 中 不 肯 耕

Tâm trung bất khẳng canh

田 田 總 是 草

Điền điền tổng thị thảo

稻 從 何 處 生

Đạo tùng hà xứ sanh.

Dịch :

Đọc kinh cần giải nghĩa

Giải nghĩa mới tu hành

Nếu mà theo nghĩa học

Tức vào Niết Bàn thành

Tụng kinh chẳng giải nghĩa

Thấy nhiều chả bằng mù

Duyên văn là bói toán

Trong lòng không muốn cầy

Nếu ruộng toàn là cỏ

Lúa từ đâu ra đây !

---o0o---

Bài Số 92

有 人 道 不 得

Hữu nhân đạo bất đắc

是 伊 心 王 黑

Thị y tâm vương hắc

不 能 自 了 事

Bất năng tự liễu sự

埋 藏 一 群 賊

Man tạng nhất quần tặc

群 賊 多 貪 癡

Quần tặc đa tham si

緣 事 說 是 非

Duyên sự thuyết thị phi

心 王 被 賊 使

Tâm vương bị tặc sử

劫 劫 無 出 期

Kiếp kiếp vô xuất kỳ

見 花 不 識 樹

Kiến hoa bất thức thụ

果 熟 始 應 知

Quả thục thuỷ ưng tri.

Dịch :

Có người nói chẳng được

Là ông, tâm vương đen

Chẳng thể xong mọi chuyện

Trong đó bầy giặc hèn

Bầy giặc nhiều tham si

Gập chuyện nói thị phi

Tâm vương bị giặc khiến

Kiếp, kiếp chẳng lúc ra

Thấy hoa chẳng thấy thụ

Quả chín mới kêu à ?

---o0o---

Bài Số 93

諸 佛 與 眾 生

Chư Phật dữ chúng sanh

元 來 同 一 家

Nguyên lai đồng nhất gia

不 識 親 尊 長

Bất thức thân tôn trưởng

外 面 認 假 爺

Ngoại diện nhận giả gia

優 曇 不 肯 摘

Ưu đàm bất khẳng trích

專 採 葫 蘆 花

Chuyên thải hồ lô hoa

葫 蘆 花 未 落

Hồ lô hoa vị lạc

常 被 三 五 枷

Thường bị tam ngũ gia

如 斯 之 等 類

Như tư chi đẳng loại

輪 轉 劫 恆 沙

Luân chuyển kiếp hằng sa.

Dịch :

Chúng sinh và chư Phật

Vốn là cùng một nhà

Chẳng biết thân tôn trưởng

Bề ngoài nhận giả cha

Ưu đàm chẳng thể hái

Chuyên hái hồ lô hoa

Hoa hồ lô chửa rụng

Thường bị cùm năm ba

Những chúng sinh cùng loại

Luân hồi kiếp nào ra ?

---o0o---

Bài Số 94

香 山 有 栴 檀

Hương sơn hữu chiên đàn

寶 山 無 伊 蘭

Bảo sơn vô y lan

金 山 照 毛 頭

Kim sơn chiếu mao đầu

毛 頭 百 億 寬

Mao đầu bách ức khoan

淨 心 空 室 坐

Tịnh tâm không thất toạ

妙 德 四 方 安

Diệu đức tứ phương an

空 生 知 內 外

Không sanh tri nội ngoại

相 事 付 阿 難

Tướng sự phó a nan

如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý

無 處 即 泥 洹

Vô xứ tức nê hoàn.

Dịch :

Hương Sơn có chiên đàn

Bảo Sơn lan không có

Kim Sơn chiếu đầu lông

Đầy đủ trăm ý cỏ

Lắng lòng tọa không thất

Diệu đức bốn phương an

Không sinh biết ngoại nội

Sự tướng giao A Nan

Như hiểu được ý đó

Chỗ nào chẳng Niết Bàn.

---o0o---

Bài Số 95

余 為 田 舍 翁

Dư vi điền xá ông

世 上 最 貧 窮

Thế thượng tối bần cùng

家 中 無 一 物

Gia trung vô nhất vật

啟 口 說 空 空

Khải khẩu thuyết không không

舊 時 惡 知 識

Cựu thời ô tri thức

總 度 作 師 僧

Tổng độ tác sư tăng

和 合 一 處 坐

Hoà hợp nhất xứ toạ

常 教 聽 大 乘

Thường giáo thính đại thừa

食 時 與 持 缽

Thực thời dữ trì bát

唯 我 一 人 供

Duy ngã nhất nhân cung.

Dịch :

Tôi làm điền xá ông

Ở đời rất bần cùng

Trong nhà không một vật

Mở miệng nói không không

Thuở xưa ác tri thức

Thường độ các ông tăng

Đều cùng ngồi một chỗ

Đại thừa pháp nghe thường

Lúc ăn thì trì bát

Chỉ có tôi cúng dường.

---o0o---

Bài Số 96

平 等 無 有 二

Bình đẳng vô hữu nhị

終 日 同 宅 住

Chung nhật đồng trạch trú

世 人 不 了 妄

Thế nhân bất liễu vọng

心 生 外 緣 取

Tâm sanh ngoại duyên thủ

取 得 外 相 佛

Thủ đắc ngoại tướng Phật

樂 卻 變 成 苦

Lạc khước biến thành khổ

苦 即 諸 法 生

Khổ tức chư pháp sanh

大 海 從 何 渡

Đại hải tùng hà độ

為 報 知 音 者

Vi báo tri âm giả

好 好 看 道 路

Hảo hảo khán đạo lộ.

Dịch :

Bình đẳng tâm bất nhị

Cả ngày cùng ở chung

Người đời không vọng nữa

Tâm sinh ngoại tướng sinh

Nhìn tướng Phật mà mộ

Vui đã biến thành khổ

Khổ thì chư pháp sanh

Biển lớn bờ nào độ

Để báo bạn tri âm

Tốt thôi, coi đạo lộ.

---o0o---

Bài Số 97

慚 愧 一 雙 眼

Tàm quý nhất song nhãn

曾 見 數 般 人

Tằng kiến sổ bát nhân

端 正 亦 不 愛

Đoan chánh diệc bất ái

醜 陋 亦 不 瞋

Xú lậu diệc bất sân

當 頭 異 國 色

Đương đầu dị quốc sắc

何 須 妄 起 塵

Hà tu vọng khởi trần

低 頭 自 形 相

Đê đầu tự hình tướng

都 無 一 處 真

Đô vô nhất xứ chân

身 心 如 幻 化

Thân tâm như huyễn hoá

滿 眼 沒 怨 親

Mãn nhãn một oán thân.

Dịch :

Xấu hổ một đôi mắt

Đã thấy một số nhân

Đoan chánh cũng không ái

Gập xấu cũng chẳng sân

Nếu gập người quốc sắc

Đâu có khởi vọng trần

Cúi đầu xem hình tướng

Chả có chỗ nào chân

Thân tâm là ảo hóa

Đầy mắt không oán thân.

---o0o---

Bài Số 98

大 乘 一 等 義

Đại thừa nhất đẳng nghĩa

本 自 無 遮 閉

Bổn tự vô già bế

凡 夫 著 相 求

Phàm phu trước tướng cầu

心 生 有 執 滯

Tâm sanh hữu chấp trệ

無 心 為 真 空

Vô tâm vi chân không

空 寂 為 本 體

Không tịch vi bổn thể

無 問 亦 無 說

Vô vấn diệc vô thuyết

常 照 勿 使 廢

Thường chiếu vật sử phế

佛 子 行 道 已

Phật tử hành đạo dĩ

更 莫 愁 來 去

Cánh mạc sầu lai khứ.

Dịch :

Đại thừa chỉ một nghĩa

Vốn có dấu gì đâu

Phàm phu chấp cầu cạnh

Vô sinh chẳng thể mau

Vô tâm là chân không

Bản thể vốn tịch không

Không hỏi cũng không nói

Thường chiếu chẳng chịu buông

Phật tử đã hành đạo

Đến đi đâu có buồn.

---o0o---

Bài Số 99

無 念 清 涼 寺

Vô niệm thanh lương tự

蘊 空 真 五 臺

Uẩn không chân ngũ đài

對 境 心 無 垢

Đối cảnh tâm vô cấu

當 情 心 死 灰

Đương tình tâm tử hôi

妙 理 於 中 現

Diệu lý ô trúng hiện

優 曇 空 裡 開

Ưu đàm không lý khai

無 求 真 法 眼

Vô cầu chân pháp nhãn

離 相 見 如 來

Ly tướng kiến Như Lai

若 能 如 是 學

Nhã năng như thị học

不 動 出 三 災

Bất động xuất tam tai.

Dịch :

Vô niệm Thanh Lương tự

Uẩn không, thật Ngũ đài

Đối cảnh tâm không lấm

Tình khởi tro của ai ?

Diệu lý bên trong hiện

Ưu đàm nở trong không

Chẳng cần chân pháp nhãn

Lìa tướng thấy Phật chăng ?

Nếu học như thế này

Chẳng động ra ba tai.

---o0o---

Bài Số 100

常 聞 阿 人 佛

Thường văn a nhân Phật

擬 向 東 方 討

Nghĩ hướng đông phương thảo

今 日 審 思 惟

Kim nhật thẩm tư duy

不 動 自 然 到

Bất động tự nhiên đáo

語 汝 守 門 奴

Ngữ nhữ thủ môn nô

何 須 苦 煩 燥

Hà tu khổ phiền táo

我 奏 父 王 知

Ngã tấu phụ vương tri

與 汝 改 名 號

Dữ nhữ cải danh hiệu

破 卻 有 為 功

Phá khước hữu vi công

顯 示 無 為 道

Hiển thị vô vi đạo.

Dịch :

Thường nghe người học Phật

Toàn hướng về Tây Phương

Ngày nay suy xét kỹ

Chẳng động, đã làm xong

Ông là người giữ cửa

Đừng nhọc lòng làm chi

Tôi tâu phụ vương biết

Ông đổi danh là gì

Phá chấp làm công quả

Tỏ rõ đạo Vô Vi.

---o0o---

Bài Số 101

識 樂 眾 生 樂

Thức lạc chúng sanh lạc

緣 繩 妄 走 作

Duyên thằng vọng tẩu tác

智 樂 菩 薩 樂

Trí lạc Bồ tát lạc

無 繩 亦 無 縛

Vô thằng diệc vô phược

若 有 發 心 者

Nhược hữu phát tâm giả

直 須 學 無 作

Trực tu học vô tác

莫 道 怕 落 空

Mạc đạo phạ lạc không

得 空 亦 不 惡

Đắc không diệc bất ác

見 礦 不 別 金

Kiến khoáng bất biệt kim

入 礦 方 知 錯

Nhập khoáng phương tri thác.

Dịch :

Thức vui chúng sanh vui

Dây thừng tạo vọng đi

Trí vui Bồ Tát vui

Không dây không buộc gì

Nếu tâm có chấp trước

Nên học đạo Vô Vi

Chẳng sợ lạc không đạo

Được không, không là tai

Thấy vàng chỉ là khoáng

Vào mỏ biết mình sai.

---o0o---

Bài Số 102

苦 痛 役 身 心

Khổ thống dịch than tâm

勞 神 覓 官 職

Lao thần mịch quan chức

暫 得 色 毛 披

Tạm đắc sắc mao phi

拍 按 作 瞋 色

Phách án tác sân sắc

口 口 打 奴 兵

Khẩu khẩu đả nô binh

聲 聲 遣 拔 肋

Thanh thanh khiển bạt lặc

聞 道 送 王 老

Văn đạo tống vương lão

曲 亦 變 成 直

Khúc diệc biến thành trực

縱 令 有 理 道

Túng lệnh hữu lý đạo

分 疏 亦 不 得

Phân sơ diệc bất đắc.

Dịch :

Thân tâm chịu khổ nạn

Nhọc thần tạo chức ngôi

Tạm thời thấy da dẻ

Xét án thấy sân thôi

Lời lời đánh nô tặc

Âm thanh trợ giúp người

Nghe nói Tống Vương lão

Cong biến thành thẳng rồi

Theo lệnh thấy đạo lý

Sơ quen cũng đành thôi.

---o0o---

Bài Số 103

家 長 自 飲 酒

Gia trưởng tự ẩm tửu

舉 家 一 時 醉

Cử gia nhất thời tuý

失 火 燒 故 宅

Thất hoả thiêu cố trạch

運 水 沃 空 地

Vận thuỷ ốc không địa

水 火 當 頭 發

Thuỷ hoả đương đầu phát

三 災 一 時 起

Tam tai nhất thời khởi

空 中 鳩 鴿 舞

Không trung cưu cáp vũ

騾 來 助 放 屁

Loa lai trợ phóng thí

因 中 無 好 花

Nhân trung vô hảo hoa

結 果 亦 天 理

Kết quả diệc thiên lý.

Dịch :

Gia trưởng tự uống rượu

Cả nhà phải phen say

Dùng lửa đốt nhà cũ

Vận nước uổng công thôi

Nước và lửa cùng phát

Ba tai họa cùng lên

Không trung bồ câu múa

Làm chộn rộn bước chân

Trong đó không hoa tốt

Kết quả lý trời chăng ?

---o0o---

Bài Số 104

學 道 迷 路 人

Học đạo mê lộ nhân

實 是 可 憐 許

Thực thị khả lân hứa

被 賊 妄 牽 纏

Bị tặc vọng khiên triền

惡 緣 取 次 與

Ác duyên thủ thứ dữ

有 法 遍 娑 婆

Hữu pháp biến sa bà

開 眼 看 佛 語

Khai nhãn khán Phật ngữ

洗 舌 讀 經 典

Tẩy thiệt độc kinh điển

和 經 弄 蛇 鼠

Hoà kinh lộng xà thử

動 念 三 界 成

Động niệm tam giới thành

迷 失 當 時 路

Mê thất đương thời lộ.

Dịch :

Người học đạo lạc đường

Thật rất đáng bi thương

Bị giặc vọng dẫn dắt

Duyên ác xong còn vương

Có pháp khắp Ta bà

Mở mắt thấy Phật Đà

Rửa lưỡi tụng kinh điển

Cùng kinh lộng thử, sà

Động niệm thành ba giới

Mê lạc mất đường qua.

