---o0o---
Chú thích
- S: nguyên tác tiếng Sanskrit của mục từ dạng La-tinh hóa
- P: nguyên tác tiếng Pàli của mục từ dạng La-tinh hóa
- A: tiếng Anh
- H: tiếng Hán
- Ph: tiếng Pháp
- T: tên mục từ bằng tiếng Tây Tạng dạng La-tinh hóa.
- Hâ: các hình thức phiên âm tiếng Việt khác nhau của một mục từ.
- Hd: các hình thức dịch nghĩa khác nhau của một mục từ.
- Td: tân dịch.
- Cd: cựu dịch.
- Đl: đối lại
- x: xem
- Đn: đồng nghĩa.
- Vd: ví dụ
- Gđ: cách gọi đầy đủ của một mục từ.
- Gt: cách gọi giản lược hay vắn tắt của một mục từ.
- Cg: hình thức đồng nghĩa hay tên gọi khác của một mục từ.
- Tên khoa học: tên gọi theo khoa học của một mục từ.
- k. ng.: khẩu ngữ
- X.: xem.
- CĐTĐL: Cảnh Đức Truyền Đăng lục
- CTTNL: Cổ tôn túc ngữ lục
- ĐQMT: Đại quang minh tạng
- DTNL: Duy Tắc ngữ lục
- GTPĐL: Gia Thái Phổ Đăng lục
- HĐNL: Hư Đường ngữ lục
- HSLNMDT: Hám Sơn Lão Nhân Mộng Du tập
- KTTQTĐL: Kiến trung tịnh quốc tục đăng lục
- LĐHY: Liên Đăng Hội Yếu
- LSPGĐT: Lịch Sử Phật Giáo Đàng Trong
- MANL: Mật Am ngữ lục
- MBTL: Minh Bản Tạp lục
- MGNL: Minh Giác ngữ lục
- NĐHN: Ngũ Đăng Hội Nguyên
- NGCTT: Ngũ Gia Chính Tông Tán
- NHQL: Nguyên Hiền quảng lục
- NLNL: Nguyên Lai ngữ lục
- NTNL: Như Tịnh ngữ lục
- PDNL: Pháp Diễn ngữ lục
- PDNL: Phần Dương ngữ lục
- PKNL: Phạm Kỳ ngữ lục
- PQĐTĐ: Phật Quang Đại Từ Điển
- TBCTT: Tăng Bảo Chính Tục truyện
- TLTBT: Thiền Lâm Tăng Bảo truyện.
- ThQST: Thiền Quan Sách Tiến
- TĐT: Tổ Đường tập
- TCTT: Tống Cao Tăng truyện
- TTĐL: Tục Truyền Đăng lục
- ThMMBTSTL: Thiên Mục Minh Bản Thiền sư tạp lục
- VHVNTH 1989-1995: Văn hóa Việt Nam Tổng Hợp 1989-1995

---o0o---

----------------------------- Tam Tạng Pháp Số - Cs Lê Hồng Sơn -----------------------------
● 鳥四生 (Khởi Thế Nhân Bổn Kinh)
Vua loài chim Kim Xí và loài rồng đều có đầy đủ bốn cách sanh noãn, thai, thấp, hoá.
Kinh nói: ở phía bắc biển lớn có một cây đại thọ có tên là Cư Trá Xa Ma Ly, cao 100 Do Tuần, cành lá che kín 50 Do Tuần. Kim Xí Điểu và các loài rồng đều nương bốn phía cây này làm nơi ở. Mỗi phía đều có cung điện, ngang dọc rộng 600 Do Tuần, bảy lớp tường bao bọc, bảy báu trang nghiêm.
(Tiếng Phạn là Cư Trá Xa Ma Ly, tiếng Hoa là Lộc Tụ. Tiếng Phạn Do Tuần, tiếng Hoa là Hạn Lượng).
Một, Noãn Sanh. Vua chim Kim Xí sanh bằng trứng, ở phía đông cây Cư Trá Xa Ma Ly, khi muốn ăn rồng thì bay lên cành cây phía đông, quan Sát Nước trong biển lớn, rồi bay xuống dùng hai cánh quạt nước biển làm cho nước mở rộng ra 200 Do Tuần và bắt lấy rồng ăn. Vua chim này chỉ có thể bắt loài rồng sanh bằng trứng ăn, mà không thể bắt được loài rồng sanh bằng thai, thấp, hoá.
Hai, Thai Sanh. Vua chim Kim Xí sanh bằng ở phía nam của cây Cư Trá Xa Ma Ly, khi muốn bắt rồng thì bay lên trên cây, rồi bay xuống, làm cho nước mở rộng 400 Do Tuần và bắt lấy rồng ăn. Vua chim này chỉ có thể bắt được rồng sanh trứng, hay sanh thai, mà không thể bắt loài rồng sanh bằng thấp hay hoá được.
Ba, Thấp Sanh. Vua chim Kim Xí sanh bằng ẩm thấp, ở phía tây của cây Cư Trá Xa Ma Ly, khi muốn bắt rồng, thì bay về hướng tây của cây và nước biển mở rộng ra 800 Do Tuần mới bắt được rồng. Vua chim này chỉ có thể bắt loài rồng sanh bằng noãn, thai, thấp mà không thể bắt được rồng sanh bằng hoá.
Bốn, Hoá Sanh. Vua chim Kim Xí sanh bằng hoá, ở phía bắc cây Cư Trá Xa Ma Ly, khi muốn bắt rồng thì bay về hướng bắc của cây và nước biển mở rộng ra 1600 Do Tuần. Các con rồng ấy đều bị vua chim này ăn. Kinh Lâu thán nói: Chim Kim Xí có bốn cách sanh, lại ăn loài rồng cũng có bốn cách sanh.