---o0o---

Bài Số 105

身 現 凡 夫 事

Thân hiện phàm phu sự

內 照 自 分 明

Nội chiếu tự phân minh

三 千 大 千 界

Tam thiên đại thiên giới

滿 中 諸 眾 生

Mãn trúng chư chúng sanh

剎 那 造 有 業

Sát na tạo hữu nghiệp

了 了 總 知 情

Liễu liễu tổng tri tình

納 安 芥 子 裡

Nạp an giới tử lý

稱 為 無 相 經

Xứng vi vô tướng kinh

常 持 人 不 識

Thường trì nhân bất thức

念 時 無 色 聲

Niệm thời vô sắc thanh.

Dịch :

Thân hiện phàm phu sự

Nội chiếu tự phân minh

Tam thiên đại thiên giới

Trong đó đầy chúng sinh

Sát na tạo ra nghiệp

Đã rõ hết sự tình

Chuyện ở trong hạt cải

Chỉ dùng kinh vô hình

Thường tụng người chẳng biết

Niệm thời không sắc thanh.

---o0o---

Bài Số 106

學 佛 作 夢 事

Học Phật tác mộng sự

不 須 論 地 獄

Bất tu luận địa ngục

天 堂 總 越 卻

Thiên đường tổng việt khước

六 識 為 僮 僕

Lục thức vi đồng bộc

心 心 無 所 住

Tâm tâm vô sở trụ

處 處 塵 不 著

Xứ xứ trần bất trước

五 道 絕 人 行

Ngũ đạo tuyệt nhân hành

無 心 是 極 樂

Vô tâm thị cực lạc

空 裡 見 優 曇

Không lý kiến ưu đàm

眾 生 作 橋 彴

Chúng sanh tác kiều thược.

Dịch :

Học Phật tạo mộng mơ

Chẳng tu luận địa ngục

Thiên đường đã vượt qua

Sáu thức là đồng bộc

Tâm không có chỗ nào

Nơi nơi trần không trước

Năm đạo không người vào

Vô tâm là cực lạc

Trong không thấy ưu đàm

Xây cầu để liên lạc.

---o0o---

Bài Số 107

欲 得 速 成 佛

Dục đắc tốc thành Phật

祇 學 無 生 忍

Kỳ học vô sanh nhẫn

非 常 省 心 力

Phi thường tỉnh tâm lực

當 時 煩 惱 盡

Đương thời phiền não tận

七 寶 藏 門 開

Thất bảo tạng môn khai

智 慧 無 窮 盡

Trí tuệ vô cùng tận

廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn Ba la mật

無 心 可 鄙 吝

Vô tâm khả bỉ lận

祇 恐 著 有 人

Kỳ khủng trước hữu nhân

愚 癡 自 不 信

Ngu si tự bất tín.

Dịch :

Muốn mau được thành Phật

Vô sinh nhẫn phải hay

Phi thường ra công sức

Phiền não phải trừ ngay

Cửa kho bẩy báu mở

Trí tuệ thật vô cùng

Quảng diễn Ba La Mật

Vô tâm hối tiếc chăng

Chỉ sợ người chấp có

Ngu si không tin tưởng.

---o0o---

Bài Số 108

世 人 皮 上 黠

Thế nhân bì thượng hiệp

心 裡 沒 頭 癡

Tâm lý một đầu si

他 貪 目 前 利

Tha tham mục tiền lợi

焉 知 已 後 非

Yên tri dĩ hậu phi

謾 胡 欺 得 漢

Man hồ khi đắc hán

誇 道 手 腳 遲

Khoa đạo thủ giác trì

走 向 見 閻 老

Tẩu hướng kiến diêm lão

倒 拖 研 米 槌

Đảo tha nghiên mễ chuỳ

恐 君 不 覺 悟

Khổng quân bất giác ngộ

今 日 報 君 知

Kim nhật báo quân tri.

Dịch :

Trí thông minh người thế

Tâm lý chẳng có si

Vì tham lợi trước mắt

Chẳng kể hậu quả gì

Người Hồ khi người Hán

Nói chân tay chậm rì

Khi gập Diêm Vương lão

Khó tránh được mễ chùy

Sợ rằng ông chẳng ngộ

Hôm nay bảo ông hay.

---o0o---

Bài Số 109

中 人 樂 寂 靜

Trung nhân lạc tịch tĩnh

下 士 好 威 儀

Hạ sĩ hảo uy nghi

菩 薩 心 無 礙

Bồ tát tâm vô ngại

同 凡 凡 不 知

Đồng phàm phàm bất tri

佛 是 無 相 體

Phật thị vô tướng thể

何 須 有 相 持

Hà tu hữu tướng trì

但 令 心 了 事

Đản lịnh tâm liễu sự

遮 莫 外 人 疑

Già mạc ngoại nhân nghi

如 人 渴 飲 水

Như nhân khát ẩm thuỷ

冷 煖 心 自 知

Lãnh noãn tâm tự tri.

Dịch :

Người trung thích yên tĩnh

Người hạ thích uy nghi

Bồ tát tâm vô ngại

Cùng phàm, phàm biết chi

Phật không có tướng thể

Chấp tướng mà làm gì

Chỉ cần tâm xong chuyện

Mặc người ngoài hoài nghi

Cũng như người uống nước

Nóng, lạnh tự mình hay.

---o0o---

Bài Số 110

識 若 不 受 塵

Thức nhược bất thụ trần

心 亦 不 顛 狂

Tâm diệc bất điên cuồng

妙 智 作 心 師

Diệu trí tác tâm sư

名 為 破 有 王

Danh vi phá hữu vương

須 臾 證 六 度

Tu du chứng lục độ

動 用 五 種 香

Động dụng ngũ chủng hương

此 即 真 極 樂

Thử tức chân cực lạc

亦 是 真 西 方

Diệc thị chân Tây phương

釋 迦 無 量 壽

Thích Ca vô lượng thọ

同 居 此 道 場

Đồng cư thử đạo tràng.

Dịch :

Thức nếu không thọ trần

Tâm cũng không điên cuồng

Diệu trí là thầy học

Gọi là phá hữu vương

Phút chốc chứng lục độ

Động dụng ngũ chủng hương

Đó là chân cực lạc

Cũng là chân Tây Phương

Thích Già vô lượng thọ

Ở cùng một đạo tràng.

---o0o---

Bài Số 111

俗 務 不 廢 作

Tục vụ bất phế tác

內 秘 貪 心 學

Nội bí tham tâm học

世 人 假 名 聞

Thế nhân giả danh văn

超 然 總 莫 著

Siêu nhân tổng mạc hóa

息 念 三 界 空

Tức niệm tam giới không

無 求 出 五 濁

Vô cầu xuất ngũ trọc

法 報 皆 圓 滿

Pháp báo giai viên mãn

意 根 成 正 覺

Ý căn thành chánh giác

若 能 如 此 修

Nhược năng như thử tu

輪 王 亦 不 博

Luân vương diệc bất bác.

Dịch :

Việc tục chẳng phế bỏ

Mật pháp tham học gì

Nghe người đời nói giả

Cũng chẳng chấp làm chi

Bặt niệm ba giới không

Không cầu thoát năm trọc

Pháp báo đều đầy tràn

Ý căn thành chánh giác

Cứ tu như vậy anh

Luân vương cũng chẳng bác.

---o0o---

Bài Số 112

耳 聞 無 相 理

Nhĩ văn vô tướng lý

眼 空 不 受 色

Nhãn không bất thụ sắc

鼻 嗅 無 相 香

Tỵ khứu vô tướng hương

舌 嘗 無 相 食

Thiệt thường vô tướng thực

身 著 無 相 衣

Thân trước vô tướng ý

意 隨 無 相 得

Ý tuỳ vô tướng đắc

心 靜 越 諸 天

Tâm tĩnh việt chư thiên

神 清 見 彌 勒

Thần thanh kiến Di Lặc

十 方 同 一 乘

Thập phương đồng nhất thừa

無 心 記 南 北

Vô tâm ký Nam Bắc.

Dịch :

Tai nghe không tiếng vang

Mắt nhìn chẳng thấy sắc

Mũi ngửi chẳng thấy hương

Lưỡi nếm không thấy vị

Thân chẳng thấy áo mặc

Ý trông theo tướng vô

Tâm tĩnh vượt mọi mặt

Thần thanh thấy Di Lặc

Mười phương một thừa thôi

Vô tâm nhớ Nam Bắc.

---o0o---

Bài Số 113

一 時 復 一 時

Nhất thời phục nhất thời

步 步 向 前 移

Bộ bộ hướng tiền di

無 常 有 限 分

Vô thường hữu hạn phận

早 晚 即 不 知

Tảo vãn tức bất tri

古 人 一 交 語

Cổ nhân nhất giao ngữ

預 辦 沒 貧 兒

Dự biện một bần nhi

聞 少 須 修 道

Văn thiểu tu tu đạo

莫 待 衰 老 時

Mạc đãi suy lão thời

邂 逅 符 到 來

Giải cấu phù đáo lai

賺 你 更 無 疑

Khiêm nễ cánh vô nghi

勸 君 不 肯 聽

Khuyến quân bất khẳng thính

三 塗 真 可 悲

Tam đồ chân khả bi.

Dịch :

Một thời lại một thời

Từng bước phía trước đi

Vô thường có kỳ hạn

Sớm chiều có biết gì

Cổ nhân nếu đoán trước

Chẳng có kẻ nghèo đâu

Ít nghe người tu đạo

Chờ cho đến bạc đầu

Giải nghĩa khi bùa đến

Khiến ông chẳng có nghi

Khuyên ông đừng nghe nhé

Ba đồ thật đáng bi.

---o0o---

Bài Số 114

如 來 大 慈 悲

Như lai đại từ bi

廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn ba la mật

了 知 三 界 苦

Liễu tri tam giới khổ

慇 懃 勸 君 出

Ân cần khuyến quân xuất

得 之 不 肯 修

Đắc chi bất khẳng tu

實 是 頑 皮 物

Thực thị ngoan bì vật

他 是 已 成 佛

Tha thị dĩ thành Phật

汝 是 當 成 佛

Nhữ thị đương thành Phật

當 成 自 不 成

Đương thành tự bất thành

是 誰 之 過 失

Thị thuỳ chi quá thất

已 後 累 劫 苦

Dĩ hậu luỹ kiếp khổ

莫 尤 過 去 佛

Mạc vưu quá khứ Phật.

Dịch :

Từ bi là Đức Phật

Rộng nói Ba La Mật

Biết ba giới khổ nàn

Ân cần mời ông xuất

Muốn được mà không tu

Thực là một lũ ngu

Thích Ca đã thành Phật

Ông chẳng thành Phật ư

Đương thành tự chẳng thành

Là lỗi ai làm mất

Cả kiếp sau khổ nàn

Đừng oán quá khứ Phật.

---o0o---

Bài Số 115

誰 家 郎 君 子

Thuỳ gia lang quân tử

開 眼 造 地 獄

Khai nhãn tạo địa ngục

枉 法 取 人 錢

Uổng pháp thủ nhân tiền

養 那 一 群 賊

Dưỡng na nhất quần tặc

饒 伊 家 戶 大

Nhiêu y gia hộ đại

業 成 出 不 得

Nghiệp thành xuất bất đắc

除 非 輪 迥 滿

Trừ phi luân quýnh mãn

換 形 償 他 力

Hoán hình thường tha lực

看 君 騎 底 驢

Khán quân kỵ để lư

總 是 如 此 色

Tổng thị như thử sắc

無 事 被 鞭 杖

Vô sự bị tiên trượng

有 理 說 不 得

Hữu lý thuyết bất đắc.

Dịch :

Là lang quân nhà ai

Mở mắt tạo địa ngục

Uổng pháp lấy tiền người

Nuôi nấng một bầy giặc

Tha ông nghiệp nhà lớn

Nghiệp hết cũng chẳng xong

Trừ phi luân hồi đẫy

Tha lực đổi hình dung

Con lừa ông vẫn cưỡi

Đều là sắc đó ông

Giả sử bị gậy đánh

Có lý nói chẳng thông.

---o0o---

Bài Số 116

愚 人 打 瓮 破

Ngu nhân đả úng phá

求 人 望 錮 護

Cầu nhân vọng cố hộ

惡 法 得 錢 財

Ác pháp đắc tiền tài

布 施 擬 補 處

Bố thi nghĩ bổ xứ

物 色 不 相 當

Vật sắc bất tương đương

此 事 無 煩 做

Thử sự vô phiền tố

縱 然 有 少 福

Túng nhiên hữu thiểu phước

那 將 地 獄 去

Na tướng địa ngục khứ

罪 福 當 頭 行

Tội phước đương đầu hành

何 時 相 值 遇

Hà thời tướng trị ngộ

自 本 猶 折 卻

Tự bổn do chiết khước

安 得 有 利 路

An đắc hữu lợi lộ .

Dịch :

Người ngu đánh gạch vỡ

Cậy người che chở mình

Ác pháp được tiền của

Bổ xứ đâu tới mình ?

Tương đương vật và sắc

Phiền não chẳng phát sinh

Giả sử có ít phúc

Địa ngục phô bóng hình

Đời người đầy tội phúc

Lúc nào mới tỏ tường

Vốn không muốn chân mỏi

Lợi được một con đường.

---o0o---

Bài Số 117

先 須 持 五 戒

Tiên tu trì ngũ giới

方 始 得 人 身

Phương thuỷ đắc nhân thân

有 財 將 布 施

Hữu tài tướng bố thi

身 即 不 窮 貧

Thân tức bất cùng bần

若 行 十 善 業

Nhược hành thập thiện nghiệp

聞 道 得 天 人

Văn đạo đắc thiên nhân

天 人 生 滅 福

Thiên nhân sanh diệt phước

來 去 如 車 輪

Lai khứ như xa luân

有 為 接 梵 世

Hữu vi tiếp phạn thế

不 及 一 毫 真

Bất cập nhất hào chân

更 欲 談 玄 妙

Cánh dục đàm huyền diệu

慮 恐 法 王 瞋

Lự khủng pháp vương sân.

Dịch :

Trước hãy giữ năm giới

Mới có được thân người

Có tiền tưởng bố thí

Thân sẽ không nghèo rồi

Tu hành mười thiện nghiệp

Nghe nói làm người trời

Người trời nếu hết phúc

Thì phải chịu luân hồi

Hữu vi tiếp phạn thế

Chẳng một pháp là chân

Chớ nói huyền, nói diệu

Lo sợ pháp vương sân.

---o0o---

Bài Số 118

一 皮 較 一 皮

Nhất bì giác nhất bì

孫 子 不 如 兒

Tôn tử bất như nhi

坐 禪 勝 讀 經

Toạ thiền thắng độc kinh

讀 經 勝 有 為

Độc kinh thắng hữu vi

尋 文 不 識 理

Tầm văn bất thức lý

棄 母 養 阿 姨

Khí mẫu dưỡng A Di

阿 姨 是 色 身

A Di thị sắc thân

阿 娘 是 法 體

A nương thị pháp thể

色 身 是 文 字

Sắc thân thị văn tự

法 入 無 為 理

Pháp nhập vô vi lý

文 字 有 生 滅

Văn tự hữu sanh diệt

無 相 宛 然 爾

Vô tướng uyển nhiên nhĩ.

Dịch :

So sánh da và da

Cháu chẳng bằng con mà

Tọa thiền thắng tụng đọc

Đọc kinh thắng hữu vi

Tìm văn chẳng thấy lý

Bỏ mẹ nuôi bà dì

Bà dì là thân sắc

Pháp thể là mẹ à

Sắc thân là văn tự

Pháp vào lý vô vi

Văn tự có sanh diệt

Vô tướng mới chính là.

---o0o---

Bài Số 119

佛 教 本 無 妄

Phật giáo bổn vô vọng

句 句 須 論 實

Cú cú tu luận thực

剋 已 饒 益 他

Khắc dĩ nhiêu ích tha

俗 所 謂 陰 騭

Tục sở vị âm chất

遮 莫 是 天 王

Già mạc thị thiên vương

饒 君 宰 相 姪

Nhiêu quân tể tướng điệt

世 間 有 貴 賤

Thế gian hữu quý tiện

業 力 還 同 一

Nghiệp lực hoàn đồng nhất

語 汝 富 貴 人

Ngữ nhữ phú quý nhân

貧 兒 莫 欺 屈

Bần nhi mạc khi khuất

習 重 業 力 成

Tập trùng nghiệp lực thành

翻 覆 難 得 出

Phiên phúc nan đắc xuất.

Dịch :

Không vọng là Đạo Phật

Lời, lời đều là thật

Quên mình lợi cho người

Tục ngữ gọi âm chất (sự an bài của trời)

Độ chẳng do thiên vương

Cháu tể tướng là ông

Thế gian có quý tiện

Nhưng nghiệp lực là không

Bảo cho người giầu có

Chớ có khinh người nghèo

Tập thành nghiệp lực trọng

Ra được biết ngày nào ? !

---o0o---

Bài Số 120

自 恨 已 身 癡

Tự hận dĩ thân si

有 事 無 人 知

Hữu sự vô nhân tri

橫 展 兩 腳 睡

Hoành triển lưỡng giác thuỵ

至 曉 不 尋 思

Chí hiểu bất tầm tư

諸 佛 為 我 爺

Chư Phật vi ngã gia

我 是 世 尊 兒

Ngã thị thế tôn nhi

兒 今 已 長 大

Nhi kim dĩ trưởng đại

替 父 為 導 師

Thế phụ vi đạo sư

父 子 同 宅 住

Phụ tử đồng trạch trú

寸 步 不 相 離

Thốn bộ bất tướng ly

法 身 無 相 貌

Pháp thân vô tướng mạo

世 人 那 得 知

Thế nhân na đắc tri .

Dịch :

Tự hận thân mình si

Có chuyện chẳng biết gì

Ruỗi thẳng hai chân ngủ

Tới sáng, chẳng nghĩ suy

Tôi gọi Phật là bố

Tôi là con Thế Tôn

Trẻ nay đã khôn lớn

Tôn bố là tôn sư

Bố, con ở cùng nhà

Ly, tấc chẳng rời xa

Pháp thân không tướng mạo

Người đời khó biết qua.

---o0o---

Bài Số 121

此 箇 一 群 賊

Thử cá nhất quần tặc

生 生 欺 主 人

Sanh sanh khi chủ nhân

即 今 識 汝 也

Tức kim thức nhữ dã

不 共 汝 相 親

Bất cộng nhữ tương thân

你 若 不 伏 我

Nễ nhược bất phục ngã

我 則 處 處 說

Ngã tắc xứ xứ thuyết

教 人 總 識 汝

Giáo nhân tổng thức nhữ

遣 汝 行 路 絕

Khiển nhữ hành lộ tuyệt

你 若 能 伏 我

Nễ nhược năng phục ngã

我 亦 不 分 別

Ngã diệc bất phân biệt

共 汝 同 一 身

Cộng nhữ đồng nhất thân

永 離 於 生 滅

Vĩnh ly ư sanh diệt.

Dịch :

Cái đó là bầy giặc

Chỉ thích khinh chủ nhân

Nay tôi nhận ra hắn

Chẳng cùng hắn làm thân

Nếu ông chẳng phục tôi

Tôi đi khắp nơi thuyết

Chỉ ông cho người hay

Khiến hành lộ ông tuyệt

Nếu ông nhận ra tôi

Tôi cũng không phân biệt

Với ông một thân thôi

Chẳng lìa sinh và diệt.

---o0o---

Bài Số 122

世 人 重 珍 寶

Thế nhân trọng trân bảo

我 則 不 如 然

Ngã tắc bất như nhiên

名 聞 即 知 足

Danh văn tức tri túc

富 貴 心 不 緣

Phú quý tâm bất duyên

唯 樂 簞 瓢 飲

Duy lạc đan biều ẩm

無 求 澡 鏡 銓

Vô cầu tảo kính thuyên

饑 食 西 山 稻

Cơ thực tây sơn đạo

渴 飲 本 源 泉

Khát ẩm bổn nguyên tuyền

寒 披 無 相 服

Hàn phi vô tương phục

熱 來 松 下 眠

Nhiệt lai tùng hạ miên

知 身 無 究 竟

Tri thân vô cứu cánh

任 運 了 殘 年

Nhậm vận liễu tàn niên.

Dịch :

Người đời trọng châu báu

Tôi chẳng coi tự nhiên

Nghe tên tự biết đủ

Phú quý tâm chẳng duyên

Uống thì có chai nước

Không cần tắm nhà gương

Gạo Tây Sơn khi đói

Uống nước suối bản nguyên

Lúc lạnh chẳng mặc ấm

Nóng ngủ dưới rặng thông

Biết thân không cứu cánh

Mặc cho đến năm cùng.

---o0o---

Bài Số 123

霧 重 日 難 出

Vụ trọng nhật nan xuất

雲 厚 月 朧 朧

Vân hậu nguyệt lung lung

有 心 求 覓 佛

Hữu tâm cầu mịch Phật

晝 夜 用 心 功

Trú dạ dụng tâm công

見 夢 言 將 實

Kiến mộng ngôn tướng thực

聞 真 耳 卻 聾

Văn chân nhĩ khước lung

群 賊 當 路 坐

Quần tặc đương lộ toạ

道 理 若 為 通

Đạo lý nhược vi thông

見 性 若 玲 瓏

Kiến tính nhược linh lung

多 求 說 處 通

Đa cầu thuyết xứ thông

取 他 凡 聖 語

Thủ tha phàm thánh ngữ

到 頭 渾 是 空

Đáo đầu hồn thị không.

Dịch :

Sương nặng trời khó mọc

Mây đầy trăng mông lung

Có tâm tìm kiếm Phật

Ngày đêm dụng tâm công

Thấy mộng cho là thật

Bị điếc, tai thật nghe

Bọn giặc ngồi trên lộ

Đạo lý dường sáng lòe

Kiến tánh dường mông lung

Cầu nhiều, nhiều chỗ thông

Nắm lấy phàm thánh ngữ

Cuối cùng cũng là không.

---o0o---

Bài Số 124

云 何 為 人 演

Vân hà vi nhân diễn

離 相 說 如 如

Ly tướng thuyết như như

心 鏡 俱 空 靜

Tâm kính câu không tĩnh

無 實 亦 無 虛

Vô thực diệc vô hư

心 通 常 嘿 用

Tâm thông thường hắc dụng

出 世 入 無 餘

Xuất thế nhập vô dư

梵 釋 咸 恭 敬

Phạm thích hàm cung kính

菩 薩 亦 同 居

Bồ tát diệc đồng cư

語 是 凡 夫 語

Ngữ thị phàm phu ngữ

理 合 釋 迦 書

Lý hợp Thích gia thư

若 能 如 是 學

Nhược năng như thị học

不 枉 用 工 夫

Bất uổng dụng công phu.

Dịch :

Vì sao vì người diễn

Lý tưởng nói như như

Tâm cảnh đều yên tĩnh

Không thật cũng không hư

Tâm thường thích công dụng

Xuất thế nhập vô dư

Phạm Thích hàm cung kính

Bồ đề cũng đồng cư

Lời là phàm phu ngữ

Lý hợp Thích gia thư

Nếu có thể học thế

Không uổng dụng công phu.

---o0o---

Bài Số 125

寅 朝 飲 稀 粥

Dần triều ẩm hy chúc

飯 後 兩 束 薪

Phạn hậu lưỡng thúc tân

貨 得 二 升 米

Hoá đắc nhị thăng mễ

支 我 有 餘 身

Chi ngã hữu dư thân

身 無 饑 火 逼

Thân vô cơ hoả bức

安 余 無 相 神

An dư vô tướng thần

神 安 佛 土 淨

Thần an Phật thổ tịnh

內 外 絕 埃 塵

Nội ngoại tuyệt ai trần

無 間 說 般 若

Vô gian thuyết bát nhã

豁 達 啟 關 津

Khoát đạt khải quan tân

火 燒 家 計 盡

Hoả thiêu gia kế tận

全 成 無 事 人

Toàn thành vô sự nhân.

Dịch :

Giờ Dần thì ăn cháo

Sau bữa hai bó rau

Tiêu hóa hai thăng gạo

Duy trì thân hữu dư

Thân không bị đói ép

Yên ổn không tướng thần

Thần an Phật thổ tĩnh

Trong, ngoài không bụi trần

Vô gián nói Bát Nhã

Người đạt chỉ bến mê

Đốt lửa gia kế tận

Cả thành vô sự mà.

---o0o---

Bài Số 126

圓 鏡 朗 如 日

Viên kính lãng như nhật

湧 出 無 礙 智

Dũng xuất vô ngại trí

梵 語 波 羅 蜜

Phạn ngữ ba la mật

唐 言 無 量 義

Đường ngôn vô lượng nghĩa

說 者 說 無 相

Thuyết giả thuyết vô tướng

離 者 離 文 字

Ly giả ly văn tự

但 說 無 上 道

Đản thuyết vô thượng đạo

利 他 還 自 利

Lợi tha hoàn tự lợi

若 能 入 理 行

Nhược năng nhập lý hành

不 動 到 如 地

Bất động đáo như địa

緣 事 常 區 區

Duyên sự thường khu khu

不 如 展 腳 睡

Bất như triển giác thuỵ.

Dịch :

Gương tròn sáng mặt nhật

Trí vô ngại hiện ra

Phạn ngữ Ba La Mật

Đường ngôn lắm nghĩa mà

Người nói chuyện vô tướng

Lìa bỏ văn tự thôi

Nhưng nói đạo vô thượng

Lợi mình rồi lợi người

Nếu hiểu được lý đó

Phải như đất không lay

Duyên sự thường cố chấp

Thẳng hai chân ngủ ngay.

---o0o---

Bài Số 127

我 觀 三 界 有

Ngã quán tam giới hữu

有 人 披 草 舍

Hữu nhân phi thảo xá

蛇 鼠 同 穴 住

Xà thử đồng huyệt trụ

白 日 恆 如 夜

Bạch nhật hằng như dạ

鳩 鴿 為 親 情

Cưu cáp vi thân tình

羅 剎 同 心 話

La sát đồng tâm thoại

五 狗 常 嗥 吠

Ngũ cẩu thường tạo phệ

思 之 令 人 怕

Tư chi linh nhân phạ

我 觀 總 是 幻

Ngã quán tổng thị huyễn

虛 空 名 亦 假

Hư không danh diệc giả

放 牛 喫 草 庵

Phóng ngưu khiết thảo am

三 身 同 一 化

Tam thân đồng nhất hoá.

Dịch :

Tôi quán ba giới có

Có kẻ ở nhà gianh

Rắn chuột cùng một huyệt

Ngày trắng như đêm đen

Cưu, cáp là thân hữu

La sát là đồng tình

Ngũ khuyển thường hay sủa

Suy nghĩ hại tâm mình

Tôi quán đời là ảo

Là hại đến cái tâm

Thả trâu ăn am cỏ

Đồng hóa cả ba thân.

---o0o---

Bài Số 128

若 能 相 用 語

Nhược năng tướng dụng ngữ

教 君 一 箇 訣

Giáo quân nhất cá quyết

捻 取 三 毒 箭

Niệm thủ tam độc tiễn

一 時 總 拗 折

Nhất thời tổng ảo triết

田 地 成 四 空

Điền địa thành tứ không

五 狗 牙 總 缺

Ngũ cẩu nha tổng khuyết

色 蘊 自 消 亡

Sắc uẩn tự tiêu vong

六 賊 俱 磨 滅

Lục tặc câu ma diệt

閻 羅 成 法 王

Diêm la thành pháp vương

羅 剎 成 菩 薩

La sát thành bồ tát

勿 論 已 一 身

Vật luận dĩ nhất thân

舉 國 一 時 悅

Cử quốc nhất thời duyệt.

Dịch :

Nếu có thể dùng lời

Dạy ông một câu quyết

Ba tên độc trong tay

Bẻ gẫy ông phải biết

Đất mộng thành bốn không

Răng năm cẩu đều khuyết

Sắc uẩn tự tiêu vong

Sáu giặc đều bị diệt

Diêm La thành pháp vương

La sát thành Bồ tát

Chớ luận chỉ một thân

Cả nước nhất thời duyệt.

---o0o---

Bài Số 129

達 人 知 是 幻

Đạt nhân tri thị huyễn

縱 損 心 亦 如

Túng tổn tâm diệc như

諸 天 不免 難

Chư thiên bất miễn nạn

況 復 此 閻 浮

Hùng phục thử diêm phù

須 尋 無 上 理

Tu tầm vô thượng lý

莫 更 苦 踟 躕

Mạc cánh khổ trì trù

衣 食 纔 方 足

Y thực tài phương túc

不 用 積 盈 餘

Bất dụng tích doanh dư

少 欲 有 涅 槃

Thiểu dục hữu niết bàn

知 足 非 凡 夫

Tri túc phi phàm phu

當 來 無 地 獄

Đương lai vô địa ngục

現 在 出 三 塗

Hiện tại xuất tam đồ.

Dịch :

Người đạt biết là ảo

Tâm tổn cũng là như

Chư thiên chẳng mắc nạn

Hàng phục cõi Diêm Phù

Phải tìm lý vô thượng

Chẳng phải khổ liền liền

Áo, cơm đều đầy đủ

Chẳng tiêu của để dành

Niết bàn là chẳng muốn

Biết đủ không phải thường

Đương lai không địa ngục

Hiện tại ra ba đường.

---o0o---

Bài Số 130

外 若 絕 攀 緣

Ngoại nhã tuyệt phan duyên

歡 喜 常 現 前

Hoan hỷ thường hiện tiền

本 來 何 所 得

Bổn lai hà sở đắc

吉 祥 自 現 形

Cát tường tự hiện hình

空 生 稱 長 老

Không sanh xứng trưởng lão

燃 燈 常 照 明

Nhiên đăng thường chiếu minh

彌 勒 是 同 學

Di lặc thị đồng học

釋 迦 是 長 兄

Thích Ca thị trưởng huynh

神 通 次 第 坐

Thần thông thứ đệ toạ

無 勞 問 姓 名

Vô lao vấn tính danh

名 相 有 差 別

Danh tướng hữu sai biệt

法 身 同 一 形

Pháp thân đồng nhất hình.

Dịch :

Nếu ở ngoài các duyên

Vui vẻ thường hiện tiền

Bản lai được gì chứ

Tốt lành tự hiện hình

Không sanh gọi trưởng lão

Nhiên đăng thường chiếu minh

Di Lặc là đồng học

Thích Ca là trưởng huynh

Thần thông sau đả tọa

Không nhọc hỏi tánh danh

Có danh có sai biệt

Pháp thân cùng một hình.

---o0o---

Bài Số 131

知 余 轉 般 若

Tri dư chuyển Bát Nhã

見 余 轉 金 剛

Kiến dư chuyển Kim Cương

合 掌 恭 敬 了

Hợp chưởng cung kính liễu

不 動 見 空 王

Bất động kiến không vương

亦 勝 身 命 施

Diệc thắng thân mệnh thi

亦 勝 坐 天 堂

Diệc thắng toạ thiên đường

亦 勝 五 臺 供

Diệc thắng ngũ đài cúng

亦 勝 求 西 方

Diệc thắng cầu Tây Phương

於 住 而 無 住

Ư trú nhi vô trú

其 福 不 可 量

Kỳ phước bất khả lượng

有 為 如 夢 幻

Hữu vi như mộng ảo

無 相 契 真 常

Vô tướng khế chân thường.

Dịch :

Biết tôi chuyển Bát Nhã

Thấy tôi chuyển Kim Cương

Cung kính chắp tay lạy

Bất động thấy không vương

Cũng thắng bỏ thân mạng

Thắng thân, ngồi thiên đường

Cũng thắng ngũ đài cúng

Cũng thắng cầu Tây Phương

Nếu trú mà không trú

Phúc ấy không thể lường

Hữu vi như mộng ảo

Vô tướng khế chân thường.

---o0o---

Bài Số 132

無 有 報 龐 大

Vô hữu báo bàng đại

空 空 無 處 坐

Không không vô xứ toạ

家 內 空 空 空

Gia nội không không không

空 空 無 有 貨

Không không vô hữu hoá

日 在 空 裡 行

Nhật tại không lý hành

日 沒 空 裡 臥

Nhật một không lý ngoạ

空 坐 空 吟 詩

Không toạ không ngâm thi

詩 空 空 相 和

Thi không không tướng hoà

莫 怪 純 用 空

Mạc quái thuần dụng không

空 是 諸 佛 座

Không thị chư Phật toạ

世 人 不 別 寶

Thế nhân bất biệt bảo

空 即 是 實 貨

Không tức thị thực hoá

若 嫌 無 有 空

Nhược hiềm vô hữu không

自 是 諸 佛 過

Tự thị chư Phật quá.

Dịch :

Không, hữu báo Bàng đại

Không , không, không xứ tọa

Trong nhà không, không, không

Không, không, không hữu hóa

Cứ đi khi trời mọc

Trời lặn ngồi trong nhà

Không ngồi, không ngâm vịnh

Không thi, không tương hòa

Chẳng lạ thuần dụng công

Chủ Phật tọa là không

Người đời chẳng phân biệt

Bảo bối cũng là không

Nếu chẳng có không hữu

Tội của chư Phật chăng ?

---o0o---

Bài Số 133

有 人 有 所 知

Hữu nhân hữu sở tri

有 事 有 是 非

Hữu sự hữu thị phi

聞 道 無 相 理

Văn đạo vô tướng lý

心 執 不 生 疑

Tâm chấp bất sanh nghi

五 歲 更 不 長

Ngũ tuế cánh bất trưởng

祇 作 阿 孩 兒

Kỳ tác a hài nhi

將 拳 口 裡 咬

Tướng quyền khẩu lý giảo

百 年 不 肯 離

Bách niên bất khẳng ly

假 花 雖 端 正

Giả hoa tuy đoan chánh

究 竟 不 充 饑

Cứu cánh bất sung cơ

都 緣 癡 孩 子

Đô duyên si hài tử

不 識 是 權 宜

Bất thức thị quyền nghi

如 來 無 相 理

Như Lai vô tướng lý

有 作 盡 皆 非

Hữu tác tận giai phi.

Dịch :

Có người có sở tri

Có sự có thị phi

Nghe đạo lý vô tướng

Tâm chấp, không sinh nghi

Năm tuổi chẳng khôn lớn

Chỉ là đứa hài nhi

Cho tay vào miệng cắn

Trăm năm chẳng chia ly

Hoa giả tuy đoan chính

Kết quả khỏi đói đâu

Đều duyên đứa si ngốc

Chẳng biết quyền nghi đâu

Như Lai thực vô tướng

Có làm cũng không đâu.

---o0o---

Bài Số 134

合 瞋 不 須 瞋

Hợp sân bất tu sân

合 喜 不 須 喜

Hợp hỷ bất tu hỷ

喜 即 婬 慾 生

Hỷ tức dâm dục sanh

瞋 即 毒 蛇 起

Sân tức độc xà khởi

毒 蛇 起 猛 火

Độc xà khởi mãnh hoả

婬 慾 成 貪 鬼

Dâm dục thành tham quỷ

猛 火 和 貪 鬼

Mãnh hoả hoà tham quỷ

癡 狼 咈 心 底

Si lang phất tâm đắc

妄 想 如 恆 沙

Vọng tưởng như hằng sa

煩 惱 無 遮 止

Phiền não vô già chỉ

無 明 黑 漆 漆

Vô minh hắc tất tất

渴 來 飲 鹹 水

Khát lai ẩm hàm thuỷ

終 日 緣 事 走

Chung nhật duyên sự tẩu

不 肯 入 空

Bất khẳng nhập không.

Dịch :

Hợp sân chẳng tu sân

Hợp hỷ chẳng tu hỷ

Hỷ tức dâm dục sinh

Dâm tức độc sà khởi

Độc sà khởi lửa mạnh

Dâm dục thành quỷ tham

Lửa mạnh và âm quỷ

Để sói si đáy tâm

Vọng tưởng : cát sông hằng

Phiền não lúc nào ngưng

Vô minh đen như mực

Khát : nước muối đó ông

Cả ngày chỉ duyên sự

Chẳng nhập vào lý không.

---o0o---

Bài Số 135

我 見 好 畜 生

Ngã kiến hảo súc sanh

知 是 嘍 羅 漢

Tri thị lâu la hán

枉 法 取 人 錢

Uổng pháp thủ nhân tiền

誇 道 能 計 算

Khoa đạo năng kế toán

得 即 渾 家 用

Đắc tức hồn gia dụng

受 苦 沒 人 伴

Thụ khổ một nhân bạn

有 力 任 他 騎

Hữu lực nhiệm tha kỵ

棒 鞭 脊 上 楦

Bổng tiên tích thượng tuyên

觜 上 著 龍 頭

Chuỷ thượng trước long đầu

口 中 銜 鐵 片

Khẩu trung hàm thiết phiến

項 領 被 磨 穿

Hạng linh bị ma xuyên

鼻 孔 芒 繩 絆

Tỵ khổng mang thằng ban

自 種 還 自 收

Tự chủng hoàn tự thu

佛 也 不 能 斷

Phật dã bất năng đoạn.

Dịch : 143

Tôi thấy súc sanh mạnh

Biết là Lâu la hán

Uổng pháp lấy tiền người

Khoe có thể tính toán

Được cả đồ gia dụng

Khổ chẳng có bạn bè

Có sức mặc chủ cưỡi

Roi vọt quất lưng nè

Trên miệng là râu mép

Hàm thiếc vây quanh mồm

Đầu, cổ bị cọ sát

Lỗ mũi dây thừng mơn

Gieo nhân thì hái quả

Phật cũng khó dứt cơn.

---o0o---

Bài Số 136

慚 愧 一 軀 身

Tàm quý nhất khu thân

梵 號 波 羅 柰

Phạn hào ba la nại

被 賊 一 群 使

Bị tặc nhất quần sứ

尋 常 不 自 在

Tầm thường bất tự tại

亦 名 為 枯 井

Diệc danh vi khô tỉnh

亦 名 為 韝 袋

Diệc danh vi câu đại

亦 名 朽 故 宅

Diệc danh hủ cố trạch

亦 名 幻 三 昧

Diệc danh huyễn tam muội

佛 罵 作 死 屍

Phật mạ tác tử thi

乘 屍 渡 大 海

Thừa thi độ đại hải

大 海 元 無 水

Đại hải nguyên vô thuỷ

死 屍 非 是 船

Tử thi phi thị thuyền

熟 看 世 上 事

Thục khan thế thượng sự

總 是 假 因 緣

Tổng thị giả nhân duyên

若 了 身 心 相

Nhược liễu thân tâm tướng

空 裡 任 橫 眠

Không lý nhiệm hoành miên

具 此 六 慚 愧

Cụ thử lục tàm quý

實 是 不 求 天

Thực thị bất cầu thiên.

Dịch :

Hổ thẹn một tấm thân

Phạn kêu Ba la Nại

Bị bầy giặc sai thân

Tầm thường chẳng tự tại

Cũng gọi là khô tỉnh

Cấu đại cũng là danh

Cũng gọi nhà cũ nát

Là tam muội đó anh

Phật mắng là thây chết

Cưỡi thây độ biển to

Biển lớn vốn không nước

Thây chết không thuyền đò

Xem kỹ chuyện người thế

Dều là giả nhân duyên

Tướng thân tâm cứ chấp

Ngủ trong không vậy a

Đó là sáu con quỷ

Chẳng cầu trời đó mà.

---o0o---

Bài Số 137

如 來 一 真 智

Như lai nhất chân trí

遍 滿 娑 婆 界

Biên mãn sa bà giới

慇 懃 說 方 便

Ân cần thuyết phương tiện

有 人 自 不 解

Hữu nhân tự bất giải

無 處 不 生 心

Vô xứ bất sanh tâm

有 處 多 貪 愛

Hữu xứ đa tham ái

心 王 作 黑 業

Tâm vương tác hắc nghiệp

教 他 口 懺 悔

Giáo tha khẩu sám hối

口 懺 心 不 改

Khẩu sám tâm bất cải

心 口 相 違 背

Tâm khẩu tướng vi bối

不 服 無 心 藥

Bất phục vô tâm dược

病 根 終 不 差

Bệnh căn chung bất sai

著 相 求 菩 提

Trước tướng cầu bồ đề

不 免 還 他 債

Bất miễn hoàn tha trái.

Dịch :

Như Lai nhất chân trí

Đầy khắp cõi Ta bà

Ân cần nói phương tiện

Có người không hiểu ra

Không chỗ không sanh tâm

Có chỗ có ái tâm

Tâm vương tạo ác nghiệp

Dạy hắn hối lỗi lầm

Tâm hối lòng không đổi

Tâm miệng đối nghịch nhau

Chẳng uống vô tâm dược

Căn bệnh có sai đâu

Cầu Bồ đề chấp tướng

Nợ cũ có trả đâu ?

---o0o---

Bài Số 138

無 貪 勝 布 施

Vô tham thắng bố thi

無 癡 勝 坐 禪

Vô si thắng toạ thiền

無 瞋 勝 持 戒

Vô sân thắng trì giới

無 念 勝 求 緣

Vô niệm thắng cầu duyên

盡 見 凡 夫 事

Tận kiến phàm phu sự

夜 來 安 樂 眠

Dạ lai an lạc miên

寒 時 向 火 坐

Hàn thời hướng hoả toạ

火 本 實 無 煙

Hoả bản thực vô yên

不 忌 黑 闇 女

Bất kỵ hắc ám nữ

不 求 功 德 天

Bất cầu công đức thiên

任 運 生 方 便

Nhiệm vận sanh phương tiện

皆 同 般 若 船

Giai đồng bát nhã thuyền

若 能 如 是 學

Nhược năng như thị học

功 德 實 無 邊

Công đức thực vô biên.

Dịch :

Vô tham, thắng bố thí

Vô si, thắng tọa thiền

Vô sân, thắng giữ giới

Vô niệm, thắng cầu duyên

Đã thấy phàm phu sự

Đêm tới ngủ yên vui

Lạnh thì hướng lửa tọa

Lửa vốn không khói rồi

Chẳng kỵ hắc ám nữ

Chẳng cầu công đức thiên

Mặc kệ sinh phương tiện

Đều dùng Bát Nhã thuyền

Nếu như thế mà học

Công đức thật vô biên.

---o0o---

Bài Số 139

十 方 同 一 等

Thập phương đồng nhất đẳng

此 是 真 如 寺

Thử thị chân như tự

裡 有 無 量 壽

Lý hữu vô lượng thọ

本 來 無 名 字

Bổn lai vô danh tự

凡 夫 不 入 理

Phàm phu bất nhập lý

心 緣 世 上 事

Tâm duyên thế thượng sự

乞 錢 買 瓦 木

Khất tiền mãi ngoã mộc

蓋 他 虛 空 地

Cái tha hư không địa

卻 被 六 賊 驅

Khước bị lục tặc khu

背 卻 真 如 智

Bối khước chân như trí

終 日 受 艱 辛

Chung nhật thụ gian tân

亡 想 圖 名 利

Vong tưởng đồ danh lợi

如 此 學 道 人

Như thử học đạo nhân

累 劫 終 不 至

Luỹ kiếp chung bất chí.

Dịch :

Mười phương cùng một hạng

Đó là chùa chân như

Trong có vô lượng thọ

Vốn là không danh từ

Người phàm không hiểu lý

Tâm duyên chuyện trên đời

Xin tiền mua ngói gạch

Chỉ là hư không thôi

Bị sáu giặc xua đuổi

Chân như trí đối đầu

Cả ngày chịu cay đắng

Vọng tưởng danh lợi đâu

Cứ như thế học mãi

Vạn kiếp chẳng tới đâu.

---o0o---

Bài Số 140

楞 伽 寶 山 高

Lăng già bảo sơn cao

四 面 無 行 路

Tứ diện vô hành lộ

惟 有 達 道 人

Duy hữu đạt đạo nhân

乘 空 到 彼 處

Thừa không đáo bỉ xứ

羅 漢 若 悟 空

La hán nhược ngộ không

擲 錫 騰 空 去

Trịch tích đằng không khứ

緣 覺 若 悟 空

Duyên giác nhược ngộ không

醒 見 三 生 事

Tỉnh kiến tam sanh sự

菩 薩 若 悟 空

Bồ tát nhược ngộ không

十 方 同 一 處

Thập phương đồng nhất xứ

諸 佛 若 悟 空

Chư Phật nhược ngộ không

妙 理 空 中 住

Diệu lý không trung trú

空 理 真 法 身

Không lý chân pháp thân

法 身 即 常 住

Pháp thân tức thường trú

佛 身 祇 這 是

Phật thân kỳ giá thị

迷 人 自 不 悟

Mê nhân tự bất ngộ

一 切 若 不 空

Nhất thiết nhược bất không

苦 厄 從 何 度

Khổ ách tùng hà độ.

Dịch :

Bảo Sơn, Lăng già cao

Bốn mặt không người nào

Chỉ có người đạt đạo

Cưỡi không bỏ đến nơi nao

La Hán nếu ngộ không

Tích trượng cưỡi hư không

Ngộ không là duyên giác

Thấy ba sự khi thông

Bồ tát nếu ngộ không

Mười phương đồng một chỗ

Chư Phật nếu không ngộ

Diệu lý trú trong không

Chân lý chân pháp thân

Pháp thân là thường trú

Chính là Phật pháp thân

Người mê thì không ngộ

Tất cả nếu không, không

Khổ ách từ đâu độ.

---o0o---

Bài Số 141

大 海 闊 三 千

Đại hải khoát tam thiên

巨 深 五 六 萬

Cự thâm ngũ lục vạn

余 特 七 尺 軀

Dư đặc thất xích khu

入 裡 飲 一 頓

Nhập lý ẩm nhất đốn

當 時 枯 竭 盡

Đương thời khô kiệt tận

龍 王 自 出 現

Long vương tự xuất hiện

大 閱 經 藏 門

Đại duyệt kinh tạng môn

請 為 說 一 遍

Thỉnh vi thuyết nhất biến

依 如 說 無 法

Y như thuyết vô pháp

龍 王 悟 知 見

Long vương ngộ tri kiến

賣 君 髻 中 珠 152

Mại quân kế trung châu

隱 在 如 來 殿

Ẩn tại Như lai điện

戴 將 軍 陣 頭

Đái tướng quân trận đầu

賊 降 不 敢 戰

Tặc hang bất cảm chiến

世 上 有 仁 人

Thế thượng hữu nhân nhân

得 永 離 貧 賤

Đắc vĩnh ly bần tiện

不 貪 有 為 身

Bất tham hữu vi thân

當 見 如 來 面

Đương kiến như lai diện.

Dịch :

Biển lớn rộng ba ngàn

Bề sâu năm sáu vạn

Thân mình cao bẩy thước

Vào đó uống một lần

Bao khát đều hết cả

Vua rồng đã hiện hình

Duyệt đọc các kinh tạng

Mời giảng một thời kinh

Cứ thế nói pháp không

Vua rồng ngộ tri kiến

Đem báu bán cho ông

Ẩn ở Như Lai điện

Đeo đồ tướng ra trận

Giặc hàng không chiến tranh

Trên đời người nhân ái

Vĩnh kiếp chẳng chịu bần

Chẳng tham thân hữu vi

Gập ngay mặt Như Lai.

---o0o---

Bài Số 142

富 兒 空 手 行

Phú nhi không thủ hành

貧 兒 把 他 物

Bần nhi bả tha vật

被 物 牽 入 廛

Bị vật khiên nhập triền

買 賣 不 得 出

Mãi mại bất đắc xuất

覺 暮 便 歸 舍

Giác mộ tiện quy xá

黄 昏 黑 漆 漆

Hoàng hôn hắc tất tất

所 求 不 稱 意

Sở cầu bất xứng ý

合 家 總 啾 唧

Hợp gia tổng thu tức

自 無 般 若 性

Tự vô Bát Nhã tánh

又 乏 波 羅 蜜

Hựu phạp Ba La Mật

把 繩 入 草 裏

Bả thằng nhập thảo lý

自 繫 百 年 畢

Tự hệ bách niên tất

實 是 可 憐 許

Thật thị khả lân hứa

冥 冥 不 見 日

Minh minh bất kiến nhật

富 兒 雖 空 手

Phú nhi tuy không thủ

家 中 甚 富 益

Gia trung thậm phú ích

自 有 無 盡 藏

Tự hữu vô tận tạng

不 假 外 缘 物

Bất giả ngoại duyên vật

周 流 用 不 窮

Chu lưu dụng bất cùng

要 者 從 裏 出

Yêu giả tòng lý xuất.

Dịch :

Người giầu tay không nắm

Người nghèo cầm vật gì

Bị vật lôi vào chợ

Mua bán chẳng đường ra

Về nhà ngay khi tối

Buổi chiều như mực đen

Ước mong chẳng vừa ý

Khổ sở cả nhà than

Vì không tánh Bát Nhã

Ba La Mật cho nên

Đem dây vào đám cỏ

Bị trói cả trăm năm

Thật là đáng thương đấy

Tối om nào thấy ngày

Người giầu tay không nắm

Trong nhà vật chất đầy

Có kho báu vô tận

Chẳng cần vật ở ngoài

Dùng hoài cũng chẳng hết

Lúc muốn, lấy ra thôi.

---o0o---

Bài Số 143

出 家 捨 煩 惱

Xuất gia xả phiền não

煩 惱 還 同 住

Phiền não hoàn đồng trú

癡 心 覓 福 田

Si tâm mịch phước điền

騃 意 承 救 度

Ngãi ý thừa cứu độ

十 二 因 緣 管

Thập nhị nhân duyên quản

無 繇 免 來 去

Vô diêu miễn lai khứ

依 智 不 依 識

Y trí bất y thức

依 義 不 依 語

Y nghĩa bất y ngữ

佛 心 一 子 地

Phật tâm nhất tử địa

蠢 動 皆 男 女

Xuẩn động giai nam nữ

平 等 如 虛 空

Bình đẳng như hư không

善 惡 俱 無 取

Thiện ác câu vô thủ

既 不 造 天 堂

Ký bất tạo thiên đường

誰 受 三 塗 苦

Thuỳ thụ tam đồ khổ

有 法 盡 無 餘

Hữu pháp tận vô dư

乘 空 能 自 度

Thừa không năng tự độ

神 作 如 來 身

Thần tác Như lai thân

智 作 如 來 庫

Trí tác Như lai khố

涌 出 波 羅 蜜

Dũng xuất Ba la mật

流 通 正 道 路

Lưu thông chánh đạo lộ

渾 身 總 是 佛

Hồn thân tổng thị Phật

迷 人 自 不 悟

Mê nhân tự bất ngộ.

Dịch :

Xuất gia bỏ phiền não

Phiền não lại ở cùng

Tâm si tìm ruộng phước

Ý ngu cứu được ông

Mười hai nhân duyên quản

Chẳng lý đến và đi

Theo trí chẳng theo thức

Theo nghĩa theo lời chi

Phật tâm cùng một đất

Xuẩn động đều gái trai

Như hư không bình đẳng

Thiện ác chẳng gánh vai

Chẳng tạo thiên đường ư ?

Ai chịu ba đường khổ

Có pháp là vô dư

Cưỡi không có thể độ

Thần làm thân Như Lai

Kho Như Lai là trí

Ba La Mật giãi bầy

Lưu thông chính đường đạo

Là Phật toàn thân này

Người mê chẳng tự ngộ.

---o0o---

Bài Số 144

八 十 隨 形 好

Bát thập tuỳ hình hảo

相 有 三 十 二

Tướng hữu tam thập nhị

四 諦 及 三 乘

Tứ đế cập tam thừa

同 一 無 生 智

Đồng nhất vô sanh trí

名 為 一 合 相

Danh vi nhất hợp tướng

非 是 人 同 類

Phi thị nhân đồng loại

凡 夫 共 佛 同

Phàm phu cộng Phật đồng

一 體 無 有 異

Nhất thể vô hữu dị

若 論 心 與 境

Nhược luận tâm dữ cảnh

懸 隔 不 相 似

Huyền cách bất tướng tự

凡 夫 惟 妄 想

Phàm phu duy vọng tưởng

攀 緣 遍 天 地

Phan duyên biến thiên địa

常 懷 三 毒 心

Thường hoài tam độc Tâm

損 他 將 自 利

Tổn tha tướng tự lợi

佛 心 常 慈 悲

Phật tâm thường từ bi

善 惡 無 有 二

Thiện ác Vô hữu nhị

蠢 動 諸 眾 生

Xuẩn động Chư chúng sanh

心 同 一 子 地

Tâm đồng nhất tử địa

六 識 空 無 生

Lục thức không vô sanh

六 塵 將 布 施

Lục trần tướng bố thi

意 根 成 妙 覺

Ý căn thành diệu giác

七 識 平 等 智

Thất thức bình đẳng trí.

Dịch :

Tám mươi tùy hình tốt

Có tướng là ba hai

Tam thừa và tứ đế

Đồng nhất chẳng có hai

Danh là nhất hợp tướng

Chẳng là người đồng loài

Người thường cũng là Phật

Một thể, chẳng khác ai

Nếu luận tâm và cảnh

Tương đồng hay xa vời

Người thường có vọng tưởng

Phan duyên có đất trời

Thường tiếc ba loài độc

Để lợi mình hại người

Từ bi là tâm Phật

Thiện, ác không có hai

Chúng sinh đều xuẩn động

Cùng một cõi đất thôi

Sáu thức, không trì độn

Sáu trần bố thí ngay

Ý căn là diệu giác

Bình đẳng bẩy thức đây.

---o0o---

Bài Số 145

一 年 復 一 年

Nhất niên phục nhất niên

務 在 且 遷 延

Vụ tại thả thiên duyên

皮 皺 緣 肉 減

Bì trứu duyên nhục giảm

髮 白 髓 枯 乾

Phát bạch tuỷ khô càn

毛 孔 通 風 過

Mao khổng thông phong quá

骨 消 椽 梠 寬

Cốt tiêu duyên sủa khoan

水 微 不 耐 熱

Thuỷ vi bất nại nhiệt

火 少 不 耐 寒

Hoả thiểu bất nại hàn

幻 身 如 聚 沫

Huyễn thân như tụ mạt

四 大 亦 非 堅

Tứ đại diệc phi kiên

更 被 癡 狼 使

Cánh bị si lang sử

無 明 曉 夜 煎

Vô minh hiểu dạ tiễn

惟 知 念 水 草

Duy tri niệm thuỷ thảo

心 神 被 物 纏

Tâm thần bị vật triền

云 何 不 懺 悔

Vân hà bất sám hối

便 道 捨 財 錢

Tiện đạo xả tài tiền

外 頭 遮 曲 語

Ngoại đầu già khúc ngữ

望 得 免 前 愆

Vọng đắc miễn tiền khiên

地 獄 應 無 事

Địa ngục ưng vô sự

準 擬 得 生 天

Chuẩn nghĩ đắc sanh thiên

世 間 有 這 屬

Thế gian hữu giá thuộc

冥 道 不 如 然

Minh đạo bất như nhiên

除 非 不 作 業

Trừ phi bất tác nghiệp

當 拔 罪 根 源

Đương bạt tội căn nguyên

根 空 塵 不 實

Căn không trần bất thực

內 外 絕 因 緣

Nội ngoại tuyệt nhân duyên

積 罪 如 山 岳

Tích tội như sơn nhạc

慧 火 一 時 燃

Tuệ hoả nhất thời nhiên

須 臾 變 灰 燼

Tu du biến hôi tẫn

永 劫 更 無 煙

Vĩnh kiếp cánh vô yên.

Dịch :

Một năm lại một năm

Tại việc cứ dùng dằng

Da nhăn rồi thịt giảm

Tóc bạc tủy khô cằn

Lỗ chân lông thông gió

Xương tiêu trong áo quan

Nước thiếu chẳng ngại nhiệt

Lửa nhỏ chẳng ngại hàn

Thân ảo như bọt tụ

Bốn đại cũng chẳng bền

Lại bị sói si khiến

Như vô minh nấu đêm

Chỉ cần có nước cỏ

Tâm thần bị vật lôi

Sao nói chẳng sám hối

Lại nói bỏ tiền tài

Ngoài ngàn lời khuất khúc

Tội trước được thoát rồi

Địa ngục sẽ vô sự

Đủ để sanh cõi trời

Thế gian có loại đó

Dốt đạo là dĩ nhiên

Trừ phi không tạo nghiệp

Thì không có căn nguyên.

Căn trần đã chẳng thực

Trong, ngoài tuyệt nhân duyên

Tội chất cao như núi

Lửa tuệ đốt cháy liền

Chốc lát biến than đốt

Không khói nhiều kiếp liền.

---o0o---

Bài Số 146

俄 成 貝 多 樹

Nga thành bối đa thụ

臨 行 途 路 難

Lâm hành đồ lộ nan

無 船 可 相 渡

Vô thuyền khả tướng độ

業 老 見 閻 公

Nghiệp lão kiến diêm công

沒 你 分 疏 處

Một nễ phân sơ xứ

若 見 優 曇 花

Nhược kiến ưu đàm hoa

處 處 無 疑 慮

Xứ xứ vô nghi lự

世 上 蠢 蠢 者

Thế thượng xuẩn xuẩn giả

相 見 只 論 錢

Tướng kiến chỉ luận tiền

張 三 五 百 貫

Trương tam ngũ bách quán

李 四 有 幾 千

Tý tứ hữu kỷ thiên

趙 大 折 卻 本

Triệu đại triết khước bổn

王 六 大 迍 邅

Vương lục đại truân chiên

口 常 談 三 業

Khẩu thường đàm tam nghiệp

心 中 欲 火 然

Tâm trung dục hoả nhiên

癡 狼 咬 肚 熱

Si lang giảo đỗ nhiệt

貪 鬼 撮 頭 牽

Tham quỷ toát đầu khiên

有 腳 復 有 足

Hữu giác phục hữu túc

開 眼 常 睡 眠

Khai nhãn thường thuỵ miên

羅 剎 同 心 腹

La sát đồng tâm phúc

何 日 見 青 天

Hà nhật kiến thanh thiên

青 天 不 可 見

Thanh thiên bất khả kiến

地 獄 結 因 緣

Địa ngục kết nhân duyên

故 宅 守 真 妻

Cố trạch thủ chân thê

不 好 求 外 色

Bất hảo cầu ngoại sắc

真 妻 生 男 女

Chân thê sanh nam nữ

長 大 同 榮 辱

Trưởng đại đồng vinh nhục

外 色 有 男 女

Ngoại sắc hữu nam nữ

長 成 愛 作 賊

Trưởng thành ái tác tặc

有 妻 累 我 來

Hữu thê lụy ngã lai

牽 我 入 牢 獄

Khiên ngã nhập lao ngục

我 亦 早 識 渠

Ngã diệc tảo thức cừ

誘 引 入 吾 室

Dụ dẫn nhập ngô thất

內 外 總 團 圓

Nội ngoại tổng đoàn viên

同 餐 一 缽 食

Đồng san nhất bát tự

食 飽 斷 虛 妄

Tự bão đoạn hư vong

無 相 即 無 福

Vô tướng tức vô phước

若 論 真 寂 理

Nhược luận chân tịch lý

同 歸 無 所 得

Đồng quy vô sở đắc

昔 日 在 有 時

Tích nhật tại hữu thời

常 被 有 人 欺

Thường bị hữu nhân khi

一 相 生 分 別

Nhất tướng sinh phân biệt

見 聞 多 是 非

Kiến văn đa thị phi

已 後 入 無 時

Dĩ hậu nhập vô thời

又 被 無 人 欺

Hựu bị vô nhân khi

一 向 看 心 坐

Nhất hướng khán tâm tọa

冥 冥 無 所 知

Minh minh vô sở tri

有 無 俱 是 執

Hữu vô câu thị chấp

何 處 是 無 為

Hà xứ thị vô vi

有 無 同 一 體

Hữu vô đồng nhất thể

諸 相 盡 皆 離

Chư tướng tận giai ly

心 同 虛 空 故

Tâm đồng hư không cố

虛 空 是 我 師

Hư không thị ngã sư

若 論 無 相 理

Nhược luận vô tướng lý

惟 我 父 王 知

Duy ngã phụ vương tri

老 來 無 氣 力

Lão lai vô khí lực

房 舍 不 能 修

Phòng xá bất năng tu

基 頹 柱 根 朽

Cơ đồi trụ căn hủ

椽 梠 脫 差 抽

Duyên sủa thoát sai trừu

泥 塗 零 落 盡

Nê đồ linh lạc tận

四 壁 空 颼 颼

Tứ bích không du du

舉 頭 看 梁 柱

Cử đầu khan lương trụ

星 星 見 白 頭

Tinh tinh kiến bạch đầu

慧 雲 降 法 雨

Tuệ vân hàng pháp vũ

智 水 沃 心 流

Trí thuỷ ốc tâm lưu

家 中 空 豁 豁

Gia trung không khoát khoát

屋 倒 亦 何 憂

Ốc đảo diệc hà ưu

山 莊 草 庵 破

Sơn trang thảo am phá

余 歸 大 宅 游

Dư quy đại trạch du

生 生 不 揀 處

Sanh sanh bất giản xứ

隨 類 說 無 求

Tuỳ loại thuyết vô cầu

人 有 五 般 花

Nhân hữu ngũ ban hoa

花 蘭(一作 爛)  變 成 香

Hoa lan (nhất tác lan) biến thành hương

氤 氳 滿 故 宅

Nhân huân mãn cố trạch

供 養 本 爺 娘

Cung dưỡng bổn gia nương

有 人 見 不 識

Hữu nhân kiến bất thức

報 道 十 月 桑

Báo đạo thập nguyệt tang

外 塵 一 念 愛

Ngoại trần nhất niệm ái

合 成 五 色 囊

Hợp thành ngũ sắc nang

囊 中 起 三 柱

Nang trung khởi tam trụ

柱 上 有 千 梁

Trụ thượng hữu thiên lương

梁 邊 成 地 獄

Lương biên thành địa ngục

地 獄 作 天 堂

Địa ngục tác thiên đường

緣 箇 一 群 賊

Duyên cá nhất quần tặc

自 作 自 消 亡

Tự tác tự tiêu vong

縱 令 存 草 命

Túng lệnh tồn thảo mệnh

何 時 還 故 鄉

Hà thời hoàn cố hương

文 字 說 定 慧

Văn tự thuyết định tuệ

定 慧 是 爺 娘

Định tuệ thị gia nương

何 不 依 理 智

Hà bất y lý trí

逐 色 在 他 鄉

Trục sắc tại tha hương

早 須 歸 大 宅

Tảo tu quy đại trạch

孝 順 見 爺 娘

Hiếu thuận kiến gia nương

爺 娘 聞 子 來

Gia nương văn tử lai

端 坐 見 咍 咍

Đoan toạ kiến khai khai

我 所 有 寶 藏

Ngã sở hữu bảo tạng

分 付 鑰 匙 開

Phân phó dược chuỷ khai

非 論 窮 子 富

Phi luận cùng tử phú

舉 國 免 三 災

Cử quốc miễn tam tai

如 意 用 無 盡

Như ý dụng vô tận

更 不 受 胞 胎

Cánh bất thụ bào thai

逍 遙 無 障 礙

Tiêu dao vô chướng ngại

終 日 見 如 來

Chung nhật kiến Như Lai

如 來 愍 諸 子

Như Lai mẫn chư tử

平 等 無 高 下

Bình đẳng vô cao hạ

諸 子 自 愚 癡

Chư tử tự ngu si

所 以 難 教 化

Sở dĩ nan giáo hoá

直 心 是 道 場

Trực tâm thị đạo tràng

子 心 轉 姦 詐

Tử tâm chuyển gian trá

遣 子 淨 三 業

Khiển tử tịnh tam nghiệp

轉 愛 論 俗 話

Chuyển ái luận tục thoại

遣 子 內 脩 真

Khiển tử nội tu chân

向 外 轉 尋 假

Hướng ngoại chuyển tầm giả

遣 子 學 無 相

Khiển tử học vô tướng

捻 他 有 相 把

Niệm tha hữu tướng bả

無 諍 最 第 一

Vô tranh tối đệ nhất

論 義 成 相 罵

Luận nghĩa thành tướng mạ.

Dịch :

Nga thành nhiều cây bối

Đi đường khó lắm thay

Không thuyền có thể độ

Nghiệp cũ lão Diêm đây

Không phân mới, chẳng mới

Hoa Ưu đàm thấy rồi

Các nơi chẳng nghi ngại

Kẻ ngu xuẩn khắp nơi

Chỉ kể tiền khi gập

Trương Tam trả năm trăm

Vài ngàn là Lý Tứ

Triệu Đại chẳng kể nguồn

Vương Lục rất chậm chạp

Ba nghiệp miệng thường đàm

Trong tâm nếu lửa đốt

Sói si ngậm lửa ngàm

Quỷ tham có hướng dẫn

Có sừng lại có chân

Mở mắt thường là ngủ

La Sát cùng một tâm

Ngày nào trời mới thấy

Xanh xanh thấy đâu nào

Kết nhân duyên địa ngục

Vợ chính, nhà cũ vào

Chẳng cầu các vợ lẽ

Vợ chính sinh gái trai

Lớn lên có vinh nhục

Vợ lẽ có gái trai

Lớn lên thích làm giặc

Có vợ lụy thân tôi

Dẫn tôi vào tù ngục

Tôi đã biết nó rồi

Dẫn tôi vào nội thất

Nội, ngoại đều gập cùng

Ăn thì cùng mộ t bát

No rồi, vọng tưởng không

Vô tướng thì vô phúc

Tình lý đã bàn rồi

Đồng quy cũng chẳng được

Ngày xưa lúc có thời

Thường bị hữu nhân khi

Một tướng sinh phân biệt

Kiến văn nhiều thị phi

Về sau vào không, biết

Chẳng bị vô nhân khi

Chỉ nhìn tâm mà tọa

Tối tăm chẳng biết gì

Có, không đều không chấp

Chỗ nào là vô vi

Có, không cùng một thể

Các tướng đều chia ly

Đều là hư không đó

Hư không là thầy tôi

Nếu luận về vô tướng

Chỉ phụ vương biết thôi

Già cả không có sức

Phòng xá không tu sửa

Kèo chính gốc bị dơ

Kèo cột đều sai lạc

Vữa gạch rơi đầy nhà

Bốn phía gió lộng thổi

Ngẩng đầu nhìn cột nhà

Trăng, sao soi lấp lánh

Mây tuệ, mưa pháp sa

Nước trí tưới tâm chẩy

Trong nhà không mở ra

Phòng đổ cũng chẳng sợ

Am Sơn trang đổ à ?

Tôi về căn nhà lớn

Sinh động chẳng chọn nơi

Nói vô cầu tùy loại

Người có năm loại thôi

Hoa lan mùi đã có

Mờ mịt khắp cả nhà

Cúng dường cha và mẹ

Có thấy chẳng rõ mà

Nói rằng ở quê đó

Ngoại trần một niệm thương

Hợp thành túi năm sắc

Trong túi khởi ba rường

Trên cột có ngàn lương

Bên kèo là địa ngục

Địa ngục tạo thiên đường

Cơ duyên một bầy giặc

Tự làm tự diệt vong

Theo lệnh giữ mạng cỏ

Ngày nào về cố hương

Văn tự nói định tuệ

Định tuệ là mẹ cha

Sao chẳng theo lý trí

Theo sắc về quê nhà

Theo về căn nhà bự

Hiếu thuận với mẹ cha

Mẹ cha thấy con tới

Ngồi ngay cười ha ha

Ta có một kho báu

Mở khóa phải có chìa

Chẳng luận phú cùng tứ

Cả nước miễn ba tai

Như ý dùng vô tận

Chẳng bị thọ bào thai

Tiêu dao không chướng ngại

Cả ngày thấy Như Lai

Như Lai thương chư tử

Bằng nhau nếu so bì

Các con đều ngu cả

Cho nên khó dạy đây

Trực tâm đạo trường đó

Gian trá chuyển tâm này

Con quý tĩnh ba nghiệp

Chuyển yêu thành ra lời

Chân tu, người con quý

Chuyển giả thành chân a

Con quý học vô tướng

Có niệm có tranh la

Không tranh là đệ nhất

Mắng nhau vô nghĩa à.

---o0o---

Bài Số 147

十 二 部 經 兼 戒 律

Thập nhị bộ kinh kiêm giới luật

執 相 依 文 常 受 持

Chấp tướng y văn thường thụ trì

生 生 獲 得 有 為 果

Sanh sanh hoạch đắc hữu vi quả

隨 在 三 界 無 出 期

Tuỳ tại tam giới vô xuất kỳ

若 能 離 相 直 入 理

Nhược năng ly tướng trực nhập lý

理 中 無 念 亦 無 思

Lý trung vô niệm diệc vô tư.

Dịch :

Mười hai bộ kinh kiêm giới luật

Chấp tướng y văn thường thọ trì

Sinh động được một hữu vi trái

Xem trong ba giới chẳng xuất kỳ

Nếu lìa được tướng vào chân lý

Trong lý vô niệm cũng vô tư.

---o0o---

Bài Số 148

一 切 有 求 枉 用 功

Nhất thiết hữu cầu uổng dụng công

想 念 真 成 著 色 空

Tưởng niệm chân thành trước sắc không

差 之 毫 釐 失 千 里

Sai chi hào ly thất thiên lý

有 生 劫 劫 道 難 通

Hữu sanh kiếp kiếp đạo nan thông

癡 心 望 出 三 界 外

Si tâm vọng xuất tam giới ngoại

不 知 元 在 鐵 圍 中

Bất tri nguyên tại thiết vi trung.

Dịch :

Tất cả nếu cầu, luống uổng công

Tưởng niệm chân thành chấp sắc, không

Sai một sợi lông, xa vạn dậm

Có sinh kiếp, kiếp đạo khó thông

Tâm si mà đòi ra ba giới

Chẳng biết ở trong thiết vi tròng.

---o0o---

Bài Số 149

莫 求 佛 兮 莫 求 人

Mạc cầu Phật hề mạc cầu nhân

但 自 心 裡 莫 貪 瞋

Đản tự tâm lý mạc tham sân

貪 瞋 癡 病 前 頓 盡

Tham sân si bệnh tiền đốn tận

便 是 如 來 的 的 親

Tiện thị Như Lai đích đích thân

內 無 垢 兮 外 無 塵

Nội vô cấu hề ngoại vô trần

中 間 豁 達 無 關 津

Trung gian khoát đạt vô quan tân

神 無 障 礙 居 三 界

Thần vô chướng ngại cư tam giới

恰 似 琉 璃 處 日 輪

Kháp tự lưu ly xứ nhật luân.

Dịch :

Chẳng cầu Phật hề, chẳng cầu nhân

Nhưng tự tâm mình, chẳng tham sân

Tham sân si đều chặt đứt hết

Thì là Như Lai thân rất thân

Ngoài không trần hề, trong vô cấu

Khoáng đạt không bờ ở trong tâm

Thần không chướng ngại trong ba giới

Giống như lưu ly xứ nhật luân.

---o0o---

Bài Số 150

心 王 若 解 依 真 智

Tâm vương nhược giải y chân trí

一 切 有 無 俱 遣 棄

Nhất thiết hữu vô câu khiển khí

身 隨 世 流 心 不 流

Thân tuỳ thế lưu tâm bất lưu

夜 來 眼 睡 心 不 睡

Dạ lai nhãn thuỵ tâm bất thuỵ

天 堂 地 獄 總 無 情

Thiên đường địa ngục tổng vô tình

任 運 幽 玄 到 此 地

Nhiệm vận u huyền đáo thử địa.

Dịch :

Tâm vương nếu biết theo chân trí

Tất cả có, không đều vất đi

Thân theo người đời, tâm chẳng có

Mắt ngủ mà lòng có ngủ chi

Thiên đường, địa ngục, vô tình đó

Mặc kệ u huyền đến chỗ ni.

---o0o---

Bài Số 151

報 汝 世 人 莫 癡 憨

Báo nhữ thế nhân mạc si hàm

暫 時 權 住 此 草 庵

Tạm thời quyền trú thử thảo am

無 想 衣 食 飽 暖 後

Vô tưởng ý tự bão noãn hậu

世 間 有 物 不 須 貪

Thế gian hữu vật bất tu tham

此 身 幻 化 如 燈 燄

Thử thân huyễn hoá như đăng diệm

須 臾 不 覺 即 頭 南

Tu du bất giác tức đầu Nam.

Dịch :

Bảo ông người đời chẳng si ngốc

Tạm thời quyền trú ở thảo am

Chẳng nghĩ áo, cơm khi no ấm

Trên đời có vật chả nên tham

Thân này ảo hóa như ngọn lửa

Chốc lát, bất giác đầu hướng Nam.

---o0o---

Bài Số 152

貝 多 葉 裡 優 曇 華

Bối đa diệp lý ưu đàm hoa

萬 象 皆 如 同 一 家

Vạn tượng giai như đồng nhất gia

歡 喜 摘 華 不 見 果

Hoan hỷ trích hoa bất kiến quả

吉 祥 採 果 不 觀 華

Cát tường thải quả bất quan hoa

緣 之 本 來 元 不 識

Duyên chi bổn lai nguyên bất thức

法 王 呵 之 如 稻 麻

Pháp vương kha chi như đạo ma.

Dịch :

Cây hoa Ưu đàm nhiều lá lắm

Vạn tượng dường như cùng một nhà

Vui vẻ hái hoa, không có quả

Cát tường hái quả, chẳng thấy hoa

Nguyên tự bản lai là không biết

Khi Pháp vương hét lúa gai à.

---o0o---

Bài Số 153

無 思 無 念 是 真 空

Vô tư vô niệm thị chân không

妙 德 法 身 自 見 中

Diệu đức pháp thân tự kiến trung

應 機 接 物 契 真 智

Ứng cơ tiếp vật khế chân trí

十 方 世 界 總 流 通

Thập phương thế giới tổng lưu thông

通 達 無 我 無 人 法

Thông đạt vô ngã vô nhân pháp

人 法 不 見 有 行 蹤

Nhân pháp bất kiến hữu hành tung

神 識 自 然 無 罣 礙

Thần thức tự nhiên vô quái ngại

廓 周 沙 界 等 虛 空

Khoách chu sa giới đẳng hư không

不 假 坐 禪 持 戒 律

Bất giả toạ thiền trì giới luật

超 然 解 脫 豈 勞 功

Siêu nhiên giải thoát khởi lao công.

Dịch :

Vô tư vô niệm là chân không

Diệu đức, pháp thân, tự thấy trong

Ứng cơ tiếp vật là chân trí

Mười phương thế giới cùng lưu thông

Hiểu rõ vô ngã, vô nhân pháp

Nhân pháp không thấy có hành tung

Thần thức tự nhiên vô quái ngại

Quách nhiên sa giới bằng hư không

Bất giả tọa thiền, trì giới luật

Siêu nhiên giải thoát há nhọc công.

---o0o---

Bài Số 154

外 無 他 兮 內 無 自

Ngoại vô tha hề nội vô tự

不 動 干 戈 契 佛 智

Bất động can qua khế Phật trí

通 達 佛 道 行 非 道

Thông đạt Phật đạo hành phi đạo

不 捨 凡 夫 有 為 事

Bất xả phàm phu hữu vi sự

有 為 名 相 盡 空 華

Hữu vi danh tướng tận không hoa

無 名 無 相 出 生 死

Vô danh vô tướng xuất sanh tử.

Dịch :

Ngoài không nó, trong không tự ngã

Chẳng động giáo gươm, gập Phật đà

Thông đạt Phật đạo hành phi đạo

Không xả phàm phu chịu hữu vi

Hữu vi là không hoa danh tướng

Không danh không tướng sinh tử ra.

---o0o---

Bài Số 155

空 中 自 見 清 涼 月

Không trung tự kiến thanh lương nguyệt

一 光 普 照 娑 婆 徹

Nhất quang phổ chiếu sa bà triệt

此 光 湛 然 無 去 來

Thử quang trạm nhiên vô khứ lai

不 增 不 減 無 生 滅

Bất tăng bất giảm vô sanh diệt

爾 是 妙 德 現 真 身

Nhĩ thị diệu đức hiện chân thân

剎 那 不 起 恆 沙 劫

Sát na bất khởi hằng sa kiếp

無 邊 無 盡 如 虛 空

Vô biên vô tận như hư không

虛 空 無 邊 不 可 說

Hư không vô biên bất khả thuyết.

Dịch :

Trong không tự thấy vầng trăng sáng

Ánh sáng phổ chiếu khắp thế gian

Sáng này vốn không đi và đến

Không tăng không giảm diệt và sinh

Đó là diệu đức chân thân hiện

Hằng hà sa kiếp trong sát na

Như hư không, vô biên, vô tận

Như không vô tận nói được à.

---o0o---

Bài Số 156

清 淨 無 為 無 識 塵

Thanh tịnh vô vi vô thức trần

不 捨 肉 身 妙 法 身

Bất xả nhục than diệu pháp thân

祇 為 眾 生 有 漏 習

Kỳ vi chúng sanh hữu lậu tập

權 止 草 庵 轉 法 輪

Quyền chỉ thảo am chuyển pháp luân

法 輪 常 轉 無 人 見

Pháp luân thường chuyển vô nhân kiến

優 曇 時 時 一 出 現

Ưu đàm thời thời nhất xuất hiện

無 相 真 空 妙 法 身

Vô tướng chân không diệu pháp thân

歷 劫 恆 沙 不 遷 變

Lịch kiếp hằng sa bất thiên biến.

Dịch : 180

Thanh tịnh, vô vi, vô thức trần

Chẳng bỏ nhục thân, diệu pháp thân

Chỉ vì chúng sinh có lậu tập

Tạm ngồi am cỏ chuyển pháp luân

Pháp luân thường chuyển không ai thấy

Ưu đàm thường thường khi hiện ra

Chân không diệu pháp thân vô tướng

Chẳng hề đổi thay nhiều kiếp qua.

---o0o---

Bài Số 157

但 自 無 心 於 萬 物

Đản tự vô tâm ư vạn vật

何 妨 萬 物 常 圍 遶

Hà phương vạn vật thường vi nhiễu

鐵 牛 不 怕 師 子 吼

Thiết ngưu bất phạ sư tử hống

恰 似 木 人 見 花 鳥

Cáp tự mộc nhân kiến hoa điểu

木 人 本 體 自 無 情

Mộc nhân bổn thể tự vô tình

花 鳥 逢 人 亦 不 驚

Hoa điểu phùng nhân diệc bất kinh

心 境 如 如 祇 箇 是

Tâm cảnh như như kỳ cá thị

何 慮 菩 提 道 不 成

Hà lự bồ đề đạo bất thành.

Dịch :

Vốn tự vô tâm với vạn vật

Đâu sợ vạn vật quấy nhiễu mình

Trâu sắt chẳng sợ sư tử rống

Người gỗ nhìn hoa chẳng có tình

Chim kia có gặp cũng chẳng kinh

Tâm cảnh như như là vậy đó

Sợ gì Bồ đề đạo chẳng thành.

---o0o---

Bài Số 158

菩 提 般 若 名 相 假

Bồ đề bát nhã danh tướng giả

涅 槃 真 如 亦 是 虛

Niết bàn chân như diệc thị hư

欲 得 心 神 真 解 脫

Dục đắc tâm thần chân giải thoát

一 切 名 相 本 來 無

Nhất thiết danh tướng bổn lai vô

十 方 世 界 風 塵 淨

Thập phương thế giới phong trần tịnh

州 州 縣 縣 絕 艱 虞

Châu châu huyện huyện tuyệt gian ngu

王 道 蕩 蕩 無 偏 黨

Vương đạo đãng đãng vô thiên đảng

舉 國 眾 生 同 一 如

Cử quốc chúng sanh đồng nhất như

不 動 干 戈 安 萬 姓

Bất động can qua an vạn tính

法 王 合 掌 髻 中 珠

Pháp vương hợp chưởng kế trung châu.

Dịch :

Bồ Đề, Bát Nhã danh tướng giả

Niết Bàn chân không cũng là hư

Muốn được tâm thần chân giải thoát

Tất cả danh tướng vốn là vô

Mười phương thế giới gió bụi tĩnh

Các châu, các huyện hết cả ngu

Vương đạo chẳng còn phe đảng nữa

Cả nước chúng sanh đồng nhất như

Bất động can qua, yên trăm họ

Búi tóc trên đầu cài hạt châu.

---o0o---

Bài Số 159

大 唐 三 百 六 十 州

Đại đường tam bách lục thập châu

我 暫 放 閑 乘 興 遊

Ngã tạm phóng nhàn thừa hưng du

瞬 息 之 間 知 事 盡

Thuấn tức chi gian tri sự tận

若 論 入 理 更 深 幽

Nhược luận nhập lý cánh thâm u

共 外 知 識 呷 清 水

Cộng ngoại tri thức hạp thanh thuỷ

總 是 妄 想 無 骨 頭

Tổng thị vọng tưởng vô cốt đầu

卻 歸 東 西 山 道 去

Khước quy đông tây sơn đạo khứ

不 捨 因 緣 騎 牯 牛

Bất xả nhân duyên kỵ cổ ngưu

後 望 青 山 平 似 掌

Hậu vọng thanh sơn bình tự chưởng

前 瞻 漢 水 水 東 流

Tiền chiêm hán thuỷ thuỷ đông lưu

試 問 西 域 那 提 子

Thí vấn tây vực ná đề tử

遺 法 慇 懃 無 所 求

Di pháp ân cần vô sở cầu

自 入 大 海 歸 火 宅

Tự nhập đại hải quy hoả trạch

不 覺 乘 空 失 卻 牛

Bất giác thừa không thất khước ngưu

有 人 見 我 歸 東 土

Hữu nhân kiến ngã quy đông thổ

我 本 元 居 西 海 頭

Ngã bổn nguyên cư tây hải đầu

來 去 自 然 無 障 礙

Lai khứ tự nhiên vô chướng ngại

出 入 生 死 有 何 憂

Xuất nhập sanh tử hữu hà ưu.

Dịch :

Đại Đường ba trăm sáu chục châu

Tạm thời bỏ qua hứng nhàn du

Phút giây muốn biết hết mọi sự

Nếu luận tâm lý càng thâm u

Ngoài ra trí thức ngậm thanh thủy

Đều là vọng tưởng không cốt gân

Chẳng hướng Đông Tây mà đi chớ

Chẳng cưỡi trâu, chẳng bỏ duyên nhân

Sau thấy núi xanh phẳng như chưởng

Muốn đi Hán Thủy, nước chẩy Đông

Thử hỏi Tây Vực con đê đó

Di pháp có cầu cầu nữa không

Tự mình vào biển, vào nhà lửa

Bất giác cưỡi không mất cả trâu

Có người thấy tôi về Đông thổ

Bờ biển Tây là nơi tôi ở

Chẳng quái ngại, đến đi tự nhiên

Có lo đâu, vào sinh ra tử.

---o0o---

Bài Số 160

難 復 難

Nan phục nan

持 心 離 欲 貪 涅 槃

Trì tâm ly dục tham Niết Bàn

一 向 他 方 求 淨 土

Nhất hướng tha phương cầu tịnh thổ

若 論 實 行 不 相 關

Nhược luận thực hành bất tướng quan

枉 用 工 夫 來 去 苦

Uổng dụng công phu lai khứ khổ

畢 竟 到 頭 空 色 還

Tất cánh đáo đầu không sắc hoàn.

Dịch :

Khó càng khó

Giữ tâm, lìa dục tham Niết Bàn

Chỉ một hướng thôi cầu Tĩnh thổ

Nếu luận thực hành, chẳng tương quan

Uổng dụng công phu bỏ lao khổ

Cuối cùng công sức lại là không.

---o0o---

Bài Số 161

易 復 易

Dị phục dị

即 此 五 陰 成 真 智

Tức thử ngũ âm thành chân trí

十 方 世 界 一 乘 同

Thập phương thế giới nhất thừa đồng

無 相 法 身 豈 有 二

Vô tướng pháp thân khởi hữu nhị

若 捨 煩 惱 覓 菩 提

Nhược xả phiền não mịch Bồ đề

不 知 何 方 有 佛 地

Bất tri hà phương hữu Phật địa.

Dịch :

Dễ lại dễ

Ví năm ấm biến thành chân trí

Mười phương thế giới, một thừa thôi

Há hai pháp thân khi vô tướng

Bỏ phiền não, kiếm Bồ Đề rồi

Không biết đất Phật ở đâu đây ?

---o0o---

Bài Số 162

正 中 正

Chánh trung chánh

心 王 如 如 六 根 瑩

Tâm vương như như lục căn oánh

六 塵 空

Lục trần không

六 識 淨

Lục thức tịnh

六 六 三 十 六

Lục lục tam thập lục

同 歸 大 圓 鏡

Đồng quy đại viên kính.

Dịch :

Chánh trung chánh

Tâm vương như như sáu căn báu

Sáu căn tĩnh và sáu không trần

Sáu lần sáu là ba mươi sáu

Sẽ cùng ở chỗ Đại cảnh viên.

---o0o---

Bài Số 163

種 善 根 深

Chúng thiện căn thâm

同 塵 塵 不 侵

Đồng trần trần bất xâm

非 關 塵 不 染

Phi quan trần bất nhiễm

自 是 我 無 心

Tự thị ngã vô tâm

無 心 心 不 起

Vô tâm tâm bất khởi

超 三 越 十 地

Siêu tam việt thập địa

究 竟 真 如 果

Cứu cánh chân như qủa

到 頭 祇 箇 是

Đáo đầu kỳ cá thị.

Dịch :

Trồng thiện căn rất thâm

Cùng trần, trần chẳng xâm

Chẳng quan trần chẳng nhiễm

Đều là tôi, vô tâm

Vô tâm, tâm chẳng khởi

Vượt mười địa, ba giới

Cứu cánh quả chân như

Cuối cùng là cái ấy.

---o0o---

Bài Số 164

阿 難 貝 多 葉

A Nan bối đa diệp

持 來 數 千 劫

Trì lai số thiên kiếp

七 寶 藏 中 付 迦 葉

Thất bảo tạng trung phó Ca Diệp

分 為 十 二 部

Phận vi thập nhị bộ

析 作 三 乘 法

Tích tác tam thừa pháp.

Dịch :

A Nan nhiều lá Bối

Giữ hơn ngàn kiếp đời

Bẩy tạng trao Ca Diếp

Phân mười hai bộ thôi

Thành ba giới liên tiếp.

---o0o---

Bài Số 165

非 故 亦 非 新

Phi cố diệc phi tân

應 化 隨 緣 百 億 身

Ứng hoá tuỳ duyên bách ức thân

若 有 真 如 一 合 相

Nhược hữu chân như nhất hợp tướng

一 億 還 同 一 聚 塵

Nhất ức hoàn đồng nhất tụ trần.

Dịch :

Chẳng cũ cũng chẳng mới

Ứng hóa bách ức thân

Nếu có một hợp tướng

Chỉ còn một tụ trần.

---o0o---

Bài Số 166

無 事 失 卻 心

Vô sự thất khước tâm

走 向 門 前 覓

Tẩu hướng môn tiền mịch

借 問 舊 知 識

Tá vấn cựu tri thức

寂 絕 無 蹤 跡

Tịch tuyệt vô tung tích

卻 歸 堂 上 審 思 看

Khước quy đường thượng thẩm tư khán

改 卻 眾 生 稱 心 安

Cải khước chúng sanh xứng tâm an

不 能 出 外 求 知 識

Bất năng xuất ngoại cầu tri thức

自 向 家 中 入 涅 槃

Tự hướng gia trung nhập Niết Bàn

大 丈 夫

Đại trượng phu

昔 日 有

Tích nhật hữu

今 日 無

Kim nhật vô

家 計 破 除 盡

Gia kế phá trừ tận

贖 得 一 群 奴

Thục đắc nhất quần nô

奴 婢 有 六 人

Nô tỳ hữu lục nhân

一 人 有 六 口

Nhất nhân hữu lục khẩu

六 六 三 十 六

Lục lục tam thập lục

常 隨 我 前 後

Thường tuỳ ngã tiền hậu

我 亦 不 拘 伊

Ngã diệc bất câu y

伊 亦 不 敢 走

Y diệc bất cảm tẩu

若 道 菩 提 難

Nhược đạo bồ đề nạn

菩 提 亦 不 難

Bồ đề diệc bất nạn

少 欲 知 足 毛 頭 寬

Thiểu dục tri túc mao đầu khoan

遠 離 財 色 神 自 安

Viễn ly tài sắc thần tự an

分 明 了 見 三 塗 苦

Phân minh liễu kiến tam đồ khổ

世 上 名 聞 不 相 關。

Thế thượng danh văn bất tương quan .

Dịch :

Vô sự mất cả tâm

Chạy ra cửa trước tìm

Hỏi han thiện tri thức

Chẳng thể thấy dấu chim

Quay về nhà mà nghĩ

Đổi chúng sinh an tâm

Chẳng ra tìm tri thức

Ở nhà vào Niết Bàn

Trượng phu ngày trước có

Thì lại không ngày nay

Gia kế đã trừ tận

Chuộc lại bọn tớ thôi

Sáu người gồm tỳ nữ

Một người có sáu mồm

Sáu lần sáu ba mươi sáu

Theo tôi cạnh một bên

Tôi chẳng buộc chúng lại

Chúng chẳng dám xa tôi

Nếu nói Bồ Đề khó

Bồ Đề nào khó đây

Ít tham tự biết đủ

Xa sắc, tài thần an

Rõ ràng ba đường khổ

Đời rằng chẳng tương quan.

---o0o---

Bài Số 167

余 有 一 大 衣

Dư hữu nhất đại y

非 是 世 間 絹

Phi thị thế gian quyến

眾 色 染 不 著

Chúng sắc nhiễm bất trước

晶 晶 如 素 練

Tinh tinh như tố luyện

裁 時 不 用 刀

Tài thời bất dụng đao

縫 時 不 用 線

Phùng thời bất dụng tuyến

常 持 不 離 身

Thường trì bất ly thân

有 人 自 不 見

Hữu nhân tự bất kiến

三 千 世 界 遮 寒 暑

Tam thiên thế giới già hàn thử

無 情 有 情 悉 覆 遍

Vô tình hữu tình tất phúc biến

如 能 持 得 此 大 衣

Như năng trì đắc thử đại y

披 了 直 入 空 王 殿

Phi liễu trực nhập không vương điện

思 思 低 思 思

Tư tư đê tư tư

自 歎 一 雙 眉

Tự than nhất song mi

向 他 勝 地 坐

Hướng tha thắng địa toạ

萬 事 總 不 知

Vạn sự tổng bất tri

六 識 若 似 眉

Lục thức nhược tự mi

即 得 不 思 議

Tức đắc bất tư nghị

六 識 若 嫌 眉

Lục thức nhược hiềm mi

論 時 沒 腦 癡

Luận thời một não si

伊 若 去 卻 眉

Y nhược khứ khước mi

即 被 世 人 欺

Tức bị thế nhân khi

饒 你 六 識 嘍 囉 漢 成 乞 索 兒

Nhiêu nễ lục thức lâu la hán thành khất tác nhi.

Dịch :

Tôi có một áo lớn

Chẳng may bằng lụa đời

Các mầu không nhuộm được

Vẫn cứ trắng tinh thôi

Không dùng dao lúc cắt

Không dùng chỉ khi may

Chẳng rời thân khi mặc

Có người tự chẳng hay

Ba ngàn thế giới che ấm lạnh

Vô tình, hữu tình biết cả rồi

Nếu như áo này có thể mặc

Thì Không vương điện vào như chơi

Suy nghĩ, lại suy nghĩ

Tự than, cau đôi mi

Ngồi thiền nếu có thắng

Vạn sự có biết gì

Sáu thức nếu giống mi

Thì chẳng phải nghĩ suy

Nếu sáu thức mà ghét

Khi bàn sẽ bị si

Nếu ông chẳng có mi

Sẽ bị đời khinh rẻ

Sáu thức thành ăn mày.

---o0o---

Bài Số 168

行 路 易

Hành lộ dị

行 路 易

Hành lộ dị

內 外 中 間 依 本 智

Nội ngoại trung gian y bổn trí

本 智 無 情 法 不 生

Bổn trí vô tình pháp bất sanh

無 生 即 是 入 正 理

Vô sanh tức thị nhập chính lý

非 色 非 心 放 一 光

Phi sắc phi tâm phóng nhất quang

空 裡 優 曇 顯 心 地

Không lý ưu đàm hiển tâm địa

名 為 智

Danh vi trí

智 為 尊

Trí vi tôn

心 智 通 同 達 本 源

Tâm trí thông đồng đạt bổn nguyên

萬 物 同 歸 不 二 門

Vạn vật đồng quy bất nhị môn

有 非 有 兮 理 常 存

Hữu phi hữu hề lý thường tồn

無 非 無 兮 無 有 根

Vô phi vô hề vô hữu căn

未 來 諸 佛 亦 如 是

Vị lai chư Phật diệc như thị

現 在 還 同 古 世 尊。

Hiện tại hoàn đồng cổ Thế Tôn

三 世 俱 皆 無 別 道

Tam thế câu giai vô biệt đạo

佛 佛 相 授 至 今 傳

Phật Phật tương thụ chí kim truyền.

Dịch :

Đường đi dễ lắm, dễ đi đường

Trong, ngoài, trung gian, theo bản trí

Bản trí vô tình, pháp chẳng sinh

Không sinh chính là vào chân lý

Không sắc, không tâm, phóng hào quang

Ưu đàm trong không, hiển tâm địa

Danh gọi là trí, trí đáng tôn

Tâm trí tương đồng đạt gốc nghĩa

Vạn vật đồng quy môn bất nhị

Có, không chân lý thường còn

Căn chẳng có hề, không căn có

Bản lai chư Phật và Thế Tôn

Chư Phật ngày nay đều thế đó

Ba đời chư Phật chẳng khác đường

Phật, Phật tương truyền đều vậy cả.

---o0o---

Bài Số 169

珠 從 藏 中 現

Châu tùng tang trúng hiện

顯 赫 呈 光 輝

Hiển hách trình quang huy

昔 日 逃 走 為 窮 子

Tích nhật đào tẩu vi cùng tử

今 日 還 家 作 富 兒

Kim nhật hoàn gia tác phú nhi.

Dịch :

Châu từ bảo tàng hiện

Trình chiếu ánh quang huy

Ngày trước là cùng tử

Ngày nay là phú nhi.

---o0o---

Bài Số 170

心 依 真 智

Tâm y chân trí

理 逐 心 行

Lý trục tâm hành

理 智 無 礙

Lý trí vô ngại

心 亦 無 生

Tâm diệc vô sanh

迷 即 有 我

Mê tức hữu ngã

悟 即 無 情

Ngộ tức vô tình

通 達 大 智

Thông đạt đại trí

諸 法 不 成

Chư pháp bất thành

五 神 無 主

Ngũ thần vô chủ

六 國 安 寧

Lục quốc an ninh

七 死 弗 受

Thất tử phất thụ

八 鏡 圓 明

Bát kính viên minh

隨 宜 善 化

Tuỳ nghi thiện hoá

總 合 佛 經

Tổng hợp Phật kinh

過 即 已 過

Quá tức dĩ quá

更 莫 再 尋

Cánh mạc tái tầm

現 在 不 住

Hiện tại bất trú

念 念 勿 侵

Niệm niệm vật xâm

未 來 未 至

Vị lai vị chí

亦 莫 預 斟

Diệc mạc dự châm

既 無 三 世

Ký vô tam thế

心 同 佛 心

Tâm đồng Phật tâm

依 空 默 用

Y không mặc dụng

即 是 行 深

Tức thị hành thâm

無 有 少 法

Vô hữu thiểu pháp

觸 目 平 任

Xúc mục bình nhiệm

無 戒 可 持

Vô giới khả trì

無 垢 可 淨

Vô cấu khả tịnh

洞 達 虛 心

Động đạt hư tâm

法 無 壽 命

Pháp vô thọ mệnh

若 能 如 是

Nhược năng như thị

圓 通 究 竟

Viên thông cứu cánh.

Dịch :

Tâm theo chân trí

Lý theo tâm hành

Tâm trí không ngại

Tâm cũng không sinh

Mê tức có ngã

Ngộ thì vô tình

Thông đạt đại trí

Mọi pháp chẳng thành

Năm thần không chủ

Sáu nước an ninh

Bẩy chết không thọ

Thức tám viên minh

Làm thiện tùy nghi

Đều hợp kinh Phật

Qua rồi cho qua

Đừng tìm đồ mất

Không trú hiện tại

Mọi niệm không ra

Tương lai chưa tới

Chớ có đoán mò

Đã không tam thế

Cùng một Phật tâm

Theo không mà dụng

Tức thì hành thâm

Chẳng có biện pháp

Xúc, mạc tự nhiên

Không giới để giữ

Không trần khả yên

Trong động tâm đạt

Thọ mạng pháp không

Nếu được như thế

Cứu cánh viên thông.

---o0o---

Bài Số 171

余 家 久 住 山

Dư gia cửu trú sơn

早 已 離 城 市

Tảo dĩ ly thành thị

草 屋 有 三 間

Thảo ốc hữu tam gian

一 間 長 丈 二

Nhất gian trưởng trượng nhị

一 間 安 葛 五

Nhất gian an cát ngũ

一 間 塵 六 四

Nhất gian trần lục tứ

余 家 自 內 房

Dư gia tự nội phòng

終 日 閑 無 事

Chung nhật nhàn vô sự

昨 因 黑 月 二 十 五

Tạc nhân hắc nguyệt nhị thập ngũ

初 夜 飲 酒 醉

Sơ dạ ẩm tửu tuý

兩 人 相 渾 雜

Lưỡng nhân tướng hồn tạp

種 種 調 言 氣

Chủng chủng điều ngôn khí

余 家 不 柰 煩

Dư gia bất nại phiền

放 火 燒 屋 積

Phóng hoả thiêu ốc tích

葛 五 成 灰 燼

Cát ngũ thành hôi tẫn

塵 六 無 一 二

Trần lục vô nhất nhị

有 物 蕩 淨 盡

Hữu vật đãng tịnh tận

惟 餘 空 閑 地

Duy dư không nhàn địa

自 身 赤 裸 裸

Tự thân xích loã loã

體 上 無 衣 被

Thể thượng vô ý bị

更 莫 憂 盜 賊

Cánh mạc ưu đạo tặc

逍 遙 安 樂 睡

Tiêu diêu an lạc thuỵ

一 等 被 火 燒

Nhất đẳng bị hoả thiêu

同 行 不 同 利

Đồng hành bất đồng lợi.

Dịch :

Nhà tôi lâu ở non

Sớm đã xa thành thị

Nhà cỏ có ba gian

Một gian dài trượng nhị

Một gian an căn ngũ

Một gian trần lục, tứ

Trong nhà có nội phòng

Cả ngày nhàn vô sự

Nhân hai nhăm tháng đen

Uống rượu đã say mèm

Hai người tưởng hỗn tạp

Nói toàn là khí ngôn

Tôi chẳng hề lo ngại

Phóng hỏa đốt nhà gianh

Năm căn thành tro bụi

Không một, hai, sáu trần

Có vật không có tĩnh

Riêng tôi chỉ có nhàn

Tự thân mình đỏ hỏn

Áo quần chẳng có mang

Chẳng lo gì đạo tặc

Yên lòng ngủ chẳng lo

Nếu có bị lửa đốt

Đồng hành, lợi lộc gì !

---o0o---

Bài Số 172

出 一 屋

Xuất nhất ốc

入 一 屋

Nhập nhất ốc

來 來 去 去 教 他 哭

Lai lai khứ khứ giáo tha khốc

來 去 祇 為 貪 瞋 癡

Lai khứ kỳ vi tham sân si

于 今 悟 罷 須 知 足

Vu kim ngộ bãi tu tri túc

知 足 常 須 達 本 源

Tri túc thường tu đạt bổn nguyên

去 卻 昔 時 惡 知 識

Khứ khước tích thời ác tri thức

惡 知 識

Ác tri thức

將 伊 作 手 力

Tướng y tác thủ lực

法 施 無 前 後

Pháp thi vô tiền hậu

共 護 無 生 國

Cộng hộ vô sanh quốc.

Dịch :

Ra khỏi nhà, vào một căn nhà

Đi đi, đến đến, dậy khóc nhè

Chỉ là tham, sân, si đó nhé

Biết đù thường tu được gốc nè

Bỏ qua tất cả ác tri thức

Chỉ biến ông thành trợ thủ mình

Thi pháp không sau cũng không trước

Cùng nhau hỗ trợ nước vô sinh.

---o0o---

Hết